‘Oermolecule’ die na afkoelen van oerknal ontstond voor het eerst gedetecteerd

Shutterstock
Het is astronomen voor het eerst gelukt om de ‘oermolecule’ heliumhydride op te sporen in het heelal. Ruim 13 miljard jaar geleden was dit de allereerste chemische verbinding die zich in het afkoelende heelal vormde. De onderzoekers deden de ontdekking met behulp van een Boeing 747 met een gesofisticeerde telescoop aan boord.

De Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy (SOFIA) wordt wel eens de Amerikaans-Duitse ‘vliegende sterrenwacht’ genoemd. Eigenlijk is het een aanpaste Boeing 747SP uitgerust met een forse telescoop van liefst 17 ton. Het vliegtuig wordt ingezet op een hoogte van bijna 14 kilometer, ongeveer 3 kilometer hoger dan de meeste commerciële vluchten. Sofia zal daardoor ook de grootste beperking oplossen van telescopen die op de begane grond geïnstalleerd zijn: op die hoogte kan waterdamp infraroodstralen uit de ruimte niet langer tegenhouden en zijn de beelden veel scherper.

De vliegende sterrenwacht SOFIA met de 17 ton zware telescoop in de zijwand.
NASA De vliegende sterrenwacht SOFIA met de 17 ton zware telescoop in de zijwand.

Het onderzoeksteam onder leiding Rolf Güsten van het Max-Planck-Institut für Radioastronomie in Bonn gebruikte de SOFIA om de 3.000 lichtjaar verre planetaire nevel ‘NGC 7027' te onderzoeken. Al een tijdje vermoedde men dat deze planetaire nevel een goede plek zou kunnen zijn om naar heliumhydride te speuren.

“Ontstaan van de chemie” 

Hoewel de ontdekte chemische verbinding werd gevormd door een ander proces dan dat in het allervroegste universum, ondersteunt  zijn aanwezigheid de theorieën over het “ontstaan van de chemie” volgens het team van Güsten. “Daarmee is een decennialange zoektocht afgelopen met een happy end”, aldus de onderzoekers nog.

De eerste keer dat de combinatie van helium en geioniseerd waterstof kon ontstaan was ongeveer 380.000 jaar na de oerknal, toen de temperatuur in het heelal onder 3.700 graden dook. Dat was het moment waarop de eerste neutrale atomen ontstonden: eerst helium, later pas waterstof. De resultaten werden gepubliceerd in het wetenschappelijke vakblad Nature.

Bekijk ook:




10 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • pol van de velde

    @Karel Martel: uit energie kan perfect materie ontstaan. En energie moet niet altijd zichtbaar zijn. Het ontstaan, dus de éérste milliseconde na tijd en ruimte, daar weet men nog niet veel over en onweerlegbaar bewijs is er niet dat tijd, ruimte, materie en energie ontstaan zijn uit het "niets". Meer en meer stemmen gaan in de richting dat een zwart gat een nieuw heelal creëert.

  • Toon Schouteden

    Het is héél belangrijk om te weten wat miljoenen jaren geleden gebeurde... dan hoef je niet te kijken naar de armoede, miserie, e.d. wat zich de dag van vandaag afspeelt.

  • Jens Vranckx

    Wat als ons universum is ontstaan uit het opsplitsen van het vorige. Het is wat simpel verwoord, maar je zou het kunnen bekijken zoals een nieuwe cel die gevormd wordt, als onderdeel van een nog groter geheel. Wie zal het zeggen, de gemiddelde mens begrijpt de opbouw van onze planeet zelfs nog niet. Doe iets aan de basiskennis van de mens. Chemie fysica ect veel vroeger implementeren voor iedereen en we zouden wel vooruitgang boeken. het verandert je perspectief op meerdere zaken.

  • Paul De Mol

    De waterstofatomen waren natuurlijk eerder dan helium. Maar dat was in geïoniseerde vorm. Ik denk dat dit gaat over het onstaan van de eerste neutrale moleculen (verbindingen van meerdere atomen). En ik kan mij voorstellen dat heliumverbindingen bij die hoge temperatuur stabieler zijn dan waterstofgas en eerder verschenen.

  • Carlo Verstappen

    13 miljard jaar geleden en dat daar zijn ze nu achter gekomen. Straffe gasten zou je zeggen maar ik geloof er niks van en toch vrees ik dat er weer veel mensen gaan in trappen. één ding is zeker, er zijn er weer een paar die daar veel geld gaan aan verdienen.