Waarom blijven fonkelnieuwe sportschoenen van Nike aanspoelen op stranden van Bahama’s tot Ierland?

Een sportschoen van Nike is aangespoeld op een Iers strand.
Liam McNamara Een sportschoen van Nike is aangespoeld op een Iers strand.
Het afgelopen jaar zijn honderden ongedragen sportschoenen aanspoeld op stranden her en der in de wereld. Hoe kwamen ze er terecht en waarom nét daar? Wetenschappers zoeken het antwoord.

Het begon in september 2018 op het kleine eiland Flores dat deel uitmaakt van de Azoren. Guy Ribeiro zag opmerkelijke dingen aanspoelen. Eerst in kleine aantallen, maar dan steeds in grotere getale. Het werd al snel duidelijk dat ze behoorden tot een grotere groep. Sportschoenen van Nike, teenslippers en ander schoeisel werden door de golven met een regelmaat van een klok op het strand geworpen. Telkens ging het om dezelfde merken en hetzelfde type fonkelnieuwe schoenen. In de daaropvolgende maanden vond Ribeiro wel zestig stuks.

Zeven maanden later en 2.250 km verderop in Cornwall in het Verenigd Koninkrijk deed Tracey Williams gelijkaardige vondsten. Ook Liam McNamara heeft wel honderd schoenen van Nike gevonden langs de westkust van Ierland.

Ook op stranden in Frankrijk, de Kanaaleilanden, Bermuda en de Bahama’s spoelden de afgelopen maanden sportschoenen van Nike en andere merken aan.

Storm

Vermoedelijk zijn ze allemaal afkomstig van hetzelfde schip. “Ik heb wat research gedaan”, zegt Ribeiro aan BBC. “Alles wijst erop dat ze afkomstig zouden zijn van het schip Maersk Shanghai dat 70 tot 76 containers in zee zag verdwijnen. Dat gebeurde in de lente van vorig jaar toen het schip - dat 10.000 containers kan transporteren - op weg was van Norfolk in de Amerikaanse staat Virginia naar Charleston in de staat South Carolina. Op 3 maart kwam de ‘Maersk Shanghai’ in een storm terecht en sloegen de containers overboord. 

Tracey Williams vond eveneens meerder sportschoenen van Nike op stranden in Cornwall.
Tracey Williams Tracey Williams vond eveneens meerder sportschoenen van Nike op stranden in Cornwall.

Noch de exploitant van het vaartuig, noch sportgigant Nike wensten aan de BBC commentaar te geven op de bevindingen. De sportmerken Triangle en Great Wolf Lodge daarentegen hebben wel bevestigd dat de gevonden schoenen van de Maersk Shanghai afkomstig zijn.

Impact

Wat is de impact hiervan? “Of dergelijke spullen nu naar de bodem zakken of aanspoelen, de invloed op het zeeleven is altijd zeer nefast”, verklaart Lauren Eyles van een Britse organisatie voor natuurbehoud. “De schoenen worden in de loop der jaren afgebroken tot enkel nog microplastics overblijven, wat grote gevolgen heeft voor het marineleven wereldwijd.” Microplastics zijn minuscule stukjes plastic, met een diameter van minder dan 5 millimeter. De Verenigde Naties schatten dat zo’n miljoen zeevogels en honderdduizend zeedieren elk jaar sterven door de plasticvervuiling en ruim zevenhonderd diersoorten die in zee leven zijn erdoor met uitsterven bedreigd.

Naar schatting worden er volgens de scheepvaartsector jaarlijks 218 miljoen containers vervoerd, waarvan er zo’n 1.000 in zee belanden. Maar experten vermoeden dat het er veel meer zijn. Marinebioloog Curtis Ebbesmeyer meent dat het om duizenden containers gaat die jaarlijks overboord vallen.

Een teenslipper van Triangle spoelde aan in Cornwall
Tracey Williams Een teenslipper van Triangle spoelde aan in Cornwall

700.000 schoenen

“Een container bevat ongeveer 10.000 sneakers. Dus als je er dan van uitgaat dat het schip minstens 70 containers heeft verloren, dan spreken over 700.000 schoenen”, stelt hij.

Terwijl heel wat schoenen ondertussen zijn aangespoeld op stranden her en der in de wereld, zal het overgrote deel rondjes draaien in de Atlantische Oceaan. Waar en wanneer de schoenen uiteindelijk opduiken, vertelt ons meer over hoe sterk de stromingen zijn. Nog opvallend is dat ook de vorm van het schoeisel een rol speelt. Zo spoelen linkerschoenen meestal op andere plaatsen aan dan rechterschoenen. “Het duurt 30 tot 50 jaar vooraleer de oceaan de sneakers heeft afgebroken”, aldus de marinebioloog. “Scheepvaartbedrijven hopen dat we dergelijk afval van hun schepen niet opmerken, maar vaak blijft het maar aanspoelen op onze stranden. En ze moeten zich daar bovendien niet voor verantwoorden.”

Deel van het probleem is inderdaad dat scheepvaartbedrijven het verlies van containers enkel moeten melden wanneer er gevaar dreigt voor andere schepen of wanneer ze een substantie bevatten die schadelijk is voor het marineleven.

Een eenvoudige oplossing is er niet. Tracey Williams die vrijwillig de stranden schoonhoudt in de buurt van woonplaats Newquay in Cornwall pleit voor meer openheid bij de scheepvaartbedrijven over incidenten op zee. “Zij dragen immers de eindverantwoordelijkheid voor hun cargo”, besluit Williams.




1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • DIRK RASSCHAERT

    Zo nieuw zien die er niet uit nochtans!