Wanneer wordt Nieuwjaar 'gevierd' op andere planeten?

Op Neptunus, hier op een foto gemaakt door Voyager 2, is een jaar zo lang als 165 aardse jaren.
NASA/JPL Op Neptunus, hier op een foto gemaakt door Voyager 2, is een jaar zo lang als 165 aardse jaren.
Vindt u het moeilijk 365 dagen lang uw goede voornemens vol te houden? Dan mag u zich gelukkig prijzen dat u niet op Neptunus leeft, want daar wordt maar elke 165 aardejaren Nieuwjaar 'gevierd'. In een interessante reportage zet de BBC op een rijtje wanneer het Nieuwjaar is op andere planeten in en buiten ons zonnestelsel.

De lengte van een jaar verschilt op elke planeet. Niet alleen de massa van de centrale ster speelt daar een rol in - massieve sterren zwieren hun planeten sneller in het rond dan andere - maar vooral ook de afstand die een planeet moet afleggen op zijn baan om de zon.

Mercurius is de planeet die zich het dichtst bij de zon bevindt. Een jaar duurt er amper 88 dagen. Bizar genoeg duurt een jaar op die planeet minder lang dan een dag. Door de tergend trage rotatiesnelheid van Mercurius duurt een dag er 176 aardse dagen, twee keer zo lang als een jaar.

Mercurius bevindt zich het dichtst bij de zon. Een jaar duur er 88 aardedagen.
NASA/Johns Hopkins University Mercurius bevindt zich het dichtst bij de zon. Een jaar duur er 88 aardedagen.

Perihelium

Aan het andere eind van het spectrum bevindt zich Neptunus, de uiterste planeet in ons zonnestelsel nu Pluto tot dwergplaneet gedegradeerd is. Neptunus ligt 30 keer zo ver van de zon als de aarde en doet 165 jaar over één baan.

Maar wanneer is het nu Nieuwjaar op deze planeten? Op aarde komt onze keuze voor 1 januari van een Romeinse traditie, het feest van Janus, god van de doorgangen en het begin. Toch is er een manier om deze periode te linken aan de baan van de planeten rond de zon. Die is immers niet perfect rond, wat betekent dat er één punt is waarop de planeet het dichtst bij de zon komt.

Indien dit punt, het perihelium genoemd, Nieuwjaar zou zijn, zouden de bewoners van Neptunus (als die er waren) hun volgende Nieuwjaar vieren in 2042. Mercuriërs zouden op 22 januari 2015 aan de feestdis zitten, terwijl we op aarde moesten wachten tot 4 januari.

Op basis van het perihelium zou het op Neptunus Nieuwjaar zijn in 2042. Mercuriërs zouden op 22 januari 2015 aan de feestdis zitten, terwijl we op aarde moesten wachten tot 4 januari

Recordhouder

Neptunus mag dan de planeet met het langste jaar in óns sterrenstelsel zijn, het is niet de recordhouder van het heelal. Die titel is voor GU Piscium b, met een baan die 70 keer zo lang is als die van Neptunus. Een jaar duurt er 163.000 aardejaren, schat Marie-Eve Naud van de universiteit van Montreal in Canada, die de planeet eerder dit jaar ontdekte.

Goede voornemens zijn het makkelijkst vol te houden op de planeet PSR 1719-14b. De planeet bevindt zich 250 keer dichter bij zijn ster dan de aarde en is er in amper twee uur rond.

Dit alles mag leuk zijn om te weten, maar volgens David Kipping van het Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics gaat het niet zomaar om wat triviale feiten. "Het jaar van een planeet is een van de belangrijkste parameters in de ruimte. Het zegt ons hoe ver een planeet zich van een ster bevindt, en dus hoe warm hij is. In het geval van Mercurius weten we hierdoor dat het er veel te warm is voor levende wezens, en op Jupiter is het veel te koud."

Wetenschappers houden overigens rekening met een scenario waarin een jaar op aarde ooit twee keer zo lang zal duren. Over pakweg 5 miljard jaar zal de zon opzwellen tot een rode reuzenster. De aarde kan dan opgeslokt worden, maar sommigen voorspellen dat de zon eerst de helft van zijn massa zal uitspuwen als een wind, waardoor de aarde kan ontsnappen.

"Indien dat gebeurt, zal de aarde ergens voorbij de baan van Mars eindigen", zegt Adam Kraus van de universiteit van Texas in Austin. Een baan om de zon zal dan twee jaar in beslag nemen.

Zal onze aarde zich over miljarden jaren tweemaal zo ver van de zon bevinden?
NASA Zal onze aarde zich over miljarden jaren tweemaal zo ver van de zon bevinden?