Wat heeft de stelling van Pythagoras gemeen met de Vijfde Symfonie van Beethoven?

THINKSTOCK
De vergelijking van Euler of de stelling van Pythagoras worden zelden in een adem genoemd met de meesterwerken van Mozart, Shakespeare en Van Gogh. Toch kan een wiskundige formule hetzelfde gevoel van schoonheid oproepen als een artistiek of muzikaal meesterwerk.

Vijftien wiskundigen kregen tijdens een onderzoek in het Londense University College zestig 'mooie' en 'lelijke' wiskundige vergelijkingen te zien terwijl er scans van hun hersenen genomen werden. De resultaten zijn te lezen in het wetenschapsblad Frontiers in Human Neuroscience. Bij een cijferreeks die de wiskundigen mooi vonden, werden dezelfde hersendelen gestimuleerd die ook gebruikt worden om kunst te bewonderen.

"Wanneer we naar wiskundige formules kijken, zijn veel hersendelen actief", zegt prof Semir Zeki, die meewerkte aan het onderzoek, aan de BBC. "Maar als iemand naar een formule kijkt die hij esthetisch mooi vindt, activeert dat de middelste orbito-frontale cortex. Dat is het deel van de hersenen dat ook actief is wanneer je kijkt naar een geweldig schilderij of naar mooie muziek luistert."

De identiteit van Euler is volgens wiskundigen de mooiste.
kos De identiteit van Euler is volgens wiskundigen de mooiste.

De mooiste
Hoe mooier de wiskundigen een bepaalde formule vonden, hoe groter de activiteit die werd vastgesteld op de hersenscans. De favoriete formule van de wiskundigen bleek de identiteit van Euler.

 
Als de impact van de vergelijking van Euler tot je doordringt, kan de formule je echt raken zoals muziek dat kan.

"Beter dan de identiteit van Euler bestaat niet", zegt prof David Percy van het Britse Instituut voor Toegepaste Wiskunde aan de BBC. "Ze ziet er eenvoudig uit en is toch ongelooflijk diepzinnig. Het is verbazingwekkend dat ingewikkelde cijfers als e, pi en i met elkaar gelinkt worden in deze beknopte formule. Als je de formule voor het eerst ziet, bevat je hem niet meteen helemaal. Maar als de impact geleidelijk tot je doordringt, kan hij je echt raken zoals muziek dat kan."

Uit het onderzoek bleek verder dat wiskundigen de oneindige rijen voor pi van Srinivasa Ramanujan en de functionele vergelijking van Riemann de lelijkste formules vinden.

kos
De formules van Ramanujan (boven) en Rieman (beneden) zijn de lelijkste, volgens het onderzoek.
kos De formules van Ramanujan (boven) en Rieman (beneden) zijn de lelijkste, volgens het onderzoek.