Stappenplan voor gezonde lucht in huis. “Ramen openzetten is niet voldoende”

Hoe weet je nu of het binnenklimaat in jouw woning goed is?
Thinkstock Hoe weet je nu of het binnenklimaat in jouw woning goed is?
Het onderzoeksproject CurieuzeNeuzen Vlaanderen wil een beeld krijgen van de luchtkwaliteit in jouw straat. Maar wist je dat de lucht binnen soms meer vervuild is dan buiten. Dat blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO). Hoe weet je nu of het binnenklimaat in jouw woning goed is? De bouwsite Livios vroeg het aan ventilatiespecialist Yves Lambert.

“Men spreekt vandaag veel over fijnstof en vervuiling in de buitenlucht, maar de lucht in je woning is tot tien keer meer vervuild”, vertelt Yves Lambert van Renson. “Binnen zit je vaak in een geïsoleerde en luchtdichte woning. De stoffen die binnen aanwezig zijn en geproduceerd worden gaan hier veel sneller een hogere concentratie hebben dan in de buitenlucht.”

Impact op gezondheid

“Een oude woning is vaak weinig geïsoleerd en niet luchtdicht. Dan zijn er voldoende kieren en spleten zodat de lucht wel ververst wordt maar dat is ongecontroleerde ventilatie, wat niet de beste oplossing is”, aldus Yves Lambert.

“Van zodra je een woning gaat renoveren, ga je isoleren en alles beter luchtdicht maken. Uit onderzoek blijkt dat de waardes van schadelijke stoffen zoals formaldehyde (onderdeel van lijm) na renovatie toenemen. Als er dan geen ventilatie voorzien wordt (verplicht bij nieuwbouw), heeft dit een impact op je gezondheid. Vooral kinderen en baby’s zijn extra gevoelig voor deze vervuilende stoffen.”

Meer weten over deze problematiek? Lees de tien ultieme ventilatiegeboden. 

“Mensen denken vaak nog dat hun ramen even open zetten het probleem oplost. Maar dit klopt niet. Een raam open zetten heeft een effect van een kwartier in die ruimte. Wat je eigenlijk moet doen, is je woning ‘spoelen’ met verse lucht. En dat kan met ventilatie”, legt Yves Lambert uit.

Ventilatie

“Ventilatie zorgt ervoor dat de vervuilde lucht zo snel mogelijk naar buiten wordt gebracht”, vertelt Yves Lambert. “Tegenwoordig worden er sensoren geïntegreerd in de systemen. Deze sensoren registreren het CO2-niveau, de relatieve luchtvochtigheid en vluchtige organische stoffen of geuren. Een ventilatiesysteem detecteert zo snel mogelijk wat en waar de vervuiling is en reageert hier adequaat op door de lokale vervuiling zo snel mogelijk naar buiten af te voeren.”

“Het is al mogelijk om via een app op je smartphone feedback te krijgen over de waardes. Als de sensoren een te hoge waarde in een ruimte detecteren, zal het systeem hier over gaan op een hoger debiet. Zo weet je meteen ook waarom je ventilatiesysteem iets doet.”

Ventilatiespecialist Yves Lambert van Renson
Livios Ventilatiespecialist Yves Lambert van Renson

CO2-concentratie

“De CO2-concentratie is een goede indicator voor luchtkwaliteit geworden, maar is niet de definitie voor luchtkwaliteit”, aldus Yves Lambert. “Het CO2-gehalte is gerelateerd aan het aantal bewoners in een kamer. Naargelang het aantal mensen, stijgt deze vervuiling.”

Bij voorkeur moet je onder de CO2-concentratie van 1.200 ppm (parts per million, red.) blijven.

Relatieve luchtvochtigheid

Naast het CO2-niveau wordt er ook naar de relatieve luchtvochtigheid gekeken. In een ideale situatie ligt de relatieve luchtvochtigheid tussen 40% en 70%.

