Kostenoptimaal bouwen: "Aanbod blijft achter op vraag"

Belga
'Kostenoptimaal bouwen' is een van de kernthema's van Batibouw 2015. Die slogan lijkt een open deur in te trappen, want als bouwer kijk je natuurlijk naar de kosten. Maar die gaan verder dan de bouwkosten, ook de woonkosten op lange termijn spelen een rol. "Bouwen is nu eigenlijk te duur. Standaardisering zal het goedkoper maken," zegt expert Roland Debruyne.

Het verschil zit in de omschrijving van kosten. Naast de rechtstreekse bouwkosten zijn er de kosten op termijn voor het onderhoud en het verbruik van een gebouw. Nog andere kosten hebben te maken met de ligging van de woning. Een vergelijkbare woning of grond in de Westhoek of in hartje Haspengouw kost doorgaans veel minder dan een huis in de 'Vlaamse Ruit' (Gent-Antwerpen-Leuven-Brussel-Gent) of langs de as E17-E34. Maar op termijn kunnen de transportkosten en -tijden naar scholen en arbeidsplaatsen zwaar wegen. En ook met de lokale belastingen moet je rekening houden.

Vind het omslagpunt
Momenteel worden aan woningen allerlei eisen qua energie-efficiëntie opgelegd. Door bij bouw of renovatie te investeren in performante isolatie, zuinige verwarming en lokale energieproductie kan je op lange termijn veel kosten uitsparen. Bouworganisatie Bouwunie gaat voor de berekening van de optimale bouwinvesteringen uit van een gebruiksperiode van dertig jaar. De uitdaging is daarbij het vinden van de juiste combinatie van isolatie, luchtdichtheid, ventilatie, verwarming en zonbeheersing. Naarmate je meer isoleert, daalt het energieverbruik. En dit tot een bepaald omslagpunt, waar de daling van het energie­verbruik de meerkost van het isoleren niet meer compenseert. Dit punt ligt voor elke woning anders. Dikkere isolatie met dezelfde buitenafmetingen leidt ook tot minder binnenruimte.

Standaardisering
"Toch blijft het aanbod achter bij de vraag," luidt de kritische kijk van ­Roland Debruyne, oud-voorzitter van ICS, de beroepsfederatie van installateurs van centrale verwarming, sanitair en klimaatregeling. "Het zou overbodig moeten zijn dat de eindklant alle berekeningen om kostenoptimaal te bouwen zelf moet (laten) uitvoeren. Dit moet deel uitmaken van de bouwsystemen zelf. Bovendien is bouwen nu eigenlijk te duur. Maar we zijn op de goede weg. In China rollen er al nieuwe ­woningen uit de 3D-printer. Algemeen evolueert de bouw naar een aanbod van gespecialiseerde prefabproducten met alle gewenste eigenschappen. Die standaardisering zal het bouwen goedkoper maken."

Debruyne uit ook kritiek op de vraagzijde. "In vergelijking met de rest van de wereld bouwen de Belgen niet alleen te grote woningen op te grote percelen, maar ze willen ook te individuele woningen. Dat verhoogt de kostprijs. Systeembouw is veel goedkoper. We zweren ook nog bij een eigen ­gazonnetje, terwijl we veel meer uitgeven aan uitstappen en reizen."