Waarom tegen brandnetels botsen zo pijnlijk is

THINKSTOCK
Iedereen herinnert zich ongetwijfeld nog een venijnige ontmoeting met een brandnetel. Waarom het precies zo pijnlijk is om tegen de brandharen van deze eetbare plant te botsen, verklaart onderstaande infografiek.

Ondanks het feit dat brandnetels wijdverspreid zijn in Europa, blijft de kennis over deze pijnlijke plant vrij beperkt. Wanneer je tegen brandnetels aanloopt, breken de kwetsbare topjes van de brandhaartjes, die zich gedragen als naalden. De huid wordt doorprikt en een cocktail van verschillende chemische stoffen wordt geïnjecteerd.

Gifstoffen
Het is niet helemaal duidelijk welke gifstoffen er precies vrijkomen. Lange tijd werd gedacht dat mierenzuur het hoofdbestanddeel was, maar nu stellen wetenschappers dat de concentratie ervan te laag is om de pijn, het branderige gevoel en de jeuk te verklaren. De grote boosdoeners zijn zeer waarschijnlijk histamine en serotonine.

(On)gelukshormoon
Serotonine ken je wellicht als het happy-hormoon. Helaas heeft het ook andere werkingen, zeker wanneer het geïnjecteerd wordt door een brandnetel. Dan zorgt het namelijk voor irritatie en pijn. Histamine, bekend van allergieën als hooikoorts, veroorzaakt ontsteking en jeuk. Toch verklaart dit alles de langdurige impact van brandnetelgif nog niet. Onderzoek doet vermoeden dat ook neurotransmitter acetylcholine en wijnsteen- en oxaalzuur in de giftige mix zitten.

Close-up van de brandharen.
THINKSTOCK Close-up van de brandharen.
Card

De enige remedie waar waterdicht wetenschappelijk bewijs voor te vinden is, is het smeren van antihistaminezalf of crème met corticosteroïden. Hoewel dit niet inwerkt op alle gifstoffen, reduceert het de ontstekingsreactie en de pijnprikkels. Urine aanbrengen op de branderige zone zou daarentegen helemaal niet werken (hetzelfde geldt trouwens voor een kwallenbeet).

Keukenmiddeltjes
Wie brandnetels ziet, hoeft vaak niet ver te zoeken naar hondsdraf. Je herkent deze plant aan z'n helderpaarse bloemetjes en gekartelde bladeren. Kneus de blaadjes en wrijf het vrijgekomen sap uit op de pijnlijke plek. Een ander oeroud verzachtend middeltje is azijn.

Hondsdraf
Wikipedia Hondsdraf