Wat mensen naast verlies van inkomen het ergste vinden aan werkloos zijn? Zich niet meer nuttig voelen

ShutterStock
Wie al eens zonder werk heeft gezeten, kan het misschien beamen: geen job hebben kan flink wat stress veroorzaken. En niet alleen omdat je inkomen wegvalt. Duitse wetenschappers stelden vast dat er ook heel wat psychologische factoren spelen, die kunnen maken dat je in een neerwaartse spiraal terechtkomt. En eentje steekt er bovenuit: dat je je niet meer nuttig voelt.

De studie – die de verbanden tussen werk en stress beter in kaart moest brengen – werd uitgevoerd bij meer dan 1.000 Duitse werklozen. De proefpersonen moesten vragenlijsten invullen en werden meer dan 2,5 jaar gevolgd. De resultaten werden gepubliceerd in het vaktijdschrift Journal of Occupational Health Psychology.

Proefpersonen

Wat bleek? De stress die de proefpersonen ondervonden, had niet alleen te maken met het feit dat ze geen inkomen meer hadden, maar ook met een hele reeks andere factoren. “Een job levert ook structuur en sociaal contact. Die kunnen verarmen of zelfs wegvallen”, vertelt Nathan Van den Bergh van de vakgroep Experimenteel-Klinische en Gezondheidspsychologie aan de Universiteit Gent. “Een job laat daarnaast toe om naar een hoger, gezamenlijk doel te streven. Je job geeft je status en je plaats in de maatschappij mee vorm, terwijl werkloosheid die net bemoeilijkt.”


Wat de werklozen psychologisch het ergste bleken te vinden, was dat ze geen hoger en gezamenlijk doel meer hadden om na te streven: ze voelden zich niet meer nuttig. “Ze misten het gevoel dat het iets uitmaakte dat ze er waren, dat ze iets bijdroegen. Ze hadden het gevoel dat ze thuis wat buiten de maatschappij stonden en niet meer echt nodig waren. Daarnaast bleek ook het gevoel van competent te zijn – een psychologische factor die tot nu toe een beetje over het hoofd werd gezien in de modellen – eveneens een rol te spelen”, aldus Van den Bergh. (lees hieronder verder)

ShutterStock

Zelf was hij niet betrokken bij de Duitse studie, maar aan de Gentse universiteit loopt ook een onderzoek naar de impact van werkloosheid en daar werkt Van den Bergh wél aan mee. “Volgens ons zijn de Duitse bevindingen nog maar een deel van de verklaring”, gaat hij verder. “Niet iedereen ondervindt immers in dezelfde mate stress als hij of zij werkloos is. Een van de factoren die volgens de eerste voorlopige resultaten ook een rol spelen, is de neiging om te piekeren. Mensen die daar meer last van hebben, zullen langer blijven stilstaan bij het gevoel dat ze zich niet meer nuttig kunnen maken of competent kunnen voelen. En dat kan tot een neerwaartse spiraal leiden.”

De negatieve gedachten lokken immers nog meer stress uit, die op haar beurt nog meer angstige of depressieve klachten tot gevolg heeft. En dat bemoeilijkt de zoektocht naar een job.

Vijftigplussers

“Een groep die het in dat opzicht niet makkelijk heeft, zijn de vijftigplussers”, aldus Van den Bergh. “Werk vinden is op hun leeftijd niet evident en zij kunnen zich na verloop van tijd steeds meer gaan afvragen of het überhaupt nog zal lukken om weer aan de slag te gaan, of ze nog verder zullen kunnen bouwen aan hun pensioen en of ze geen financiële moeilijkheden zullen krijgen als hun uitkering steeds verder afneemt. Zij vormen een kwetsbare groep.”

Maar er is ook goed nieuws: de resultaten van de Duitse studie tonen aan dat de stress en de psychologische klachten die werklozen ervaren, opnieuw verminderen eenmaal ze (weer) een job hebben gevonden. Je kan er dus weer van afraken.

Wie mee wil werken aan de studie van de UGent, VDAB en RiseSmart (Randstad) over de impact van werkloosheid, kan zich nog opgeven als proefpersoon. Iedereen die werkloos is (ongeacht de leeftijd), kan deelnemen. In functie van het engagement staat daar een vergoeding tegenover die kan oplopen tot 75 of 125 euro. De dataverzameling vindt via het internet plaats en omvat naast een korte computertaak enkele vragenlijsten op verschillende tijdstippen. Extra gemotiveerde deelnemers kunnen zich ook laten opvolgen via smartphone. Voor meer informatie kan je mailen naar Nathan.VandenBergh@UGent.be




24 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Carolus Vif

    Marcel Willems als je als 55 + al antwoord krijgt ,als het geen automatis computerantwoord is krijg je misschien i 10% van de gevallen een antwoord dat ze je sollicitatie ontvangen hebben en dan … stopt het je hoort er niks meer van

  • Jo Debacker

    Neen, wie wil werken vindt werk is dikke zever. Dat klopt deels wel voor mensen met een laag diploma of zonder diploma, dan raak je wel aan werk. Maar eens je een bepaald niveau van diploma hebt krijg je elke keer: "Wij willen u wel aanwerven maar eens je iets gevonden hebt die aan je studies voldoet ben je weg, we gaan dus geen energie in je steken om daarna terug te moeten herbeginnen. Success met je zoektocht".

  • Michiel Tordeur

    Werk al jaren en ben doodongelukkig, voel me net een moderne slaaf met een tiran van een baas, zou veel liever vrij zijn om elke dag te doen wat ik graag wil, want we leven maar 1x, helaas is deze maatschappij zo geconditioneerd op werken, werken, werken en onze generatie zal werken tot in de kist... heel veel mensen worden letterlijk ziek door elke dag te moeten gaan werken! Misschien daar eens een onderzoek naar doen!!!

  • jos De Decker

    Werken is niet meer van deze tijd met volop automatisering. Alleen zijn we van bij de geboorte zodanig gehersenspoeld dat men moet werken om iets te betekenen in de maatschappij. Het zou nochtans ook anders kunnen door ieder die niet werkt een basisinkomen te geven ( uitgezonderd zieken en invaliden die een persoonsgebonden budget nodig hebben ). Men kan dan de keuze maken door meer te verdienen via werk of zijn kennis uit te breiden, vrijwilligerswerk of het eens zelf als ondernemer proberen.

  • Ludwig Vanden Boer

    Wanneer gaat er eens iemand een studie schrijven over de beroeps-doppers, hoe gelukkig die zich voelen. Er zijn er die 10,15 jaar of meer doppen en die hoor je niet klagen over hun gevoelens daarover en over inspanningen om werk te vinden kunnen ze ook al niets vertellen. Gegadigden om de studie te lezen gegarandeerd, medewerking van de betrokkenen zeer twijfelachtig.