Stephen Hawking revolteert: "Zwarte gaten bestaan niet"

PHOTO_NEWS
De beroemde professor Stephen Hawking heeft de wetenschapswereld geschokt door radicaal te beweren dat er geen zwarte gaten bestaan. Nochtans ligt hij zelf mee aan de basis van bepaalde theorieën rond de zogenaamde 'black holes'. In een artikel in Nature lijkt hij nu dus wetenschappelijke inzichten die al veertig jaar lang voor waar worden aangenomen, te ondermijnen. Of niet?

Hawking beweert dat de waarnemingshorizon - de onzichtbare grens van elk zwart gat waarachter niets, zelfs geen licht, kan ontsnappen - niet bestaat. In plaats daarvan vermoedt Hawking het bestaan van een "schijnbare horizon" ('apparent horizon'), die tijdelijk materie en energie opvangt alvorens ze te lossen in de ruimte.

"Je kan niet om het bestaan van een zwart gat heen in de klassieke theorie", zegt Hawking in Nature. Kwantumtheorie echter "maakt het mogelijk dat energie en informatie ontsnappen uit een zwart gat". En nu wordt het allemaal een beetje verwarrend...

Vroeger dacht men dat als een astronaut ongelukkig genoeg in een zwart gat zou vallen, hij graag langs de waarnemingshorizon zou passeren, om geleidelijk naar binnen getrokken te worden - zich onderweg uitstrekkend als spaghetti - en uiteindelijk te pletter te slaan op de oneindig dichte kern van het zwarte gat.

Maar theoretisch natuurkundige Joseph Polchinski kwam tot de conclusie dat de wetten van de kwantummechanica de situatie volledig zouden veranderen. Het zou een hoogenergetisch gebied worden dat de astronaut helemaal zou verbranden. Als dit echter het geval was, dan konden we Einsteins relativiteitstheorie opbergen. Dit is de bekende 'blackhole firewall paradox' en het houdt wetenschappers al jaren bezig.

THINKSTOCK

Nu komt Hawking met een derde theorie op de proppen over hoe een zwart gat er zou kunnen uitzien. En die doet de hoofden van natuurkundigen dollen. Hawking suggereert immers dat de schijnbare horizon de echte grens is. "De afwezigheid van de waarnemingshorizon betekent dat er geen zwarte gaten zijn - in de zin van stelsels waaruit licht niet kan ontsnappen tot in het oneindige", schrijft Hawking.

Polchinski staat echter erg sceptisch tegenover het idee dat zwarte gaten zonder waarnemingshorizon in de natuur zouden kunnen bestaan. "Het soort gewelddadige schommelingen die nodig zijn om ze weg te vagen zijn te zeldzaam in het heelal", beweert hij.

Tolt jouw hoofd nu ook een beetje? Je bent niet alleen... Arie Nouwen doet een poging om een en ander duidelijker te stellen op astroblogs.nl. "Hawking denkt nog steeds dat zwarte gaten bestaan, alleen ziet hun waarnemingshorizon er volgens zijn laatste inzichten anders uit dan men eerst dacht. (...) In plaats van de scherp begrensde waarnemingshorizon komt Hawking met een zogenaamde schijnbare horizon, die zich om het zwarte gat zou bevinden." De titel van het artikel in Nature is dus enigszins misleidend, volgens Nouwen.