Dit zijn de 15 landen die het meest kwetsbaar zijn voor aardbevingen

Schade na een zware aardbeving op 6 oktober 2018 op het Indonesische Sulawesi.
AP Schade na een zware aardbeving op 6 oktober 2018 op het Indonesische Sulawesi.
Jaarlijks sterven er wereldwijd 20.000 mensen door aardbevingen. De kans dat je er ooit slachtoffer van wordt, is niet in ieder land even groot. Dat hangt niet enkel af van hoe vaak en hoe hevig het beeft, maar ook van hoe goed een land erop voorbereid is. De Global Earthquake Model Foundation (GEM) heeft alle factoren in kaart gebracht en heeft nu een lijst opgesteld op van 15 landen waar aardbevingen de meeste schade aanrichten en slachtoffers maken. 

De wetenschappers brachten in kaart welke delen van de wereld het gevaarlijkst zijn wat frequentie én impact van aardbevingen betreft. Zij brachten daarbij verschillende factoren in rekening. Vooreerst keken ze naar de frequentie: hoe waarschijnlijk is het dat het beeft in een bepaald gebied. 

Daarnaast moest men ook het menselijke element meten: hoe kwetsbaar is een bevolking voor een aardbeving. Daarbij hielden ze rekening met onder andere de fragiliteit van de infrastructuur, het inwonertal, de dichtheid van de bevolking, het aantal slachtoffers van aardbevingen in het verleden en weersomstandigheden en geografische factoren die reddingsacties kunnen bemoeilijken. 

Na jaren onderzoek kon de GEM concluderen dat er vijftien landen waren waar het risico het grootst is. De meeste landen op de lijst liggen in Azië of Zuid-Amerika. 

1. China 

Op de eerste plaats staat het land met de meeste inwoners ter wereld. De helft van de dodelijke slachtoffers van aardbevingen is Chinees. Dat was de voorbije vijftig jaar zo, dat was de voorbije 500 jaar zo, zegt John Schneider, secretaris-generaal van de GEM. Een van de ergste aardbevingen in de recente geschiedenis vond plaats in 1976 in Tangshan. Bij de beving van 7,6 op de schaal van Richter vielen 242.769 doden. 

Ook de economische schade die China jaarlijks lijdt, is groot. Op deze kaart kan je inzoomen om te kijken welke gebieden jaarlijks gemiddeld het meest financieel verlies ten gevolge van aardbevingen lijden.

Schade na een aardbeving in Taiwan op 7 februari 2018.
REUTERS Schade na een aardbeving in Taiwan op 7 februari 2018.

2. Japan

Japan staat bekend als het land met de meeste seismische activiteit ter wereld. Het land ligt in de zogenaamde Ring van Vuur, het hoefijzervormig gebied rondom de Grote Oceaan waar aardbevingen en vulkaanuitbarstingen schering en inslag zijn door diverse subductiezones van tektonische platen. Een subductiezone is een zone waar een oceanische aardplaat onder een continentale of een andere oceanische aardplaat schuift. 

In 2007 werd een systeem ingevoerd dat met 1.000 seismometers rondom het eiland vroege trillingen moet detecteren. Dat systeem genereert automatische waarschuwingen die op gsm’s, radio en tv verschijnen, zodat mensen enkele seconden extra tijd krijgen om zich in veiligheid te brengen. Vaak volstaat dat echter niet. 

Afgelopen september kwamen minstens 39 mensen om het leven op het noordelijke eiland Hokkaido na een beving van 6,7. Dat was klein bier in vergelijking met de aardbeving van 7,9 die in 1923 de hoofdstad Tokio trof en 142.807 dodelijke slachtoffers maakte. 

Schade na een tsunami die volgde op een aardbeving in Japan.
Photo News Schade na een tsunami die volgde op een aardbeving in Japan.

3. Iran

In Iran botsen de Euraziatische en Arabische plaat op elkaar. Daardoor trilt het vaak in de Islamitische Republiek. In 2017 kwamen 400 mensen om het leven bij een aardbeving van 7,3. Modderstromen bemoeilijkten toen de reddingsacties. 

