"Langere ruimtereizen zoals die naar Mars kunnen kanker veroorzaken"

De Canadese astronaut Chris Hadfield tijdens zijn missie naar het Internationaal ruimtestation ISS.
AFP De Canadese astronaut Chris Hadfield tijdens zijn missie naar het Internationaal ruimtestation ISS.
Astronauten die naar Mars reizen, zouden een hoog risico op kanker in het maag- en darmstelsel kunnen lopen. Vooral de dunne darm blijkt, volgens een nieuw onderzoek met proeven op muizen, erg kwetsbaar voor ioniserende ruimtestraling. De schadelijke stralen kunnen op dit moment nog niet voldoende tegengehouden worden.

Tijdens missies naar Mars worden astronauten langdurig blootgesteld aan allerlei stralingen in het zonnestelsel, waartegen nog geen afdoende bescherming bestaat. Aardbewoners zijn wél beschermd tegen kosmische stralingen en tegen die van de zon door het aardmagnetisch veld. Maar als we ooit met z'n allen naar Mars willen reizen, is het nodig om grondige kennis te vergaren over de impact van zo'n ruimtetrip op de menselijke gezondheid. 

Wetenschappers van het Georgetown University Medical Center (GUMC) in Washington DC hebben nu de invloed van ioniserende straling op het maag- en darmsysteem van de mens onderzocht. Ze experimenteerden specifiek met het gastro-intestinale stelsel, omdat er al veel onderzoek gedaan is naar de gevolgen van ioniserende straling op biologische processen. Zo is vastgesteld dat de cellen van het stelsel na drie tot vijf dagen vernieuwd worden. De nieuwe cellen splitsen en vervangen de oude. Het verstoren van dit proces resulteert in veranderingen en kan soms ook tot de vorming van tumoren leiden.

Voor het onderzoek werden in het NASA Space Radiation Laboratory (NSRL) in New York muizen bestraald met zware ionen of gammastralen in lage doses. Zeven dagen, zestig dagen of een jaar na de blootstelling werden de muizen geëuthanaseerd en onderzocht. 

Een artistieke impressie van de NASA-rover Opportunity op Mars.
AP Een artistieke impressie van de NASA-rover Opportunity op Mars.

Bleek dat de gammastralen nauwelijks invloed hadden op de dunne darmcellen, die zich binnen de zestig dagen ook weer helemaal herstelden. Maar bij de bestraling met zware ionen was het resultaat anders. De onderzoekers stelden grote veranderingen in de cellen vast: verminderde migratie en verhoogde celdeling met DNA-schade die tot zelfs een jaar na blootstelling aanhield.

Tumorvorming

Een tweede groep muizen werd 150 dagen na een dosis bestraling met zware ionen geëuthanaseerd. Bij die proefdieren waren de wijzigingen in de dunne darmcellen van die aard dat er een kans op tumorontwikkeling ontstond. "Korte trips naar de maan stellen astronauten niet meteen bloot aan deze gevaren, maar we zijn wel echt bezorgd voor blijvende schade na lange reizen, zoals die naar Mars of missies nog dieper in de ruimte, die nog veel langer duren", legt onderzoeksleider Kamal Datta uit.

De wetenschap staat dan ook voor de uitdaging om de veranderingen in de menselijke fysiologie tijdens een lang verblijf in de ruimte correct in te schatten en eventuele schadelijke gevolgen voor de gezondheid te vermijden. 

De studie is gepubliceerd in Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS).




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.