Waarom leven op Mars waarschijnlijk onmogelijk is

thinkstock
De bittere koude, de verschroeiende straling en de dunne atmosfeer maken van Mars een weinig benijdenswaardige plek om te leven. Toch zijn wetenschappers naarstig op zoek naar bewijs van leven op de rode planeet en worden er bemande missies naar Mars voorbereid. Maar de kans om er leven aan te treffen, is dankzij nieuw onderzoek echter een stuk kleiner geworden.

Ooit was Mars een planeet met oceanen, zeeën en rivieren. Het microbieel leven dat toen ontstond, zou volgens wetenschappers op verschillende plaatsen nog aanwezig kunnen zijn. Maar volgens een nieuwe studie zit de bodem van de planeet vol bacteriedodende stoffen. Alle micro-organismen die ooit bestaan zouden hebben, zouden daardoor verstikt zijn.

Perchloraten

Reeds in 1976 troffen de ruimtetuigen Viking 1 en Viking 2 perchloraten aan in de bodem van Mars. Ook de Curiosity rover, die nog steeds aan het werk is op de rode planeet, bevestigde die ontdekking. Perchloraten kunnen een voedingsbron vormen voor bacteriën, maar ze kunnen ook giftig zijn - afhankelijk van de aanwezigheid van ultraviolette straling en daar baadt Mars helaas in overvloed in.

Om uit te kunnen maken of de perchloraten een goede of een slechte zaak zouden zijn, beslisten postgraduaatsstudent Jennifer Wadsworth en professor Charles Cockell van de Edinburgh School of Physics and Astronomy om een stukje Mars na te bouwen in een laboratorium.

Ze wilden onderzoeken of de 'bacillus subtilis' - een veelvoorkomende aardse bacterie - er zou kunnen overleven. Wadsworth en Cockell dompelden de bacterie onder in een waterachtige oplossing van magnesiumperchloraat, de soort die het meest voorkomt op Mars, aan een gelijkaardige concentratie. Vervolgens stelden ze de oplossing bloot aan ultraviolette straling op dezelfde golflengte als die Mars over zich heen krijgt.

Perchloraten kunnen een voedingsbron vormen voor bacteriën, maar ze kunnen ook giftig zijn - afhankelijk van de aanwezigheid van UV-straling.

Vernietigd

De bestraalde cellen in de perchloraatoplossing waren binnen 30 seconden steriel. Cellen die aan het UV-licht werden blootgesteld zonder het perchloraat, deden het ietsje beter: die kolonie werd na 60 seconden van de kaart geveegd.

Uit volgende testen bleek dat de UV-stralen het perchloraat afbreken in andere chemicaliën, namelijk hypochloriet en chloriet, en het zijn deze stoffen die de bacteriën vernietigen.

Giftige cocktail

De wetenschappers onderzochten ook de effecten van ijzeroxides en waterstofperoxide, eveneens terug te vinden in de bodem van Mars. Maar die experimenten brachten nog meer slecht nieuws: wanneer de bacteriën bestraald werden met UV-licht in de aanwezigheid van perchloraten, ijzeroxide en peroxide, stierven ze elf keer sneller dan met enkel perchloraat.

Volgens Wadsworth en Cockell worden de ongastvrije leefomstandigheden veroorzaakt door een "giftige cocktail van oxidanten, ijzeroxides, perchloraten en UV-straling". "Het oppervlak van Mars is dodelijk voor vegetatieve cellen en maakt een groot deel van het oppervlak en regio's dicht aan het oppervlak onbewoonbaar."

"Het oppervlak van Mars is dodelijk voor vegetatieve cellen en maakt een groot deel van het oppervlak en regio¿s dicht aan het oppervlak onbewoonbaar."

Jennifer Wadsworth & prof. Charles Cockell, Edinburgh School of Physics and Astronomy

Sprankeltje hoop

Dat betekent echter nog niet dat alle hoop verloren is. Enkele zaken spelen immers wel in het voordeel van de bacteriën.

De onderzoekers voerden hun experiment uit aan een temperatuur van 25 graden Celsius, maar wanneer ze dat opnieuw deden aan 4 graden Celsius, stierven de bacteriën tien keer minder snel.

Mars is echter nog een stuk kouder: de gemiddelde temperatuur op de planeet is -55°C, met pieken tot 22°C. Ergens tussen de dodelijke koude en de té warme temperaturen, zou er een comfortzone moeten zijn waarin de bacteriën wel kunnen blijven bestaan. Bovendien zijn perchloraten niet overal in een even grote concentratie aanwezig en sommige bacteriën die zich onder het oppervlak bevinden, zouden ook afgeschermd kunnen zijn van UV-straling.

"Ik kan niet spreken voor het leven uit het verleden," aldus Wadsworth, "maar wat het huidige leven betreft: dit [onderzoek] sluit het niet uit, maar betekent waarschijnlijk wel dat we leven ondergronds moeten zoeken, waar het afgeschermd is van de harde stralingsomgeving aan het oppervlak."

"Het betekent waarschijnlijk wel dat we leven ondergronds moeten zoeken, waar het afgeschermd is van de harde stralingsomgeving aan het oppervlak."

Jennifer Wadsworth



4 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • John Dildick

    Leven op aarde is (bijna)ook niet meer mogelijk

  • Phillippe Gallotti

    Duuuu nu ni meer neen amai

  • jos campo

    Misschien door de opwarming van Mars, wat ze ons nu proberen wijs te maken met de opwarming van de Aarde. Politiekers stop met ons zwaar te belasten met allemaal leugens dat wij de schuld zijn v d opwarming.

  • Daniel Corstjens

    Dat is zo iets vertellen als 'we hebben in de woestijn geen leven zien rondlopen dus is leven op aarde onmogelijk'.Misschien kreoelt het van leven 100 m onder de oppervlakte in grotten of ondergrondse meren!