Vrolijk kerstfeest en veel baby’s: feestdagen zijn het populairst om kinderen te verwekken

Illustratiebeeld
BELGAIMAGE Illustratiebeeld
De kerstperiode is er eentje van vrede en vreugde. Niet voor niets worden bij ons de meeste baby’s verwekt tijdens de feestdagen. Maar komt dat door de koude winterlucht waardoor we dichter bij elkaar kruipen, door de feestvreugde die ons sneller onbeschermd doet vrijen, of komt het door iets helemaal anders? 

De voorplanting van de mens, dieren en planten is seizoensgebonden. Maar waarom dat zo is, was lange tijd een mysterie. En mysteries, die worden onderzocht. Al sinds de 19e eeuw proberen wetenschappers te achterhalen waarom de meeste vrouwen zwanger raken tijdens winterse feestdagen en bevallen in de zomer.

In sommige landen konden enkele lokale gewoontes een verklaring bieden. Zo leidden traditionele zomerhuwelijken in katholieke gemeenschappen zoals in Polen tot een heuse babyboom negen maanden later. Maar zulke huwelijken zijn allereerst niet overal ter wereld een traditie. Ten tweede zorgden ze voornamelijk voor geboortes in de herfst en winter. In het huwelijksbootje stappen, is dus geen doorslaggevende factor.

Geografische ligging

Wel werd doorheen de jaren duidelijk dat het aantal geboortes per seizoen sterk correleert met de geografische ligging en bijhorende temperaturen. Hoe verder je naar het noorden trekt, hoe meer kinderen geboren worden in april. Terwijl je in zuiderse landen waaronder Zuid-Afrika, grotere geboortepieken ziet in maanden zoals november.

Onderzoekers brachten daarop de wereldwijde geboortepieken in kaart. Daaruit blijkt duidelijk dat de mens, net zoals andere dieren en planten, onderhevig is aan omgevingsfactoren. Denk daarbij aan veranderingen in temperatuur en de daglengte. Op die manier tracht de natuur pasgeborenen de beste overlevingskans te geven. Plattelandsbewoners zijn bijvoorbeeld veel meer onderhevig aan omgevingsfactoren dan stedelijke populaties waardoor ze beduidend meer kinderen krijgen tijdens warmere periodes.

Dat gebeurt natuurlijk niet zomaar. Baby’s die in de winter geboren worden, zijn bijvoorbeeld veel gevoeliger voor infectieziekten waaronder de mazelen, rode hond en waterpokken. Hoe kouder het is, hoe vatbaarder een jong kind is voor zulke ziektes. Dat geldt zeker voor armere bevolkingsgroepen. 

Zwangerschapsplanning

Maar in het noordelijk halfrond lijkt die seizoensgevoeligheid lichtjes te dalen. De mens is immers minder gevoelig voor de seizoenen. Velen werken binnenshuis, genieten van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat van kunstlicht dat de werkelijke daglengte camoufleert. En laten we de belangrijkste factor niet vergeten: anticonceptie wat zwangerschapsplanning mogelijk maakt. 

Illustratiebeeld
Klaas De Scheirder Illustratiebeeld



Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.