Wetenschappers vinden sporen van krachtigste zonnestorm ooit: “Nieuwe uitbarsting kan moderne technologie helemaal verstoren”

AP
Onderzoekers van de universiteit van het Zweedse Lund hebben bewijzen gevonden van een de sterkste zonnestormen die de aarde ooit heeft bereikt. De zonnestorm vond al bijna 2.700 jaar geleden plaats, maar de wetenschappers waarschuwen voor de mogelijke gevolgen van zo’n nieuwe, gigantische zonnevlam.

Astronomen waarschuwden vorig jaar in een rapport van persbureau Bloomberg voor onze overmatige afhankelijkheid van satellietgegevens, die kan verstoord worden door een zogenaamde zonnestorm. Zelfs de Deense Saxobank voorspelde dat dit jaar een verhoogde zonneactiviteit zware schade zou kunnen aanrichten aan satellieten, telecommunicatie en stroomnetten. Maar zover zijn we gelukkig nog niet.

Wat is een zonnestorm eigenlijk? En hoe ontstaat die?

De zon produceert regelmatig zonnevlammen en plasmawolken, en slingert daarbij magnetische velden en allerlei geladen deeltjes de ruimte in. Meestal merken we weinig van deze zonnestormen, behalve door het kleurrijke Noorderlicht rond de polen, veroorzaakt door geladen deeltjes die botsen met de bovenste atmosfeer.

EPA

Vaak zijn de zonnevlammen en plasmawolken niet op de aarde gericht. En zelfs als dat wel het geval is, hebben we altijd het beschermende aardmagnetisch veld nog. Maar dat aardmagnetisch veld kan ons niet beschermen tegen ‘een perfecte zonnestorm‘: een samenloop van omstandigheden die leidt tot extreem, op de aarde gericht, ruimteweer. En dat zeldzame fenomeen zou dus ook GPS-systemen, communicatiemiddelen en zelfs de elektriciteit kunnen verstoren.

Zo vond in 1859 zo’n merkwaardige gebeurtenis plaats: de zon zorgde ervoor dat de telegraafverbinding tussen Europa en Amerika door kortsluiting uitviel. Die storm werd de ‘Carrington-gebeurtenis’ genoemd. Het noorderlicht kon zelfs tot in het huidige Cuba en Hawaii worden waargenomen.

Zes miljoen mensen zonder stroom

In 1989 zorgde een plasmawolk ervoor dat een elektriciteitsnetwerk in Canada werd uitgeschakeld waardoor zes miljoen mensen meer dan negen uur zonder stroom zaten. En in 2003 werd de stroom in het Zweedse Malmö een uur onderbroken door een zonnestorm. Datzelfde jaar moesten de astronauten in het internationaal ruimtestation ISS zich beschermen tegen de verhoogde stralingsniveaus.

Volgens een nieuwe studie zou zich in 660 voor Christus een zonnestorm hebben voorgedaan die nog tien keer krachtiger was dan de ‘Carrington-gebeurtenis’ van 1859. De onderzoekers konden de sporen van die zonnestorm achterhalen in ijskernen op Groenland die al 100.000 jaar oud zijn. “Als die zonnestorm nu zou plaatsvinden, zou hij zware effecten op onze hoogtechnologische samenleving, navigatiesystemen, ruimtevaart en luchtvaart kunnen hebben”, aldus Raimund Muscheler, professor geologie aan de universiteit van Lund.

Nog twee andere zonnestormen

Er zouden ook in 775 en 994 na Christus nog twee andere gigantische zonnestormen hebben plaatsgevonden. Die werden ontdekt in zowel ijsringen als groeiringen van bomen. Volgens Muscheler is er dan ook nood aan een grotere bewustwording van de mogelijkheid van zeer zware zonnestormen, en van de kwetsbaarheid van onze samenleving.

De conclusies van Muscheler en zijn team verschenen in het wetenschapsblad Proceedings of the National Academy of Sciences.




2 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Jack Van Pimperzele

    Zonnestorm taks heffen, beste manier om de mensen bewust te maken. Met de opbrengst mensen subsidiëren om zonnestormkelders te laten bouwen, die je dan kan belasten om zodoende dubbel winst te maken... zonneklaar, niet ? Dan hebben we wel een extra minister nodig...

  • Karel Vandenabeele

    Overroepen. Is hetzelfde effect als een EMP. Alles dat geaard is heeft geen problemen. Elektriciteitsnet is ook geaard.