Waarom de lancering van Orion een mijlpaal in de ruimtevaartgeschiedenis is

AP
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft vandaag met een dag uitstel de eerste testlancering van ruimtecapsule Orion uitgevoerd. Een mijlpaal in de ruimtevaartgeschiedenis, want de opvolger van de spaceshuttle moet astronauten toelaten verder te reizen dan ze ooit hebben gedaan. Naar Mars bijvoorbeeld.

Het Smithsonian National Air and Space Museum in Washington leert de bezoekers alles over ruimtevaart. En dat is nodig, blijkt uit een reportage van de Amerikaanse National Public Radio. Van de zes geïnterviewde bezoekers in het museum had niemand gehoord van Orion. Toch staat het ruimtetuig klaar om geschiedenis te schrijven.

De ruimtecapsule wordt morgen voor het eerst onbemand getest. Hij wordt om 13.05 uur (Belgische tijd) met een draagraket in de ruimte gelanceerd. De motoren moeten de Orion 5.700 kilometer van de aarde brengen. Die verre afstand is nodig om te verifiëren of astronauten en de apparatuur voldoende beschermd worden. De testcapsule zal tweemaal rond de aarde draaien, waarna de crewmodule ontkoppeld wordt, opnieuw de atmosfeer binnenkomt en uiteindelijk in de Stille Oceaan landt.
Lees verder onder de afbeelding

dm

Orion is ontwikkeld voor verre missies, maar de eerste zal niet verder gaan dan de omgeving van de maan. Het plan is een kleine asteroïde met behulp van een robot terug in de maanbaan te brengen. Ondanks protest van tegenstanders die de missie te ingewikkeld en niet erg nuttig vinden, zal ze in de jaren 2020 plaatsvinden met vier astronauten aan boord.

Kegelvorm

NASA-directeur Charles Bolden is niet verbaasd dat nog niemand van Orion gehoord heeft. "Vroeg je iemand in maart 1969 naar het Amerikaanse ruimteprogramma, dan had hij wellicht vaag iets gehoord van Apollo", zegt hij. "Maar vier maanden later, nadat Neil Armstrong en Buzz Aldrin op de maan geland waren, was iedereen op de hoogte. Dat is nu eenmaal de aard van het menselijke beestje."

Orion moet de opvolger worden van de spaceshuttle, die in 2011 afgedankt werd, maar vertoont grote verschillen. De spaceshuttle had de vorm van een vliegtuig. Hij kon terugglijden naar de aarde en op een landingsbaan landen. Dat klinkt gemakkelijk, maar het bracht ernstige beperkingen met zich mee.
Lees verder onder de video

Volgens Bolden zijn voertuigen met vleugels erg moeilijk te ontwerpen, bouwen en besturen. De problemen zijn het grootst bij de terugkeer van een verre missie. Op hun terugweg bewegen ruimtetuigen zeer snel. Die snelheid genereert een grote hitte wanneer het toestel de atmosfeer weer binnenkomt. Om dat te overleven, moet het ruimtetuig een eenvoudige en stevige vorm hebben.

"Experts op het vlak van raketten en aerodynamica zijn het erover eens dat een kegelvorm het best geschikt is", aldus Bolden. Daarom lijkt de Orion aan de buitenzijde sterk op de Apollo, die Armstrong, Aldrin en Mike Collins in 1969 naar de maan bracht.

Omstreden missie

Over de eerste missie van de Orion is in ruimtevaartmiddens al heel wat te doen geweest. De asteroïdemissie kan op maar weinig enthousiasme rekenen. Volgens critici wijst deze vreemde missie nog maar eens op een onderliggend probleem bij NASA, namelijk dat het agentschap niet lijkt te weten waar het naartoe wil. NASA heeft miljarden gespendeerd aan de ruimtecapsule en de draagraket Space Launch System, maar de asteroïdemissie is volgens sommigen onbetekenend.

Dat de finale bestemming Mars moet zijn, daarover is iedereen het eens. Maar wanneer die ultieme missie er komt, is onduidelijk. Omwille van budgettaire beperkingen kan NASA slechts om de paar jaar tests uitvoeren. Een volgende test is pas voorzien voor 2018, waarna in de jaren 2020 de asteroïdemissie volgt.

Om op Mars te geraken, moet de ruimtevaartorganisatie bovendien een grote en dure crewmodule bouwen. Volgens Orion-programmabeheerder Mark Geyer is het een stapsgewijs proces, waarvan Orion slechts het begin is. Op termijn zal NASA zich concentreren op crewmodules en andere technologieën die nodig zijn voor Mars. Maar voorlopig is er enkel voldoende budget voor deze kleine capsule en de nieuwe raket die nodig is om hem te lanceren.

De laatste voorbereidingen worden getroffen voor de lancering van Orion.
AP De laatste voorbereidingen worden getroffen voor de lancering van Orion.