Wonderkoppeltje: jongetje en meisje vormen samen een ééneiige tweeling

Getty Images/iStockphoto
Een medische primeur: voor het eerst is een semi-identieke tweeling al ontdekt tijdens de zwangerschap. Het gaat om een eeneiige tweeling die toch niet identiek is. Het is nog maar het tweede geval van een semi-identieke tweeling ooit in de wetenschap beschreven. De eerste zogenaamd sesquizygotische tweeling zag in 2007 het levenslicht in de VS. Er waren toen ernstige complicaties.

De recentere tweeling, een jongen en een meisje, zijn inmiddels ook al vier jaar oud. Deze sesquizygotische tweeling is dubbel uniek. Enerzijds spruiten de baby’s in principe voort uit de bevruchting van één eitje terwijl ze toch niet hetzelfde geslacht hebben en dus niet identiek zijn. Anderzijds werd het bestaan van de semi-identieke tweeling vastgesteld tijdens de zwangerschap van de 28-jarige moeder. Het enige andere geval ooit beschreven, werd pas ná de bevalling onthuld, toen een van de twee kinderen dubbelzinnige genitaliën bleek te hebben.

De vaststelling van de tweede semi-identieke tweeling gebeurde in Australië. Uit de echo na zes weken zwangerschap zag de gynaecoloog een identieke tweeling, die in de baarmoeder één placenta deelde. Maar op een nieuwe echo enkele maanden later bleek dat de moeder in verwachting was van een jongetje en een meisje. “Vanaf toen begonnen we met genetische studies en konden we zo een en ander ontrafelen”, zegt dr. Michael Gabbett van de Queensland University of Technology in Australië, en hoofdauteur van het vandaag gepubliceerde wetenschappelijke artikel in New England Journal of Medicine.

Normaal gezien is een tweeling ofwel eeneiig ofwel twee-eiig. Bij een eeneiige of identieke tweeling bevrucht één spermacel één eitje, dat bij een van de eerste celdelingen in twee losse groepen uiteenvalt. Die groeien uit tot twee embryo’s met identiek genetisch materiaal. Bij twee-eiige of niet-identieke tweelingen worden twee eitjes bevrucht door afzonderlijke zaadcellen. Eigenlijk zijn ze zoals andere broers en zussen van dezelfde ouders - met elk hun eigen DNA - maar dan van dezelfde leeftijd.

Genetische bundels

Het team van Gabbett nam stalen van de twee vruchtwaterzakjes om zo de genomen van de bewuste tweeling te onderzoeken. Dat leidde tot een verrassend resultaat: een semi-identieke of sesquizygotische tweeling. Dat betekent dat waarschijnlijk twee spermacellen tegelijkertijd één eitje bevrucht hebben. In dit geval droeg de ene spermacel dan een X-chromosoom in het genetische materiaal en de andere een Y-chromosoom. Vandaar: een jongetje en een meisje.

Na de bevruchting zouden er drie “genetische bundels” gevormd zijn. Eentje met de chromosomen van de twee zaadcellen, dus met twee sets genetisch materiaal van de vader en geen van de moeder. De twee andere bundels met dezelfde chromosomenreeks van de moeder én met genetisch materiaal van een van de twee zaadcellen. Met als resultaat enerzijds XX- (vrouwelijk) en anderzijds XY-cellen (mannelijk). De cellen ontwikkelen zich en splitsen, waarbij de setjes met enkel de chromosomen van de vader afsterven. Bij de andere gaan de celdelingen verder. “Het bundeltje splitst vervolgens in twee en zo krijg je een tweeling”, legt Gabbett uit. De genetische gelijkenissen zijn in dit geval groter dan bij een twee-eiige tweeling, maar toch niet identiek. De wetenschappelijke term daarvoor is dus ‘sesquizygotisch’. 

Volgens Gabbett is het niet uitgesloten dat er nog meer semi-identieke tweelingen geboren zijn, die niet gemeld werden. Maar zijn team heeft er geen kunnen opsporen, mogelijk omdat het fenomeen onderbelicht is. Hoe dan ook blijven zulke tweelingen hoogstuitzonderlijk.




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


Video