Nederland bouwt grootste golfmachine ter wereld om dijken te testen

Nederlandse wetenschappers gaan via de 'golfmachine' op zoek naar manieren om hun dijken steviger te maken.
AFP Nederlandse wetenschappers gaan via de 'golfmachine' op zoek naar manieren om hun dijken steviger te maken.
Metershoge golven teisteren een dijk in Delft, tot die doorbreekt. Het is een experiment in een nieuw laboratorium van ingenieursbureau Deltares. De tests in die Deltagoot moeten betere dijken opleveren voor minder geld.

De Deltagoot is een 300 meter lange bak. "Eigenlijk is het best wel een lang zwembad. Er kan maximaal 9 miljoen liter water in", legt ingenieur Mark Klein Breteler van Deltares uit. De bak maakt golven, die tot vijf meter hoog kunnen worden. "Zulke golven komen hier eens in de 3.000 tot 10.000 jaar voor. Dat is angstaanjagend hoog, twee verdiepingen. Die golven gaan met daverend geweld op de dijk af. Soms hoor je de ramen in de sponning rammelen en voel je in je borst: baf, weer een golf."

Om zulke golven te kunnen veroorzaken, duwt een speciaal schot het water opzij. "In een paar seconden wordt 250 kubieke meter water verplaatst. Het schot heeft zoveel kracht dat het een rijtje van vijf eengezinswoningen zo opzij kan schuiven."

Aan het uiteinde van de bak staat het doelwit van de golf: een elf meter hoge dijk, bijna op ware grootte. Het duurt een maand om die op te bouwen. "We kijken naar de dijkbekleding. Aan de buitenkant van een dijk zitten stenen. Die moeten golven weerstaan. Als die te groot worden, spoelen de stenen weg en krijg je een dijkdoorbraak. Dat willen we niet", aldus Klein Breteler. De experimenten moeten duidelijk maken wanneer een dijk zwak is en hoe hij kan worden verbeterd. Maar het kan ook duidelijk maken of een dijk nog stevig is. Dat bespaart geld, omdat de dijk niet hoeft te worden vervangen als dat nog niet nodig is.

De Deltagoot is 300 meter lang, kan 9 miljoen liter water bevatten en golven tot 5 meter hoog maken.
AFP De Deltagoot is 300 meter lang, kan 9 miljoen liter water bevatten en golven tot 5 meter hoog maken.

'Als je een opening in de stenen maakt, kan het water er gemakkelijk onderuit, als een soort ventiel'

Ingenieur Mark Klein Breteler

Feestelijke golf

De officiële opening van de Deltagoot is op maandag met een "mooie, feestelijke golf". Maar eigenlijk lopen de proeven al een paar maanden. Uit de eerste experimenten bleek "dat je met dezelfde hoeveelheid beton twee keer zo hoge golven kunt weerstaan, door de stenen op de dijk slim aan te pakken". De oplossing: gaten in de stenen.

Bij elke golf komt er namelijk water achter de steen terecht. Klein Breteler: "Dan krijg je drukverschil en uiteindelijk zuigen de golven de stenen uit de dijk. Als je een opening in de stenen maakt, kan het water er gemakkelijk onderuit, als een soort ventiel." Ook helpt het om kleine steentjes tussen de grote blokken te zetten, als het zand op een pas bestrate weg.