Wetenschappers vinden allereerste molecule die ooit gevormd werd in heelal

De planetaire nebula NGC 7027 in het sterrenbeeld Zwaan, waar de molecule waargenomen werd.
RV De planetaire nebula NGC 7027 in het sterrenbeeld Zwaan, waar de molecule waargenomen werd.
Wetenschappers zijn erin geslaagd om de allereerste moleculaire verbinding waar te nemen die ooit gevormd werd in het heelal. Er werd al bijna 100 jaar over getheoretiseerd, maar nu is ze voor het eerst ook echt gezien in een jonge nebula op 3.000 lichtjaren van onze Aarde.

De ontdekking – waarover bericht wordt in het wetenschappelijke tijdschrift Nature – vormt een belangrijke bevestiging van wat we al wisten over hoe ons universum zich over een periode van miljarden jaren ontwikkelde tot wat het vandaag is.

Oerknal

Na de oerknal meer dan 13 miljard jaar geleden was het universum extreem heet. Er bestonden alleen een paar soorten atomen, in hoofdzaak helium en waterstof. Die vormden de allereerste moleculaire verbinding en dat was volgens wetenschappers heliumhydride. Door het afkoelen van het universum konden waterstofatomen reageren met dat heliumhydride, waardoor moleculair waterstof ontstond, dat op zijn beurt aan de basis lag van het vormen van de eerste sterren.

Het enige probleem: wetenschappers slaagden er maar niet in om die allereerste moleculaire verbinding te vinden in de ruimte. Ze hadden heliumhydride in 1925 wel kunstmatig gecreëerd in een laboratorium, maar daar bleef het bij. De allereerste stap van de theorie rond het ontstaan van ons universum was met andere woorden niet bewezen. Tot nu. (lees hieronder verder)

Wetenschappers vermoedden dat de planetaire nebula NGC 7027 in het sterrenbeeld Zwaan de ideale omgeving kon zijn voor de vorming van heliumhydride. Die nevel is nog maar 600 jaar oud en is een van de helderste en zichtbaarste in zijn soort. NGC 7027 zou dezelfde chemische omgeving hebben als die welke bestond tijdens de eerste jaren van ons universum.

Straalvliegtuig

De onderzoekers slaagden er uiteindelijk in heliumhydride waar te nemen dankzij SOFIA, een Boeing 747SP straalvliegtuig dat een telescoop met een diameter van 2,7 meter aan boord heeft. Het toestel is een gemeenschappelijk project van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA en het Duitse nationale onderzoekscentrum voor lucht- en ruimtevaart.

Dankzij een update van de hogeresolutie-spectrometer aan boord kwam er een kanaal bij voor heliumhydride dat andere telescopen niet hadden. Dat toestel werkt een beetje als een radio-ontvanger en wetenschappers konden nu ook luisteren naar de frequentie van heliumhydride. En het signaal van heliumhydride kwam luid en duidelijk door.

“Het was erg opwindend om erbij te zijn”, getuigt de belangrijkste auteur van het artikel in Nature nog - Rolf Guesten van het Max Planck Institute for Radio Astronomy in het Duitse Bonn – over de ontdekking aan de NASA.




9 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Leo Peeters -Duym

    @Nick Lersberghe, de De Big Bang een direct 'gevolg van roodverschuiving'? --- Je verwart oorzaak en gevolg. Verder zeg je: ‘Tijdens’ en ‘voor’ de Big Bang was het universum zoals het nu is er nog niet, dus gelden die wetten niet op dat moment.’ - Ja, dat zegt de theorie die van geen kanten klopt. Hoe kan een singulariteit bestaan als er nog geen tijd is, en hoe kan ze expanderen of uitzetten als er nog geen ruimte is? Dé Bing-Bang anomalie.

  • Leo Peeters -Duym

    De oerknal is een goed geschreven fantasieverhaal, vol met pseudowetenschappelijke onzin die overstemd wordt door zaken die niemand betwist. Het is niet omdat ik singulariteit mogelijk acht (is nog niet bewezen), of in het feit dat er roodverschuiving optreedt, dat ik ook moet geloven in een verhaal dat vol zit met aannames, anomalieën en ketterijen tegen alle gekende natuurwetten. Zoek op: Oerknal: geloof of wetenschap? | Mens en Samenleving: Religie

  • Gino Denil

    Kort na de oerknal ontstonden eenvoudige moleculen, helium en waterstof. Doorheen de tijd andere atomen, complexe molecules, gaswolken, sterren... Steeds meer organisatie die energie nodig heeft en leidt tor verlies van herbruikbare energie. Dat noemt entropie en verklaart waarom de tijd enkel vooruit gaat. Alles kon enkel ontstaan uit een enorme concentratie aan energie - het punt van de oerknal - waaruit alles zich organiseert en ooit tot stilstand komt door maximale energie afvlakking.

  • Thomas Lambaerts

    Arend en Michel. 3000 lichtjaar om hier te geraken. En wij zien het als 600jaar oud. Dus is deze 3600jaar oud. Of misschien is de nevel al helemaal weg? Het enigste waar ik mijn hoofd niet rond krijg is, ze kunnen licht en straling zien van enorm lang geleden, niet lang na de oerknal. Dan is onze materie sneller dan het licht gegaan om een voorsprong te nemen op het licht?

  • pascal devillé

    De eerste jaren van ons universum....Wat bedoelen ze eigenlijk.Het begin van ons zonnestelsel of het melkwegstelsel.Het universum is echter oneindig groot.En dat van die oerknal.Wat was er dan voor die oerknal.Daar hebben onze wetenschappers blijkbaar geen antwoord op.Indien iets, wat dan.Maar dan is de oerknal toch niet het begin.Indien niets, hoe dan van niets naar iets....