Ongewone activiteit in oude vulkanische regio nabij Belgische grens

Een kratermeer in Vulkaan-Eifel
Shutterstock Een kratermeer in Vulkaan-Eifel
De Vulkaan-Eifel, een regio van het Duitse Eifelgebergte die gevormd werd door vulkaanuitbarstingen, vertoont opnieuw activiteit. Dat melden geologen in een studie die werd gepubliceerd in het vakblad Geophysical Journal International. Subtiele, ongewone bewegingen onder het aardoppervlak wijzen er volgens de auteurs op dat de vulkanische regio, ondanks de verwachtingen, niet uitgedoofd is.
Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.

De laatste vulkaanuitbarsting in de regio dateert naar schatting van zo'n 11.000 jaar geleden. Hoewel veel wetenschappers aannamen dat de vulkaan onder de Eifel is uitgedoofd, blijkt uit een handvol studies dat dit mogelijk toch niet het geval is. Zo geven de maren - een andere naam voor kratermeren - nog steeds aanzienlijke hoeveelheden gassen vrij die volgens sommige onderzoekers afkomstig zijn van de aardmantel - de geologische laag net onder de aardkorst.

Een studie die vorig jaar werd gepubliceerd vond eveneens bewijs voor vulkanische activiteit. Zo ontdekten de wetenschappers kleine aardbevingen onder de Laacher See, het grootste kratermeer in de regio, niet ver van Koblenz. Dat is volgens de auteurs mogelijk te verklaren door verplaatsingen van vloeistof, mogelijk magma, in de lagere delen van de aardkorst. “Als je de puntjes met elkaar verbindt, lijkt het duidelijk dat er iets broeit in het hart van Noordwest-Europa”, zegt de Nederlandse Corné Kreemer, hoofdauteur van de studie en professor aan de Universiteit van Nevada, in een verklaring.

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.

Regio komt omhoog

Kreemer en zijn collega’s ontdekten dat het landoppervlak in een grote regio rondom de Eifel, waaronder ook deels in België, Nederland, Frankrijk en Luxemburg, stilaan omhoog komt. Dat is uitzonderlijk voor de meeste plaatsen in Europa, met uitzondering van de Alpenregio en Scandinavië.

“Er waren eerder al aanwijzingen dat het gebied omhoog ging, vooral in België, maar die studies hadden een beperkt bereik en er was veel debat over wat het betekende: of we een regionaal signaal zagen of lokale instabiliteit”, vertelde Kreemer aan Newsweek. De grote hoeveelheid data van de nieuwe studie laat volgens hem geen ruimte voor twijfels. “Uit onze resultaten blijkt dat de regio veel sneller omhoog komt dan in de voorbije 800.000 jaar.”

De maximale opheffing die werd gedetecteerd is één millimeter per jaar in de Eifel. Dat is “snel, geologisch gesproken”, aldus Kreemer. Bovendien stelden de onderzoekers ook vast dat het landoppervlak van de Eifel en omliggende regio’s ook uitrekt, wat volgens hen een “totaal nieuwe ontdekking” is.

Mantelpluim

De ontdekkingen kunnen mogelijk te verklaren zijn door een mantelpluim die langs onder druk uitoefent op het aardoppervlak. Mantelpluimen zijn een theoretische opwaartse stroming van heet, vast gesteente van de mantel van de aarde naar het aardoppervlak. Geologen vermoeden dat deze mantelpluimen verantwoordelijk zijn voor vulkanische hotspots zoals Hawaii. Veel seismologen denken dat er een mantelpluim recht onder Eifel-Vulkaan ligt die tot meer dan 400 kilometer diep gaat en vermoedelijk verantwoordelijk was voor vulkanische activiteit in de regio. Of die pluim nog actief is, is voer voor discussie, maar Kreemer en zijn collega’s vermoeden van wel.

Geen paniek

Op lange termijn is het mogelijk dat er meer vulkanische activiteit in dit deel van Europa wordt waargenomen, al betekent dat volgens de onderzoekers niet dat we ons snel - of zelfs ooit - aan een vulkaanuitbarsting of aardbeving moten verwachten.

Onderzoekers zullen de regio nu opvolgen om potentiële risico’s beter te kunnen inschatten. “In het verleden bestond het vulkanisme in de Eifel uit krachtige explosies, die deze diepe kratermeren achterlieten. Ik ben geen vulkanoloog, maar ik zou verwachten dat uitbarstingen in de toekomst gelijkaardig zouden zijn”, aldus Kreemer. “Als er iets zou gebeuren, zou dat uiteraard catastrofaal zijn, gezien de bevolkingsdichtheid van de regio rondom de Eifel.”




5 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Bob(Robert) Bruyland

    Platentectoniek hou je niet tegen, moest dat wel, dan is de wereld om zeep.

  • jorie Vanderperren

    Boren maar! En masse geothermische energiecentrales bouwen, straks moet europa helemaal geen olie meer hebben.

  • Pieter Werlo

    Steven De Caluwé: Kreemer komt aan bod omdat hij diegene is die de geologische activiteit heeft ontdekt en het artikel heeft geschreven. Dat is zelf blijkbaar een geofysicus. Niet helemaal hetzelfde als een vulcanoloog, maar weet er vermoedelijk toch meer van dan pakweg een tandarts.

  • Ronny Severeyns

    Wie bepaalt eigenlijk dat vulkanen ooit echt uitgestorven zijn, en niet gewoon slapend?

  • Steven De Caluwé

    Ik ben geen vulcanoloog... zegt Kreemer. En dat artikel gaat er compleet over.. waarom komt er een non-expert aan bod. Dat is toch onderzoek voor vulcanologen?