Oude afvalbergen bewijzen dat Byzantijns Rijk ook leed onder klimaatverandering

Niet de oude moslims, maar wel de klimaatomslag is wellicht verantwoordelijk voor het verval van het Oost-Romeinse Rijk.
Youtube Niet de oude moslims, maar wel de klimaatomslag is wellicht verantwoordelijk voor het verval van het Oost-Romeinse Rijk.
Nieuw onderzoek naar de ondergang van het Oost-Romeinse Rijk werpt de vraag op of de vroegere moslims werkelijk de oorzaak van het verval waren. Vermoedelijk speelde de grillen van de natuur een grotere rol. Dat blijkt uit oude Romeinse vuilnisbelten.

Het oude Oost-Romeinse Rijk – ook wel het Byzantijnse Rijk genoemd – strekte zich uit over een groot deel van het oostelijke Middellandse Zeegebied. Halverwege de zevende eeuw slonk het rijk tot een kleiner gebied in het vroegere West-Anatolië en Griekenland. Dat is volgens de geschiedenisboeken nog steeds te wijten aan de opkomst van de islam. 

Maar nieuw Israëlisch onderzoek, waarbij eeuwenoude afvalbergen bestudeerd werden, suggereert dat een klimaatomslag (en niet de vroegere moslims) aan de basis van het verval lag.

Studieobject met een geurtje
De Israëlische onderzoekers concentreerden zich op vier dumpplaatsen rondom de oude stad Elusa, gelegen in het huidige Israël. Steden uit de Klassieke Oudheid gebruikten zulke stortplaatsen om al hun vuilnis te lozen, vergelijk het met een hedendaags containerpark.

Waarom die afvalbergen een goed studieobject waren om het verval van het Rijk te bestuderen? Een gekrompen omvang van een vuilnisbelt betekent normaliter dat het inwonersaantal eveneens gekrompen is.

(Lees verder onder de foto)

Archiefbeeld ter illustratie
AP Archiefbeeld ter illustratie

Koelere periode

De afvalresten, afkomstig van de geslonken vuilnisbelten, werden nauwkeurig onderzocht om zo te bepalen van welke periode ze precies afkomstig waren.

En het resultaat was eerder verrassend: het verval van het machtige Byzantijnse Rijk begon omstreeks 540, maar liefst een eeuw vroeger dan men oorspronkelijk dacht. Aangezien de Arabieren en Perzen pas een eeuw later oprukten, is een overgang naar koelere periodes wellicht verantwoordelijk voor het verval.

Het afvalonderzoek wijst niet uit of de koelere periode werkelijk de ondergang van de Oude Romeinen betekende, maar de afvalresten dateren wel van dezelfde periode als de klimaatomslag. Eenmaal de temperatuur zakte, kampten de Romeinen overigens ook met een grote pestuitbraak. Een groot deel van de oude Romeinen kwam daardoor om het leven. Verzwakt en in minder grote getale, konden de Romeinen waarschijnlijk weinig weerstand bieden aan de oprukkende Arabieren en Perzen.

Originele invalshoek

Het is overigens merkwaardig dat een Israëlische studie benadrukt dat de opkomst van de islam niet verantwoordelijk is voor de ondergang van het machtige Byzantijnse Rijk. Meestal wordt er met enige trots gerapporteerd over de ondergang van het oude keizerrijk waarvoor de islam enigszins verantwoordelijk is. Deze onderzoekers gebruikten een andere invalshoek. 

Bekijk ook hoe archeologen een schat vinden in Mexico-stad: 




1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Jacques Delalieux

    Zou het niet kunnen, dat er in het oude verleden, reeds meerdere opwarmingsperioden van de aarde zijn geweest, die zichzelf herstelden? Wie keek ooit na of de afstand van de aarde tot de zon niet kan veranderen, of de temperatuur van de zon niet kan stijgen en of dalen? Hoe nauwkeurig kan men de afstand tot de zon bepalen, op hoeveel duizenden Km na? De temperatuur van de zon wordt geschat op 125.000 graden. Hoe nauwkeurig is dat en verandert dat misschien soms wel eens?