De meest risicovolle regio is de regio in en rond de hoofdstad Teheran, die aan de voet ligt van ‘s lands hoogste berg, de Damavand. 

Aardbeving van 7.3 in Iran op 14 november 2017.
AFP Aardbeving van 7.3 in Iran op 14 november 2017.
Aardbeving van 7.3 in Iran op 14 november 2017.
EPA Aardbeving van 7.3 in Iran op 14 november 2017.

4. Filipijnen 

Het land in Zuidoost-Azië ligt net als Japan in de Ring van Vuur. In 2013 kwamen meer dan 130 mensen om bij een beving van 7,2. In 1976 lieten naar schatting 3.000 mensen het leven. 40.000 mensen verloren hun huis. De aardbeving had toen een kracht van 7,9. 

5. Indonesië

Voor Indonesië geldt hetzelfde verhaal als voor de Filipijnen. Door de geografische locatie is het land gevoelig voor hevige bevingen. De infrastructuur maakt het land ook extra kwetsbaar. 

2018 was een bijzonder zwaar jaar voor Indonesië. Meer dan honderd mensen kwamen om het leven toen het toeristische eiland Lombok in augustus werd getroffen door een aardbeving. Een beving met een kracht van 7,5 trof in september dan Sulawesi, gevolgd door een tsunami en nog eens 170 naschokken. Het dodental werd uiteindelijk vastgesteld op 2000, maar gevreesd wordt dat het feitelijk om 5000 slachtoffers gaat.

6. Turkije

Aardbevingen vormen de belangrijkste natuurlijke bedreiging voor het land. Hoofdstad Istanbul ligt ook op een actieve breuklijn. Het hoofd van het aardbevingscentrum van Istanbul waarschuwt dat de stad en zijn 14 miljoen inwoners in de nabije toekomst een aardbeving te wachten staat.

“Alle wetenschappers zijn het eens dat er een aardbeving op til is met een magnitude van 7 of meer in de regio Marmara maar we kunnen er geen datum op prikken", zei expert Haluk Özener tijdens een persconferentie in 2017. “Het enige wat we kunnen doen is de schade beperken”, klonk het. 

Veel gebouwen in de regio lopen echter het risico in te storten bij zo’n beving. In 1999 vernietigde een beving in de regio 113.000 gebouwen. Er vielen toen ook 18.000 doden. 

De vereniging van architecten in Istanbul schat dat twee miljoen gebouwen op dit moment onveilig zijn. 

Schade na een aardbeving in 2017 in Turkije.
REUTERS Schade na een aardbeving in 2017 in Turkije.

7. India

In het tweede meest bevolkte land ter wereld is het risico op dodelijke slachtoffers bij een beving groot. Vooral de regio rond Delhi is gevaarlijk, omdat de stad aan de rand van de Indische tektonische plaat ligt. Hun architectuur verhoogt ook het risico op schade: er zijn veel bakstenen gebouwen die gemakkelijk kunnen instorten en mensen verpletteren. 

In Delhi alleen al lopen de jaarlijkse kosten van aardbevingen op tot 150 miljoen dollar. 

8. Mexico

Na zeven Aziatische landen is Mexico het eerste Midden-Amerikaanse land in de lijst van gevaarlijkste landen. Het land ligt op de breuklijn tussen de drie grootste platen ter wereld: de Noord-Amerikaanse, de Cocosplaat en de Pacifische plaat. 

De gevoeligheid van de hoofdstad Mexico-Stad voor aardbeving heeft ook te maken met de ondergrond waarop de stad gebouwd werd. Toen de Spanjaarden in 1519 het huidige Mexico-Stad veroverden troffen ze een soort Venetië aan. Naarmate de stad verder groeide werden de kanalen dicht gegooid. Maar de bodem is drassig gebleven en daardoor onstabiel. 

In 1985 en 2017 vonden in miljoenenstad Mexico-Stad twee zware aardbevingen plaats met veel slachtoffers en schade. In 1985 vielen er bij een beving van 8,1 volgens sommige schattingen wel 40.000 dodelijke slachtoffers. Andere cijfers spreken van 10.000 doden. In 2017 waren dat er meer dan 200 en stortten ook een veertigtal gebouwen in. 

