Ophef over gasverbod in Nederland. “Ook wij gaan die richting uit”

Nederlandse bouwbedrijven en projectontwikkelaars staan op hun achterste poten vanwege het verbod op nieuwbouwwoningen met aardgas vanaf 1 juli.
GettyImages Nederlandse bouwbedrijven en projectontwikkelaars staan op hun achterste poten vanwege het verbod op nieuwbouwwoningen met aardgas vanaf 1 juli.
Vanaf 1 juli zijn projectontwikkelaars bij onze noorderburen verplicht om nieuwbouwwijken aardgasvrij te maken. Bouwbedrijven schreeuwen moord en brand over vertragingen en extra kosten. “Zo’n erg plotse omschakeling is misschien moeilijk voor de bouwsector, maar op termijn gaan ook wij die richting uit”, zegt Stijn Verbeke, specialist energiezuinig bouwen bij EnergyVille/VITO op de bouwsite Livios. Hij nuanceert ook: “Een wijdvertakt gasnet, zoals in Vlaanderen, kan ook een troef zijn in combinatie met milieuvriendelijke oplossingen zoals biogas of synthetisch gas.”

Nederlandse bouwbedrijven en projectontwikkelaars staan op hun achterste poten vanwege het verbod op nieuwbouwwoningen met aardgas vanaf 1 juli, een half jaar eerder dan verwacht. Van minstens tienduizend woningen moeten de plannen ingrijpend aangepast worden om aan de nieuwe wet te voldoen. “Zo’n drastische shift is niet ideaal voor de bouwsector, omdat er veel tijd zit tussen de bouwplannen en de uiteindelijke realisatie”, zegt Stijn Verbeke, onderzoeker bij expertisecentrum EnergyVille/VITO.

“De keuze van de Nederlandse overheid heeft dan ook veel te maken met de problematiek van de aardbevingen in Groningen. Maar niettemin is het duidelijk dat wij ook die richting uitgaan. Tegen 2050 moeten we zo veel mogelijk loskomen van fossiele energiebronnen en het Energiepact (dat weliswaar nog niet is goedgekeurd door de verschillende energieministers, red.) stelt onder meer dat er vanaf 2035 geen stookolieketels meer verkocht mogen worden.”

Gasnet niet langer verplicht

Wat gas betreft is er in Vlaanderen nog geen concreet uitdoofscenario zoals in Nederland. Alleen zijn Vlaamse netbeheerders sinds eind 2016 niet meer verplicht om een gasaansluiting te voorzien in nieuwe verkavelingen. “Die verplichting leidde in het verleden tot vreemde situaties”, zegt Stijn Verbeke. “Zelfs in wijken waar een warmtenet kwam, waren de netbeheerders nog verplicht om een gasnet aan te leggen.”

“Het wijdvertakte gasnet in Vlaanderen kan een troef zijn als we in de toekomst overstappen van fossiel gas naar milieuvriendelijke oplossingen zoals biogas of synthetisch gas”, legt Stijn Verbeke uit.
EnergyVille/VITO “Het wijdvertakte gasnet in Vlaanderen kan een troef zijn als we in de toekomst overstappen van fossiel gas naar milieuvriendelijke oplossingen zoals biogas of synthetisch gas”, legt Stijn Verbeke uit.

Milieuvriendelijk gas

Nu Nederland recent heeft aangekondigd dat het de gaskraan toedraait, moeten grote delen van Vlaanderen overschakelen van laagcalorisch naar hoogcalorisch gas. Dat zou een aanleiding kunnen zijn om in die gebieden af te stappen van gasverwarming. “Maar het ziet er niet naar uit dat de politiek die richting uit wil”, oordeelt Stijn Verbeke. “Ze willen het gasnet blijven onderhouden. En voor alle duidelijkheid: dat zie ik als een voordeel. Het wijdvertakte gasnet in Vlaanderen kan een troef zijn als we in de toekomst overstappen van fossiel gas naar milieuvriendelijke oplossingen zoals biogas of synthetisch gas.”

Wachten op warmtenetten

Biogas wordt gewonnen uit de verbranding van biomassa en reststoffen van de landbouw. Synthetisch gas komt van overschotten uit de elektriciteitsproductie van PV-panelen en windturbines, het zogenaamde power-to-gas-principe. “Ook waterstof past in dat rijtje”, zegt Stijn Verbeke. “Maar voor elk van die technologieën moet er nog een grote weg afgelegd worden voordat we ze kunnen toepassen op grote schaal en tegen een aanvaardbare prijs.”

