Hoe verwarmen we in de toekomst? Experts delen hun visie

“We komen van een maatschappij waar iedereen individueel zijn eigen keuzes maakt. Iedereen doet alles apart. We moeten meer leren om te kijken naar wat we samen kunnen doen en op welke schaal.
Livios “We komen van een maatschappij waar iedereen individueel zijn eigen keuzes maakt. Iedereen doet alles apart. We moeten meer leren om te kijken naar wat we samen kunnen doen en op welke schaal.
Sinds 2006 worden de energie-eisen voor nieuwbouw steeds strenger. Vandaag verplicht de Vlaamse overheid BEN-woningen: die zijn goed geïsoleerd en luchtdicht. Dat betekent ook dat de warmtebehoefte er een pak lager ligt dan in een bestaande woning met beperkte isolatie. Veel bouwers vragen zich af hoe ze die warmtevoorziening best aanpakken. Bouwsite Livios stelde de vraag aan acht experts. 

Geen centrale verwarming meer

Ludwig Van Wonterghem, zaakvoerder van Stroomop, is ervan overtuigd dat we in de toekomst geen centrale verwarming meer nodig hebben. “We bouwen dan huizen waarin een kachel van 4 of 5 kW centraal staat opgesteld. Daarvan trek je 3 kW weg naar een boiler voor het bereiden van sanitair warm water. Dat is in een passiefwoning de grootste vraag. De ruimte beneden kan dan perfect verwarmd worden. Je hebt dus geen watergedragen verwarming meer nodig. Een serieuze besparing. Als je een paar uurtjes je kachel laat branden, is je boiler van 300 liter vol en je woning warm. In de zomer, als je geen verwarming nodig hebt, zorgt een zonneboiler voor je warm water.” Lees hier hoe een zonneboiler werkt

Warmte als service

Professor Michel De Paepe ziet een andere trend opkomen: warmte of comfort als service aanbieden. “Je bent dan als individuele gebruiker niet meer verantwoordelijk voor wat je krijgt van warmte. Het bedrijf dat warmte levert, zal je die garantie moeten bieden en heeft daar veel makkelijker de tools voor om dat te doen. Ze hebben er ook alle belang bij om jou iets te leveren wat kwalitatief goed is, want ze moeten daar winst op maken. Dat zie je in alles. Bijvoorbeeld in transport: we gaan geen auto meer hebben, maar kopen een verplaatsing. Voor verwarming net hetzelfde principe. Je krijgt comfort geleverd en zal daarvoor een abonnement betalen.”

Lokaal energie opwekken

Benjamin Clarysse van Bond Beter Leefmilieu verwacht een verschuiving naar collectieve oplossingen. “Dat zie je ook in andere zaken gebeuren, denk maar aan cohousing, deelwagens en warmtenetten. In de toekomst zullen er niet alleen grote warmtenetten zijn, maar ook wijkwarmtenetten waar je tien huizen mee kan voorzien omdat een gezamenlijke boring rendabel wordt. In een hernieuwbare toekomst zal het absoluut nodig zijn om veel meer dingen collectief te doen en niet meer individueel.”

Een voordeel van lokale warmtenetten is volgens Francies Van Gijzeghem, bestuurder van ABDE Solutions, ook dat ze stapstenen vormen naar een ruimer warmtenet dat er op termijn komt. “Dit is bijvoorbeeld aan de gang in Eeklo waar op termijn woningen en industrie verbonden worden met een restwarmtebron uit een afvalenergiecentrale. De trein van de transitie is vertrokken en we moeten er op springen.”

In de toekomst zullen er niet alleen grote warmtenetten zijn, maar ook wijkwarmtenetten waar je tien huizen mee kan voorzien omdat een gezamenlijke boring rendabel wordt.

Benjamin Clarysse

Overgangsfase

Toch een behoorlijke switch met vandaag. “Daarom botst het nu nog vaak”, weet Benjamin. “We komen van een maatschappij waar iedereen individueel zijn eigen keuzes maakt. Iedereen doet alles apart. We moeten meer leren om te kijken naar wat we samen kunnen doen en op welke schaal. Gaan we een wijkbatterij zetten bijvoorbeeld? Waar moet die dan komen en hoe past dat binnen het net? Dat is het hele verhaal van local energy communities die er nu aan komen. We zitten in de overgangsfase. Dit is een van de grote maatschappelijke veranderingen waar we voor staan.”

