Studie: “Krimpende maan produceert mogelijk maanbevingen”

Een breuklijn in het maanoppervlak.
NASA Een breuklijn in het maanoppervlak.
De maan is langzaam aan het afkoelen, waardoor ze krimpt. Zo stelden wetenschappers reeds vast dat de maan de afgelopen paar honderd miljoen jaar ongeveer vijftig diameter kleiner is geworden. Uit gegevens van de Apollo-missies blijkt nu ook dat de maan wellicht nog altijd tektonisch actief is, wat mogelijk gepaard gaat met ‘maanbevingen’. Dat bericht het wetenschappelijke vakblad Nature Geoscience. 

Vier verschillende seismometers detecteerden 28 ondiepe maanbevingen tijdens de Apollo-missies tussen 1969 en 1977. Deze bevingen hadden een kracht van twee tot vijf op de schaal van Richter. Ongeveer acht van de maanbevingen vonden plaats nabij jonge scheuren of breuklijnen in het maanoppervlak. Ter illustratie: dergelijke scheuren zijn vergelijkbaar met kliffen van enkele meters diepte. Ze ontstaan door een horizontale krimp van de maankorst, omdat de maan nog altijd afkoelt. 

NASA heeft met behulp van de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO), die sinds 2009 opnames maakt, 3.500 breuklijnen ontdekt. Wetenschappers onder leiding van Thomas Watters van The Smithsonian’s National Air and Space Museum in Washington bogen zich onlangs opnieuw over die resultaten en onderzochten of er een link is tussen de ondiepe maanbevingen, die plaatsvonden tussen 1969 en 1977, en de meer recente breuklijnen op de maan. Het onderzoeksteam trok op basis van de gegevens een opmerkelijke conclusie: de maan zou, net zoals onze planeet, nog altijd tektonisch actief zijn. 

(Lees hieronder verder.)

Een breuklijn gefotografeerd door de Lunar Reconnaissance Orbiter Camera.
NASA Een breuklijn gefotografeerd door de Lunar Reconnaissance Orbiter Camera.

Tektonische activiteit

De onderzoekers hebben via een speciaal ontwikkeld algoritme de vastgestelde locaties van de bevingen over een kaart heen gelegd van breuklijnen op de maan. Ze stelden vast dat 8 van de 28 ondiepe bevingen zich afspeelden binnen de 30 kilometer van de breuklijnen. 

Hieruit concluderen de wetenschappers dat de bevingen wellicht het gevolg waren van tektonische activiteit. Met andere woorden, het over elkaar heen schuiven van stukken maankorst. De kern van de maan koelt immers nog altijd af, waardoor de oppervlakte krimpt. Dit creëert spanning, wat ertoe leidt dat er ‘rimpels’ ontstaan in de maankorst. Het is als een druif die door de droogte een rozijn wordt. 

Recente bevingen

Ook blijkt uit de beelden van de LRO dat aan de voet van sommige rotswanden gekleurd puin lag. Op andere hellingen zijn sporen te zien van rotsblokken die naar beneden rolden. Volgens het onderzoeksteam is dat het bewijs dat er nog niet zo erg lang geleden ‘maanbevingen’ zijn geweest.

Wetenschappers ontdekten dat verschillende bevingen plaatsvonden op het moment dat de maan het verst van onze planeet verwijderd was, ook wel ‘apogeum’ genoemd. Op dat punt is de getijdenwerking het sterkst en vinden verschuivingen langs de breuklijnen het vaakst plaats. 

Verder onderzoek

Door beelden van breukhellingen met elkaar te vergelijken kunnen signalen van recente tektonische activiteit verder opgespoord worden. “Het opzetten van een nieuw netwerk van seismometers op het maanoppervlak moet een prioriteit zijn. Zo komen we immers meer te weten over de maan en maanbevingen”, zegt Renee Weber, een onderzoeker van NASA’s Marshall Space Flight Center. 

Het onderzoeken van seismologische activiteit is belangrijk omdat het ons meer kan vertellen over de evolutie van de maan, onze planeet en getijdenkrachten. 




12 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Nick Lersberghe

    @Robbert Zijlstra Ik weet niet welke 'wetenschappelijk bewijs' jij hebt liggen, maar een uranium-lood datering van een zirkoonfragment van Apollo 14 toonde een leeftijd van 4,51 miljard jaar, waar dat de Aarde op een 4,54 miljard jaar uitkomt. De maan beweegt trouwens weg van de Aarde met een snelheid van zo'n 3.8 cm per jaar.

  • Robbert Zijlstra

    Interessante aan dit verhaal is het feit dat het haaks staat op vele zaken, zoals dat reeds wetenschappelijk is aangetoond dat de maan ouder is dan de aarde en dus niet een stuk van de aarde is geweest(die theorie is ruim 10 jaar geleden ontkrachtigd), de maan een veel te grote satelliet is in relatie tot de aarde en dat de aantrekkingskracht van de aarde onvoldoende is om een satelliet van die omvang aan te trekken etc etc etc. NASA staat voor Never A Straight Answer

  • Nick Lersberghe

    @Leo Peeters -Duym Er is niet zo iets als een creationistische wetenschapper. Ze zouden ook fout zijn. De maan is niet vulkanisch actief maar tectonisch. Het feit dat er uberhaupt nog afkoeling is, is een bewijs dat creationisme fout is. De maren op de maan bewijzen dat er vroeger wel vulkanische activiteit was maar al lang niet meer. De maan was dus ooit véél heter dan nu. Die afkoeling gebeurt veel trager dan je denkt, zoek maar op.

  • Leo Peeters -Duym

    Niets nieuws onder de zon. Creationistische wetenschappers beweren en bewijzen reeds lang dat de maan vulkanische actief is. Als de maan, die dezelfde ouderdom heeft als de aarde, miljoenen jaren oud zou zijn, was ze reeds lang tot in de kern afgekoeld. Een dynamo-theorie of kernfusie brengt hier geen aanvaardbare oplossing. Zoek op: De kosmos. Bewijs voor miljarden jaren?

  • Rody Franks

    Ik wou dat ik 8 kansen op 28 had om Euromillions te winnen, Marc. Statistisch heel significant :-)