Theorie Einstein eindelijk bewezen: de ruimte rilt

Een Amerikaanse onderzoeksgroep heeft donderdag aangekondigd dat ze voor de eerste keer zwaartekrachtgolven ontdekt heeft. Met deze ontdekking zetten de wetenschappers een forse stap vooruit naar een volledig begrip van de zwaartekracht. Einstein beschreef ze 100 jaar geleden voor het eerst als "rimpels in het weefsel van ruimtetijd". Volgens wetenschappers opent deze ontdekking ook "een nieuwe blik op de kosmos". "Deze golven kunnen ons toegang geven tot de donkere geheimen in het heelal", aldus professor Gijs Nelemans van het Instituut voor Sterrenkunde (KU Leuven) en betrokken bij het onderzoek.

Wetenschappers van Caltech en het Massachusetts Institute of Technology (MIT) maakten de aankondiging in Washington en andere locaties op de wereld. De onderzoekers werkten nauw samen met hun collega's van het Franse CNRQ en het Frans-Italiaanse Virgo. De voorbije dagen werd al vermoed dat de onderzoekers zouden aankondigen dat ze deze golven ontdekt hebben, wat hen de Nobelprijs voor Fysica kan opleveren. Fysici maken de vergelijking met de ontdekking van het Higgs-Bosondeeltje, in 2012.

Het signaal dat LIGO, een observatorium met sites in Louisiana en Washington, detecteerde, was heel duidelijk en laat geen ruimte voor twijfel, zei Bruce Allen, directeur ad interim van het Duitse Max Planck Instituut.

Einsteins laatste onbewezen theorie
De aankondiging bevestigt Einsteins laatste onbewezen theorie, die uit 1916 dateert. Die theorie bouwt voort op zijn algemene relativiteitstheorie, en zegt dat deze golven bewegen in een vacuüm aan de snelheid van het licht, en de ruimte laten rimpelen. Ze ontstaan wanneer grote objecten, zoals bijvoorbeeld sterren, zich verplaatsen. Ze comprimeren en rekken de ruimte, en zijn theoretisch beschouwd de dragers van de gravitatiestraling. Vaak wordt de vergelijking gemaakt met de kringen die zich vormen wanneer een steen in het water gegooid wordt.

Omdat deze golven waarnemen technologisch een enorme uitdaging is, liet dat nog 100 jaar op zich wachten. Dat kon met het LIGO-observatorium, een zogenaamde interferometer. Zo'n toestel bestaat uit twee armen van elk enkele kilometers lang die in een hoek van 90 graden staan. Als een zwaartekrachtgolf passeert, zal de ene arm wat langer worden, de andere wat korter. Dit minieme verschil moet met een heel grote nauwkeurigheid gemeten worden, wat de onderzoekers in staat stelde zo'n golf op 14 september vorig jaar te detecteren.

Die zwaartekrachtgolf was afkomstig uit twee samensmeltende zwarte gaten die zich op een afstand van ongeveer 1,5 miljard lichtjaar van de aarde bevinden. De zwarte gaten waren 35 en 30 zonsmassa's zwaar voordat ze samensmolten tot een nieuw, snel roterend zwart gat van 62 zonsmassa's. De overige drie zonsmassa's zijn, via Einsteins beroemde formule E = mc², omgezet in energie en uitgestraald als zwaartekrachtgolven.

Nieuw tijdperk voor sterrenkunde
Astrofysicus David Shoemaker, bij het MIT verantwoordelijk voor LIGO, vermoedt dat deze ontdekking kan helpen om zicht te krijgen op hoe sterrenstelsels gevormd worden.

"Dit is het begin van een nieuw tijdperk voor de sterrenkunde", zegt Nelemans. Hij coördineerde de interpretatie van de gebeurtenis die aanleiding gaf tot de geobserveerde gravitatiegolven en is met zijn team lid van de Virgo-samenwerking, die een vergelijkbare detector bouwt in Italië. "We krijgen een hele nieuwe manier om naar het heelal te kijken en de meest extreme objecten te bestuderen."

Albert Einstein.
photo_news Albert Einstein.
Een wetenschapper bij de LIGO-detector in de VS.
reuters Een wetenschapper bij de LIGO-detector in de VS.
reuters
Honderd jaar geleden maakte Einstein al gewag zwaartekrachtgolven.
ap Honderd jaar geleden maakte Einstein al gewag zwaartekrachtgolven.
EPA



Reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels