Mysterie rond meer vol menselijke skeletten neemt toe

Het Roopkundmeer in de Himalaya.
Shutterstock Het Roopkundmeer in de Himalaya.
Het Roopkundmeer in de Indiase Himalaya is een mysterieuze plek. Het ondiepe bevroren gletsjermeer te midden van de besneeuwde bergtoppen ligt vol met honderden menselijke skeletten. Daaraan dankt het meer dan ook zijn lugubere bijnaam: Skeleton Lake. Niemand weet echter hoe al die menselijke botten daar beland zijn. Nieuw DNA-onderzoek maakt het mysterie nu nog groter.

Onderzoekers schatten dat er zo’n 500 menselijke skeletten op de bodem van het meer liggen. Het Roopkundmeer ligt langs de route van de Nanda Devi Raj Jat, een beroemd festival en pelgrimstocht. De botten liggen verspreid over de bodem, geen enkel skelet is intact. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontdekte een boswachter bij toeval de spookachtige locatie.

De aanvankelijke hypothese was dat een grote groep mensen getroffen was door een of andere catastrofe, zoals een heel zware storm. DNA-onderzoek van 38 skeletten maakte nu echter komaf met dat idee. Uit de genetische analyse blijkt immers dat de stoffelijke resten afkomstig zijn van afzonderlijke bevolkingsgroepen die op verschillende tijdstippen gedurende een tijdsspanne van ongeveer 1000 jaar aan het meer toekwamen. Dat blijkt uit een studie die werd gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Communications.

“We ontdekten dat de geschiedenis van het Roopkundmeer complexer is dan we ooit hadden gedacht”, zegt geneticus David Reich van de Harvard Medical School.

Het meer ligt vol met menselijke beenderen.
Shutterstock Het meer ligt vol met menselijke beenderen.

Verschillende origine

Tien jaar geleden onderzocht Kumarasamy Thangaraj, een geneticus van het CSIR Centrum voor Cellulaire en Moleculaire Biologie in India, het DNA van 72 skeletten uit het meer. Hij stelde vast dat sommige beenderen een lokale Indiase origine hadden, maar andere niet. Zo bleken sommige botten van Zuidoost-Aziatische afkomst te zijn.

Een internationaal team van een 25-tal archeologen, genetici en andere specialisten vergeleek nu het DNA van 38 skeletten uit het meer. Zij stelden vast dat de botten afkomstig waren van drie verschillende groepen: de grootste groep bestond uit 23 individuen met DNA dat vergelijkbaar is met dat van leden van de huidige Indiase bevolking. 

Middellandse Zee

Het DNA van de tweede grootste groep, 14 individuen, bleek tot hun verbazing vergelijkbaar te zijn met dat van mensen die vandaag leven in Kreta en Griekenland. Het laatste individu had DNA dat wees op een Zuidoost-Aziatische afkomst. 

“We waren bijzonder verrast door de genetica van de Roopkundskeletten”, zegt evolutiebioloog Éadaoin Harney van de Universiteit van Harvard. “De aanwezigheid van individuen met een afkomst die typisch in verband gebracht wordt met het oosten van het Middellandse Zeegebied suggereert dat Roopkund Lake niet alleen lokaal een belangrijke plek was, maar bezoekers aantrok uit de hele wereld.”

Tijdspanne van 1000 jaar

Nog verrassender was de aankomst van de groepen. Uit koolstofdatering blijkt dat de botten van Indiase afkomst dateren van de zevende tot de tiende eeuw. De twee andere groepen, uit het Middellandse Zeegebied en Zuidoost-Azië, dateren van tussen de 17de en 20ste eeuw. 

De kans bestaat dat er in het meer nog niet nader onderzochte botten liggen die afkomstig zijn uit andere tijden en regio’s. De wetenschappers hopen nu dat verder onderzoek zal uitwijzen wat deze individuen naar het meer bracht en hoe ze aan hun einde kwamen.




34 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Susie Casteleyn

    Er zijn rare plaatsen op aarde maar ook rare mensen en dat zal altijd blijven.

  • Peter Schijven

    @August Leemans, schreef: "en in het meer kunnen roofdieren niet aan het lijk." In de Himalaya komen echter juist luchtbegrafenissen voor. Het stoffelijk overschot wordt in stukken gesneden en op een open plaats weggelegd waar de gieren erbij kunnen. Weliswaar worden daarna de botten verpulverd en met meel ook aan de gieren gevoerd en restanten verbrand, hetgeen hier overduidelijk niet is gebeurd. Maar misschien gaat het hier om een plaatselijk of oudere variant van het gebruik.

  • Chris Devlaeminck

    Wie betaalt al die onderzoeken?

  • Rene Artois

    Een prehistorisch muziek festival?

  • aaron aerts

    @Jos Spriet-Dewaele mensen horen het niet graag. Maar de middeleeuwen waren warmer. En ijstijden zijn niet goed begrepen: we komen af van een kleine ijstijd in de middeleeuwe na een warme periode rond 900a.d terwijl er een kleine ijstijd was rond 1600a.d. Dus niet gek te denken dat 1000 jaar geleden dit een meer was. En het daarna terug dichtvroor.