Op drift geraakt ruimteschip 'valt terug richting aarde'

De lancering van de Progress-module, gisteren.
EPA De lancering van de Progress-module, gisteren.
De koppeling van de stuurloos geraakte Russische ruimtecargo Progress-59 (volgens de westerse classificatie) aan het Internationaal Ruimtestation ISS is afgeblazen. Dat melden het Russische ruimtevaartbureau Roscosmos en het Amerikaanse ruimtevaartbureau NASA. De Progress had zich gisteren zes uur na lancering van op Bajkonoer moeten vastklinken aan de spacemeccano, maar raakte op drift en is nu terug op weg naar de aarde.

Opdat de cargo niet op aarde zou terugvallen "kan alleen een mirakel helpen", zei een medewerker van de vluchtleiding Tsoup aan het Russische staatspersbureau Ria Novosti. Als het tuig terugkeert, verwacht het Russische ruimtevaartbureau Roscosmos dat het bijna volledig zal opbranden in de atmosfeer. Officieel is de Progress nog steeds niet opgegeven. Het mogelijk verlies van de Progress zou een schade van 88 miljoen euro berokkenen.

Kort na de lancering raakte het bevoorradingsschip in een spin. Progress heeft ruim drie ton aan goederen aan boord, en zou verder de zuurstof- en watervoorraad aanvullen. De bemanning in het ISS hoeft niet te vrezen voor tekorten, al begint men wel in te teren op de voorraden. Als het niet lukt de Progressmodule nog onder controle te krijgen, is het de tweede keer in korte tijd dat een bevoorrading mislukt: in oktober ging het mis toen een Antaresraket ontplofte bij de lancering. De huidige voorraden in het ISS volstaan nog vier maanden.

De vroegere kosmonaut Vladimir Solovjov, die verantwoordelijk is voor het Russische segment van het ISS, bevestigde dat er nog voldoende voorraden aan boord zijn om de missie "veilig verder te zetten en te wachten op de volgende ruimtecargo".

Contact verloren

De lancering gisterochtend vroeg leek aanvankelijk goed te gaan, tot het vluchtleidingscentrum in het Russische Baikonoer het contact verloor.

De motor van de Sojoez-draagraket die de Progress M-27M in de ruimte heeft gebracht, heeft "overgewerkt" en dat kan te wijten zijn aan een panne in het besturingssysteem van die motor, zei een bron bij het bedrijf Chemical Automatics Design Bureau (KB Khimavtomatika) dat de RD-0110 motor heeft gecreëerd. Het besturingssysteem geeft de motor bevelen en de RD-0110 motor bleef langer werken dan hoefde.

De krachtbron heeft al succesvol gewerkt bij 1.500 lanceringen, wat volgens het bedrijf zijn "betrouwbaarheid en goede werking aantoont". Omtrent het ontwerp kunnen er aldus geen vragen rijzen.

Gisteren slaagden de missieleiders erin het contact tijdelijk te herstellen toen Progress over Russisch grondgebied vloog en videobeelden werden opgevangen die het vrachtschip naar de aarde stuurde. Daarop is duidelijk te zien hoe het vrachtschip razendsnel overlangs tolt. Op de beelden schieten aarde en zon beurtelings voorbij.

Als het niet lukt om contact te krijgen met de Progress valt het vaartuig tussen 7 en 11 mei waarschijnlijk terug op aarde. Het is niet bekend waar het ruimteschip de dampkring zal binnenvallen.

Crash in 2011

De Progress-schepen zijn betrouwbaar; in de afgelopen zestien jaar is een bevoorradingsmissie nog maar een keer misgelopen. In 2011 ging het fout tijdens de laatste fase van de lancering, waardoor het vrachtschip neerstortte op Russisch grondgebied. Doordat destijds net de Spaceshuttle was afgedankt, bestond de vrees dat het ISS tijdelijk ontruimd moest worden. Dat bleek uiteindelijk niet nodig. Inmiddels levert naast Rusland en Japan ook het Amerikaanse commerciële SpaceX vrachtjes af bij het ISS. Concurrent Orbital heeft zijn programma na het ongeval in oktober tijdelijk stil gelegd.