“Hoe meer niet-gevaccineerde mensen, hoe meer kans voor het virus om zich te vermenigvuldigen”, vat William Schaffner van het Vanderbilt University Medical Center het bij CNN samen. “En als dat gebeurt, dan muteert het virus en kan het ergens onderweg een variant afleveren die ernstiger is.”

Dat is namelijk wat virussen doen: muteren. Ook al is het nieuwe coronavirus daar niet specifiek vatbaar voor, toch verandert en evolueert het. Gelukkig meestal zonder grote gevolgen, maar soms betekent zo’n mutatie een echt voordeel voor het virus, dat eigenlijk alleen maar wil overleven. Als de mutatie zich kan verspreiden, ontstaat een nieuwe virusvariant, die mogelijk besmettelijker is, zich efficiënter repliceert of een grotere diversiteit aan gastheren infecteert. Zo’n variant kan dan dominant worden, zoals dat in vele landen nu volop aan de gang is met de Deltavariant. 

Maar om zich tot variant te kunnen ontwikkelen, moeten het virus en de mutaties zich wel eerst kunnen repliceren. Kortom: virussen die zich niet verspreiden onder de bevolking kunnen ook niet muteren. En net die kans tot verspreiding geven mensen die zich niet willen laten vaccineren zomaar aan het virus.

De eerste gevaarlijkere variant die opdook, was de B.1.1.7- of Alphavariant, die aanvankelijk in Engeland werd vastgesteld. Er was ook de Betavariant (B.1.351), die eerst opgemerkt werd in Zuid-Afrika, en vooral de Deltavariant (B.1.617.2), die het eerst in India werd geregistreerd. In de VS ontstonden eveneens lokale varianten, zoals in New York en in Californië. 

De ‘standaardversie’ van het coronavirus is eigenlijk ook een variant van de originele stam die in het Chinese Wuhan werd ontdekt: de D614G-variant. De Alphavariant heeft D614G intussen in Europa en in de VS naar de achtergrond verwezen en wordt nu zelf verstoten door de Deltavariant. Zie ook onderaan voor meer uitleg.

Voorlopig houden de vaccins nog stand tegen de huidige varianten, maar dat is geen zekerheid voor eventueel nieuwe varianten. Daarom is een hoge vaccinatiegraad nu zo belangrijk. Onder meer de VS kampt met een slabakkende vaccinatiebereidheid onder de nog niet-geprikte bevolking, ondanks een voldoende voorraad aan vaccins. En dat terwijl slechts in 18 Amerikaanse staten meer dan de helft van de bevolking volledig gevaccineerd is.