Wetenschappers observeren voor het eerst rechtstreeks planeet buiten ons zonnestelsel

Een impressie van HR8799e.
AFP Een impressie van HR8799e.
Onderzoekers zijn er voor de eerste keer in geslaagd om directe observaties te doen van een planeet buiten ons zonnestelsel. Ze gebruikten daarvoor een compleet nieuwe techniek. HR8799e draait rond een ster in het sterrenbeeld Pegasus en blijkt een soort super-Jupiter te zijn.

HR8799e werd voor het eerst gespot in 2010 en bevindt zich op 129 lichtjaar van onze Aarde, dat is 1.220.434.230.962.923 kilometer van ons verwijderd. Nooit eerder slaagden wetenschappers erin om rechtstreekse observaties te doen van een planeet buiten ons zonnestelsel. Dat komt door het verblindende licht van de sterren waarrond ze draaien.

Licht

Deze keer lukte het wél, met een techniek die het licht van verscheidene telescopen combineerde. Via zogenaamde ‘optische interferometrie’ konden de vier telescopen van de Very Large Telescope (VLT) – een geavanceerd astronomisch observatorium in de Atacamawoestijn in Chili – gecombineerd worden tot één super-telescoop: Gravity. Dat beeldvormingssysteem was zó gevoelig en precies dat het in staat was om het licht van de planeet en het licht van zijn ster uit elkaar te halen.


Wat de wetenschappers zagen, was iets wat ze nooit eerder hadden gezien. HR8799e bleek groter en jonger te zijn dan de planeten in ons eigen zonnestelsel. Het was een bal van gas en in zijn atmosfeer woedde een gigantische en krachtige storm. De oppervlakte werd gedomineerd werd door wolken van ijzer en silicaten (de grondstof van glas). (lees hieronder verder)

De Very Large Telescope (VLT) in de woestijn van Chili.
RV De Very Large Telescope (VLT) in de woestijn van Chili.
ESO/P. Horálek

“Onze observaties suggereren dat het om een bal gas gaat die van binnenuit verlicht wordt”, aldus teamleider Sylvestre Lacour van het Observatoire de Paris in Frankrijk en het Max Planck Institute for Extraterrestrial Physics. “Stralen warm licht wervelen door stormachtige donkere wolken.”

Volgens de man zou de heel jonge planeet een “dynamische atmosfeer” hebben en complexe fysische en chemische processen ondergaan. Hij zou nog ‘maar’ 30 miljoen jaar oud zijn en de wetenschap een kijk geven op hoe planeten en planetaire systemen gevormd worden.

Niet bewoonbaar

Voor alle duidelijkheid: de planeet is nog in de verste verten niet bewoonbaar. Door de energie die vrijkwam bij zijn ontstaan en een krachtig broeikaseffect loopt de temperatuur er op tot ongeveer 1.000 graden Celcius. De atmosfeer zit bovendien vol koolstofmonoxide.

De bevindingen werden beschreven in het vakblad Astronomy and Astrophysics Journal.




13 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • David Sauvenier

    @nicolaas zoals ze juist ook gezegd hebben 129 lichtjaar wilt zeggen dat het licht van die ster en zen planeten er 129 jaar iver doen voordar het ons bereikt het geen wat we nu zien is informatie over 129 jaar geleden

  • Daniel Corstjens

    Omdat het licht er 129 jaar over doet om de aarde te bereiken!

  • Kriske Dee

    Nicolaas Van Der Weyden - de ster is 129 lichtjaar van ons vandaan. Dat betekent dat alles wat wij nu van die ster (en haar planeten) zien 129 jaar oud is.

  • Nicolaas Van Der Weyden

    David,vanwaar kom jij met die 129 jaar oud???!!!

  • Peter Cortens

    Het is niet de eerste directe observatie van een exoplaneet en de techniek (optische interferometrie) is niet nieuw, maar het is dus de eerste keer dat deze techniek met succes is toegepast op een exoplaneet. Dit is een mijlpaal en een grootteorde vooruit in resolutie.