Bovendien zijn ze volgens Verbeke maar een deel van de oplossing. “In gebieden met een grote hoeveelheid restwarmte uit de industrie is het veel efficiënter om nabijgelegen woningen rechtstreeks op een warmtenet aan te sluiten. Er is niet één oplossing, alles hangt af van de lokale omstandigheden. In Duitsland, bijvoorbeeld, wordt lokaal biogas gegenereerd door landbouwbedrijven in kleine dorpjes. In zo’n geval kan je kleine warmte- of gasnetten uitrollen. Ook diepe geothermie (waarbij warmte wordt gehaald uit grondwaterlagen die kilometers onder de grond liggen, red.) kan in sommige regio’s een deel van de oplossing zijn.”

Allemaal aan de warmtepomp?

Behalve warmtenetten, willen de Nederlanders ook massaal warmtepompen installeren, in combinatie met zonnepanelen. Maar ook dat is volgens Stijn Verbeke geen zaligmakende oplossing op grote schaal, omdat er zo problemen kunnen ontstaan met het elektriciteitsnet. “Je warmtepomp verbruikt voornamelijk energie tijdens de wintermaanden, terwijl je PV-panelen vooral stroom genereren op zonnige dagen, zoals in de zomer. Maar voor een goede werking van het stroomnet, moet er op elk ogenblik een balans zijn tussen energieproductie en -verbruik. Daardoor zijn bij grootschalig gebruik van warmtepompen mogelijk aanpassingen nodig aan het stroomnet.”

Voor individuele bouwers die het zich kunnen veroorloven is de warmtepomp in combinatie met zonnepanelen toch veelal de logische keuze, volgens Verbeke. “Dat heeft alles te maken met onze terugdraaiende teller. De huidige energieprestatieregelgeving houdt geen rekening met de onbalans op het elektriciteitsnet en laat deze last over aan de netbeheerders. Ook met andere technieken die een koolstofarme verwarming mogelijk maken, zoals biogas, synthetisch gas of warmtenetten, houdt de huidige regelgeving weinig tot geen rekening.”

Goed isoleren

Veel onzekerheden met andere woorden. Toch is één ding zeker, volgens Stijn Verbeke. “De rode draad blijft: zorg dat je woning goed geïsoleerd is, zodat je kan verwarmen op lage temperatuur. Dan kan je later nog alle richtingen uit. Een verwarmingsinstallatie gaat uiteindelijk maar 20 à 25 jaar mee.”

Stel jouw energievraag aan Livios!

Stijn Verbeke is nu donderdag samen met zes andere specialisten te gast op het grote Livios Energiedebat. Ga jij bouwen of renoveren en heb je een concrete energievraag? Mail dan vandaag nog naar redactie@livios.be. En wie weet lees je het antwoord binnenkort in jouw mailbox.





116 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • Chris Deckers

    Maak u geen zorgen, zolang uitgerangeerde politiekers die zich op EU-niveau genesteld hebben én flink belegd hebben in gas-transporttankers zal er gas verbruikt blijven worden. En het zal uit Oekraine komen én het zal iets mogen kosten.

  • Yvo Verherstraeten

    En zo gaan ze ons nog van alles wijsmaken zolang ze maar aan onze centen kunnen zitten. We zijn gewoon met te veel volk dat is het probleem, en vroeg of laat zal de natuur zich herstellen.

  • joan lute

    De regeringen zouden niet liever hebben dat we voortaan alleen nog maar electrisch verwarmen en koken opdat ze de verbruikers dan helemaal kunnen uitpersen als citroenen door astronomische tarieven te vragen voor deze basisbehoefte die levensnoodzakelijk is. 75% kosten betaal je immers bovenop de producttkosten en ik vrees dar ze voor water uit de kraan ook wel talloze nieuwe kosten gaan uitvinden om dit ook 75% duurder te maken.

  • Stefanie, Fanny Verhuysen

    Brand en ontploffingsgevaar ??? Is het daarom dat de diesel verbannen wordt ? Hoeveel mensen zijn er de vuurdood gestorven bij een ongeval met een dieselwagen ? Benzine stokers daarentegen !!!

  • Patrick De pauw

    Geen aardgas en toch promoot men CNG voor de auto want electrische wagens zijn te duur en rijden hooguit 50 a 100 km en het is gedaan en dit na een ganse nacht te laden!!!den diesel moet verbannen worden! Niet voor de vervuiling maar brengt waarschijnlijk niet genoeg op!wat een gezeik allemaal