In dat verhaal kunnen lokale besturen volgens Christophe Fonteyne van Polvo een enorme rol spelen. “Als je wacht op de federale overheid zijn we binnen vijftien jaar nog altijd discussies aan het voeren.” Ook Stefaan Paulus van CSB Waste Solutions ziet een rol weggelegd voor gemeentes en particulieren die zich verenigen in coöperatieven. “Alleen is een warmtenet niet goedkoop. Daarom moet het beleid dit ondersteunen.” Dat bevestigt ook Benjamin Clarysse: “Een aansluiting op een gasnet kost 250 euro, voor een aansluiting op een warmtenet betaal je maar liefst 8.000 euro.”

In de toekomst zullen er niet alleen grote warmtenetten zijn, maar ook wijkwarmtenetten waar je tien huizen mee kan voorzien omdat een gezamenlijke boring rendabel wordt.
Livios In de toekomst zullen er niet alleen grote warmtenetten zijn, maar ook wijkwarmtenetten waar je tien huizen mee kan voorzien omdat een gezamenlijke boring rendabel wordt.

Hindernis

Luc Vermeeren van Ecopower ziet een hindernis voor warmtenetten. “Men gaat uit van het principe van NMDA (niet meer dan anders). Dus mensen die warmte afnemen van het warmtenet mogen niet meer betalen dan wanneer ze aardgas zouden nemen. En aardgas is in Vlaanderen behoorlijk goedkoop, wat de rentabiliteit van een warmtenet moeilijk maakt.” 

Vandaar dat het volgens Michel De Paepe de taak is van de overheid om taxen te verschuiven naar fossiele brandstoffen. “Dan krijg je al een heel ander verhaal. Bovendien moet de overheid de uitrol van warmtenetten toelaten en gaan bepalen in welke zones het zin heeft om ze aan te leggen en in welke zones het zinvol is om het elektriciteitsnet te verzwaren en daar naar een warmtepompoplossing te gaan. Dat moet worden bekeken in een ruimtelijk beleid.”

Wijkrenovaties

Zolang de overheid niet aangeeft aan (ver)bouwers wat in hun geval de beste oplossing is, blijft het volgens Benjamin Clarysse moeilijk om keuzes te maken. “Zonder sturing blijven we foute keuzes maken. Ook al heb je als bouwer de beste bedoelingen. Bij renovaties is dat net hetzelfde. Waarschijnlijk ben je beter af als je heel de straat in een keer zou renoveren, maar dat doen we niet.” 

“We zijn allemaal individuele huiseigenaren. Iedereen neemt individueel beslissingen op zich, en maakt dezelfde fouten opnieuw. In het beste geval, zoals in Nederland, kan je hele wijken renoveren. Ik denk dat we daar naartoe moeten: industrialisatie van renovaties bijvoorbeeld. Zelfs in Vlaanderen is het mogelijk om bepaalde stukken op een meer industriële manier aan te pakken.”

Meer weten over het Livios Biomassadebat? Lees hier deel 1: Verwarmen we in de toekomst nog met hout en pellets?

Tip: Aan het verbouwen en advies nodig over je verwarming? Dit gratis verbouwmagazine over verwarmen helpt je op weg

Lees ook op Livios.be: 

Adviseur klimaat en energie bij Voka: “We moeten nog 97% van onze gebouwen verbouwen”

Wat is het verschil tussen lage-energiewoning, passiefhuis en BEN-woning?

Rijwoning in Leuven op amper 40m2 krijgt complete make-over

BronLivios





48 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Stefanie van Dijk

    @walter De Witte 'H20 is de toekomst' H20? Of bedoel je H2O ? Dat is ook geen waterstof, dat is gewoon water, dat hoeft niet opgewekt te worden. Waterstof is H en wat je eigenlijk bedoeld is waterstofgas ofwel diwaterstof H2 Of dat de toekomst is durf ik sterk te betwijfelen omdat het al veel energie kost om te produceren

  • WALTER WIELANDT

    ons verwarmen in de toekomst ?De sukkelaars in de zomer in de zon en in de winter met truien en jassen !!!

  • peter colson

    Om H2O te maken heb je ook heel veel energie nodig, Walter De Witte. Zelfs meer energie dan je er uit krijgt. Als je methaan als grondstof gebruikt voor H2O, dan moet je het verwarmen tot 700 graden. En wat is dan het bijproduct? CO2. En wat willen niet meer? CO2

  • Peter Straetemans

    Warmtepompen zijn goed bij zeer goed geïsoleerde woningen, en hoeveel zijn er dat? O ja, doe maar extra belastingen op fossiele brandstoffen, dan gaan we hout kappen in't bos en das goed voor het milieu. Experts hebben ofwel aandelen of zijn zelf bedrijfsleider, dus kiezen voor eigen winkel.

  • Patrick Van Assche

    Ik weiger de individualiteit die ieder mens door geboorte kreeg in te ruilen voor dit soort collectivisering van de samenleving.