Schade na een aardbeving van 7,2 in Mexico.
AFP Schade na een aardbeving van 7,2 in Mexico.
Schade na een aardbeving van 7,2 in Mexico.
REUTERS Schade na een aardbeving van 7,2 in Mexico.

9. Nepal

Zoals de andere landen ligt Nepal op een breuklijn tussen platen. Meer dan 25 miljoen jaar geleden was India een losstaand eiland. Dit eiland lag op de Indische plaat die snel richting het vasteland van Azië schoof. Tien miljoen jaar geleden botsten beide platen op elkaar. Door de krachten die vrijkwamen bij deze botsing, ontstonden er veel aardbevingen met het gevolg dat de Himalaya ontstond. 

Aardbevingen, klein en groot, maken deel uit van de geschiedenis van Nepal met soms heel ernstige gevolgen. Recent is men in Nepal echter begonnen anders te beginnen bouwen om de schade te beperken. Of een gebouw bij een beving instort, hangt voor een groot deel af van het materiaal. Staal en hout zijn bijvoorbeeld veel aardbevingsbestendiger dan baksteen of adobe. 

Schneider van de GEM merkt op dat men bestaande gebouwen daarom niet moet afbreken: “Men kan ook met adobe en baksteen veilig bouwen” en geeft als voorbeeld een soort stalen gaas rond bestaande constructies. 

Aardbeving in Nepal in 2015.
EPA Aardbeving in Nepal in 2015.

10. Pakistan

Pakistan is ook risicovol gebied. In 2005 kostte een zware beving het leven aan 76.000 mensen. 

Pakistan ligt op de breuklijn tussen de Indische en Euraziatische plaat. In de dorpen in het bergachtige noorden is het risico op aardbevingen het grootst. 

11. Bangladesh 

Bangladesh is een van de dichtst bevolkte landen ter wereld. In een recente studie waarschuwen onderzoekers dat er een heel zware aardbeving op til is die minstens 140 miljoen Bengalezen zou treffen. 

12. Ecuador

Ecuador is kwetsbaar voor aardbevingen, omdat de Nazcaplaat onder het Zuid-Amerikaanse continent duikt. Deze subductie veroorzaakte trouwens de zwaarste aardbeving van de 20ste eeuw: een beving met magnitude 9,5 in Chili in het jaar 1960. 

In 1987 stierven ongever 5.000 mensen in een aardbeving met magnitude 7,7 in Quito, de hoofdstad van Ecuador. In 1949 kwamen 6.000 mensen om het leven bij een beving in Ambato in centraal Ecuador. 

Aardbeving in Ecuador in 2016.
EPA Aardbeving in Ecuador in 2016.

13. Guatemala

Met Guatemala blijven we in Zuid-Amerika. In 1976 vielen daar maar liefst 23.000 dodelijke slachtoffers bij een beving van 7,5 in Chimaltenango, minder dan 70 kilometer ten westen van de hoofdstad Guatemala City. In 2012 vielen er 48 doden. 

14. Verenigde Staten

112 jaar geleden werd San Francisco in de VS met de grond gelijk gemaakt. Ongeveer 3.000 mensen kwamen toen om het leven. Talloze mensen raakten hun woning kwijt. 

De stad aan de oostkust ligt op de breuklijn van San Andreas en is daardoor gevoelig aan bevingen. 

Volgens een recent onderzoek is er 76 procent kans dat de regio in de komende 30 jaar door een aardbeving van meer dan 7 zal worden getroffen. 

15. Peru

Peru sluit de lijst van 15 gevaarlijkste landen af om dezelfde reden als Ecuador: Peru ligt waar de Nazcaplaat onder het continent duikt. In 1970 vielen er 60.000 doden. De gevaarlijkste regio is de regio rond de hoofdstad Lima. 

De resultaten van het onderzoek en de wereldkaarten kan je hier raadplegen.




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.