Tegenvaller van formaat: geen olie in Groenland

UNKNOWN
Het ziet ernaar uit dat er amper olie zit in en rond Groenland. Cairn Energy, één van 's werelds koplopers in het vinden van nieuwe olie- en gasvelden, heeft na 18 maanden boren de handdoek in de ring geworpen. Nochtans werd een aantal jaar geleden met veel fanfare aangekondigd dat er in de wateren rond Groenland "meer olie zit dan de afgelopen 40 jaar opgepompt is in de Noordzee", en genoeg om de hele wereld drie jaar lang van olie te voorzien. Ook elders in het noordpoolgebied blijkt het aanbod van toegankelijke olie overigens ferm tegen te vallen.

Cairn spendeerde het voorbije anderhalf jaar anderhalf miljard euro om olie te vinden in Groenland. Het bedrijf moest nu concluderen dat als de voorspelde voorraden er al mochten zitten, het momenteel onmogelijk is om er naar te boren. De hele operatie werd afgeblazen.

Het ligt in de lijn van wat steeds vaker ondervonden wordt aangaande de hoopvolle oliereserves in het noordpoolgebied: de voorspelde olie is of onvindbaar of zo moeilijk om aan te geraken dat het niet de moeite loont. Dat laatste is een een conclusie die de Canadezen bijvoorbeeld al een aantal jaar geleden trokken.

End of oil
Het juiste tijdstip wanneer we alle olie waar we aan kunnen geraken opgebruikt zullen hebben, ligt volgens de voorspellingen tussen 2033 en 2055. De jongste jaren is ondermeer wetenschappelijk aangetoond dat de redenering dat de OPEC, oliebedrijven en andere belanghebbende partijen de hoeveelheid beschikbare olie op onze planeet bewust zouden onderschatten om zo de prijzen kunstmatig hoog te houden, niet klopt. Integendeel: ze hebben de oliereserves systematisch overschat.

300 miljard fictieve vaten en het Pentagon

De jongste twee jaar is gebleken dat 300 miljard vaten, of dik een vierde van wat door de oliesector als het best case scenario van wat er nog valt uit de grond te halen, zuiver speculatief waren. Ook tekenend was een uitgelekt rapport uit het Pentagon, opgesteld voor de Joint Chiefs of Staff, waarvan de conclusie was dat al in 2012 "surplus oil production capacity" bereikt zou kunnen worden. En: "As early as 2015, the shortfall in output could reach nearly 10 million barrels per day." Of: al in 2015 zou de wereld dagelijks met een tekort van 10 miljoen vaten olie zitten. Momenteel verbruiken we naar schatting 83 miljoen vaten per dag, een getal dat overigens nog toeneemt door de economische expansie in ondermeer Azië en Zuid-Amerika.

Experts waarschuwen er ook voor dat we ons niet mogen blindstaren op het jaar waarop er geen olie meer is, maar dat de miserie begint op het moment dat de vraag naar olie groter is dan de capaciteit om er op te pompen. Wat volgens het Pentagon dus al in 2015 zou gebeuren.

Groenland is dus een fameuze klap. In 2008 werd nog geroepen door ondermeer ExxonMobil en Shell dat er minstens 52 miljard vaten olie voor het grijpen lagen, en dat was dan de conservatieve schatting, want, het waren er waarschijnlijk zelfs 110 miljard.

Brazilië: luchtbel op 7.000 meter diep
En er is nog slecht nieuws. De gigantische olievelden voor de kust van Brazilië die de afgelopen jaren met veel tamtam wereldkundig werden gemaakt, blijken ondertussen ook niet echt aan de verwachtingen te voldoen. Zo'n 270 tot 350 kilometer voor de kust van Rio de Janeiro zitten naar schatting 13 miljard (volgens de Braziliaanse overheid zelfs 30 miljard) vaten olie. Het probleem is dat slechts een klein deel daarvan behoorlijk makkelijk uit de bodem valt te halen.

Dat komt omdat de olie in "sub salt fields" zit, onder een dikke laag zout. Om er bij te komen moet heel diep worden geboord: eerst 2.150 meter naar de zeebodem, dan door 3.000 meter rots en zand en dan nog eens door 2.140 meter zout. Die zoutlaag is onstabiel, ze shift voortdurend. Komt bij dat de olie onder de zoutlaag gemengd is met zand. Bovendien is de kwaliteit van de olie niet bijster. Erg dik en siropaachtig.

Momenteel pompen de Brazilianen ergens tussen 14.000 en 100.000 vaten per dag naar boven. Tegen 2020 zouden dat, mits veel geluk en technologische vooruitgang, zo'n vier miljoen vaten per dag zijn. Peanuts met andere woorden.

Teervelden dan maar
En dan is er Canada, waar de teerzanden in Alberta een gigantische voorraad olie herbergen, tot 1,8 biljoen vaten volgens sommige schattingen. Wat de wereld ineens 75 jaar zou verder helpen.

Probleem: daarvan zijn slechts 280 à 300 miljard vaten echt "recoverable". Dat is voor zo'n tien jaar aan olie aan het huidige wereldverbruik.

Probleem twee: om olie uit de tar fields te halen is vijf à tien keer meer energie (voor de winning van een vat ruwe olie is 0,5 - 0,65 vat olie nodig) en water nodig dan bij conventionele oliewinning. De techniek is ook desastreus voor het milieu en dreigt één van 's werelds belangrijkste groene longen om zeep te helpen: de jongste jaren verdween in Alberta al 420 km² aan oerbos. Bovendien bleek afvalwater dat belandt in rivieren en het Athabascameer (7850 km² groot) te zorgen voor genetische afwijkingen bij vissen en bevat het kankerverwekkende stoffen. (mvl)