Op deze planeet gaan twee zonnen onder

Wetenschappers vermoeden bestaan van nog veel meer circumbinaire planeten

Een van de vele planeten die Kepler in beeld bracht sinds zijn lancering in 2009.
PHOTO_NEWS Een van de vele planeten die Kepler in beeld bracht sinds zijn lancering in 2009.
Mocht er leven bestaan op de planeet Kepler-453b, dan zouden de bewoners dagelijks niet één, maar twee zonnen zien op- en ondergaan. Het zopas ontdekte hemellichaam is slechts de tiende gekende planeet die rond twee centrale sterren draait. Maar het onwaarschijnlijke toeval waarmee hij gespot werd, doet vermoeden dat er nog veel meer dergelijke planeten door de ruimte zweven.

Voor NASA-telescoop Kepler zijn intrede deed, wist niemand dat er zogenaamde circumbinaire planeten bestonden. Het was pas in 2011 dat een eerste planeet werd ontdekt die rond twee sterren draaide. Vier jaar later is het inmiddels tiende circumbinaire systeem gespot, een mijlpaal in de geschiedenis van de Keppler-missie.

De ontdekking van de planeet berust op een gigantisch toeval. Exoplaneten - dat zijn planeten buiten ons eigen zonnestelsel - worden meestal gespot door gedurende lange tijd een ster te observeren. Wanneer de helderheid van die ster afneemt, wijst dat erop dat er een planeet voorlangs beweegt. Deze methode is gekend als de transitmethode. Omdat Kepler-453b zwaartekracht ondervindt van niet één, maar twee sterren, is zijn baan echter veel grilliger en kan maar negen procent van zijn transits door astronomen waargenomen worden.

Een conceptbeeld van ruimtetelescoop Kepler.
EPA Een conceptbeeld van ruimtetelescoop Kepler.

Ongelooflijk toeval

Stephen Kane, assistent-professor aan San Francisco State University en lid van het team dat de ontdekking deed, spreekt van een "ongelooflijk gelukkig toeval". "Hadden we deze ster iets vroeger of later geobserveerd, dan hadden we niets gezien en zouden we niet weten dat de planeet bestond." Een volgende kans zou zich pas hebben voorgedaan in 2066.

Dat grote toeval doet astronomen vermoeden dat er nog veel meer circumbinaire sterren bestaan dan tot nu werd aangenomen. "Wellicht kijken we gewoon op het verkeerde moment."

De ontdekking van Kepler-453b wordt binnenkort beschreven in het vakblad Astrophysical Journal en vrijdag tijdens een bijeenkomst van de International Astronomical Union aangekondigd door professor William Welsh van San Diego State University. De onderzoekers schatten dat de planeet 6,2 keer zo groot is als de aarde. Dat wijst erop dat het om een gasreus gaat, een planeet die voornamelijk uit gassen bestaat en niet uit gesteente.

'Hadden we deze ster iets vroeger of later geobserveerd, dan hadden we niets gezien en zouden we niet weten dat de planeet bestond'

Stephen Kane, San Francisco State University

Hoewel de planeet zich in de bewoonbare zone van zijn sterren bevindt, lijkt het dus onwaarschijnlijk dat er leven mogelijk is. "Maar hij zou rotsige manen kunnen hebben, waarop wél leven kan bestaan", aldus Kane.

Eventuele bewoners in het stelsel zouden twee zonnen in de lucht zien, net als op de planeet Tatooine in 'Star Wars'. De sterren draaien elke 27 dagen rond elkaars as. De grootste ster heeft een grootte van ongeveer 94 procent van onze zon. De tweede is veel kleiner en is vergelijkbaar met ongeveer 20 procent van onze zon. Deze ster is ook veel koeler: de energie die hij vrijgeeft, bedraagt minder dan een procent van die van de grotere ster. Kepler-453b doet 240 dagen over zijn baan rond de sterren.

Dit mag dan slechts de tiende circumbinaire planeet zijn die met behulp van Kepler ontdekt is, de ruimtetelescoop van NASA schreef sinds zijn lancering in 2009 meer dan vijfhonderd kandidaat-planeten achter zijn naam. Nog geen maand geleden werd een aarde-achtige planeet gespot op zo'n 1.400 lichtjaren van hier in de constellatie Cygnus. Kepler-452b is ongeveer 60 procent groter dan onze aarde. De nabije ster zou dezelfde eigenschappen vertonen als onze zon en zou leven op de planeet mogelijk maken.

Impressie van de planeet Kepler-452b
PHOTO_NEWS Impressie van de planeet Kepler-452b