“Als je bijvoorbeeld een douche neemt, ontstaat er condens op de spiegels. Dat wil zeggen dat er op dat moment te veel vochtproductie in de ruimte is. Dat vocht moet naar buiten gehaald worden, want als het vocht in je badkamer blijft of in je woning terecht komt, kan je vochtproblemen of schimmelvorming krijgen. Dit kan op zijn beurt tot gezondheidsklachten leiden”, legt Yves Lambert uit.

Vluchtige organische stoffen

Er is nog een derde belangrijke factor: vluchtige organische stoffen (VOC) waaronder geuren. Deze stoffen zijn afkomstig van onder andere verf, schoonmaakmiddelen en brandvertragers in tapijten of gordijnen. Ze zijn een belangrijke bron van binnenluchtvervuiling. In tegenstelling tot CO2 zijn deze VOC’s dikwijls wel waarneembaar door de mens. De keuze van je materialen en producten is hier belangrijk. Volgens Yves Lambert kan je vier dingen doen om vluchtige organische stoffen te beperken:

• Kies een verfsoort waar weinig solventen inzitten.
• Kies OSB-panelen waar weinig formaldehyde inzit.
• Vermijd producten en meubels met een sterke lijmgeur.
• Let op bij schoonmaakproducten. Hierin zitten ook veel chemische stoffen die je lichaam kunnen beïnvloeden.

Fijnstofproductie bij het koken

Ook tijdens het koken komen er naast waterdamp, gassen vrij waarin veel fijnstof zit. In een open keuken zonder degelijke dampkap verspreidt het fijnstof zich verder en kan het uren blijven hangen. “De fijnstofproductie tijdens het koken is equivalent aan de fijnstofproductie aan een snelweg”, vertelt Yves Lambert. “Je kan dit probleem makkelijk oplossen met een goede afzuigkap van minstens 250 m³/h”.

Stappenplan voor een goede binnenlucht 

Volgens Yves Lambert moet je dit doen voor een gezonde lucht in je woning:
1. Doe eerst en vooral aan broncontrole. Kies voor meubels en materialen in je woning waarin zo weinig mogelijk schadelijke stoffen zitten.
2. Koppel dat aan een goed ventilatiesysteem en een goede dampkap om de binnenluchtkwaliteit op een goed peil te houden.
3. Heb je geen ventilatiesysteem? Plaats dan een sensor die de CO2 en relatieve vochtigheid registreert. Als er een probleem is geeft de sensor dit aan en kan je zelf de nodige maatregelen treffen, zoals de ramen eens dwars tegen elkaar open zetten.

Plan jij een renovatie? Bestel hier het gratis magazine van Verstandig Bouwen over isolatie en ventilatie.

Meer lezen:

• Verf die je lucht zuivert? Het bestaat
• Is jouw ventilatiesysteem broeinest van bacteriën en schimmels? Studie biedt uitsluitsel





45 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • james vroman

    als ramen openzetten is niet voldoende is zet dan de voordeur ook open ...

  • Jef Teut

    Geef mij toch maar een spleet onder de deur dit is sowieso beter dan al die ventilatiekanalen van tegenwoordig.Isolatie en al die chemische rommel in je huis nee bedankt het is allemaal overdreven tegenwoordig en gaat ten koste van je gezondheid.

  • simone janssen

    Geen ventilatie, geen isolatie, geen zonnepanelen, niets van dat alles. Heb mij aan niets laten vangen, ik leef in een gezonde woning zonder dit alles. Woning is 50 jaar oud en zal er hopelijk nog jaren in leven zonder éénmaal ziek te zijn, zelfs geen valling of griep. Kinderen ook gezond zonder al die trammalant.

  • anna vandenberg

    Voor giftige synthetische lakken en verven is er een perfect alternatief. De natuur verven zijn niet duurder en zelf gemakkelijker aan te brengen, maar in geen enkel berichtgeving worden deze nog maar vermeld. De synthetisch watergedragen verven worden verkocht als milieuvriendelijk, maar zijn nog slechter voor het milieu en daarbij giet iedereen de resten gewoon in de riool.

  • Jules Steenwinckel

    Eerst volle pot betalen om alles potdicht te isoleren .. en dan dik betalen voor te ventileren . Bedankt regering . Mij niet gezien .