OPINIE. “Communicatie zwerfvuilcijfers nog steeds van het padje af”

Luc De Rooms is afgevaardigd bestuurder bij AXI, een vzw die in 1992 werd opgericht om de principes van de VN-conferentie in Rio De Janeiro over milieu (Earth Summit) in praktijk te brengen.

Illustratiebeeld zwerfvuil in Ninove.
Claudia Van den Houte Illustratiebeeld zwerfvuil in Ninove.
Fost Plus, Fevia, Mooimakers en co blijven hardleers misleidende info rondstrooien over ingezamelde hoeveelheden zwerfvuil en recyclagepercentages (getuige de eerdere studie van stad Antwerpen en 11 intercommunales). Opnieuw slagen ze er in om de kranten vol te stouwen met “goed nieuws”: het zwerfafval is gehalveerd en evenementen gaan 100% recycleren.

Deze communicatie dient enkel en alleen om de voorliggende beslissing over statiegeld in 2023 alsnog onderuit te halen en om de moedige beslissing van de Vlaamse regering inzake herbruikbare drankverpakkingen op events verder uit te hollen. Vooreerst, de daling van het zwerfvuil gaat om de Vlaamse Gewestwegen en autosnelwegen. Denk aan de “steenwegen” en “banen”, voornamelijk gericht op doorgaand verkeer. Dat is een beperkt segment van de Vlaamse straten. Foto’s in kranten bij dit artikel hebben meestal de verkeerde plaatsen in beeld gebracht. Kent men bij het agentschap wegen en verkeer überhaupt het verschil tussen zwerfvuil en sluikstort?

De miezerige boodschap die Fost Plus, Fevia en Mooimakers hiermee willen geven is: zie je wel, we krijgen het onder controle, statiegeld hoeft niet. Dat is dan ook hun enige bekommernis, niet het welzijn van de planeet.

Luc De Rooms

De cijfers? De methodiek? Er is geen duidelijkheid over wanneer in verhouding tot andere activiteiten de tellingen gebeuren. Als je gaat opruimen na een maaibeurt van een berm dan vind je eerder microplastics terug dan flesjes en blikjes, beter gezegd, je vindt die niet meer terug, te klein, tussen de sprieten op de grond beland of weggewaaid intussen. Op weg naar water en zee. Deze locaties maken 5% van het zwerfvuil in de studies die OVAM af en toe laat doen. Als er al een daling met de helft zou zijn, dan is dat 2.5% en geen 50 % op het totaal.

Niet meer onder controle

De lokale besturen hebben vandaag echter het gevoel dat de problematiek niet meer onder controle te krijgen is, vooral op de niet-gewestelijke straten en pleinen. Met name daar waar de cafés, pop-up bars, de koffies “on the go” en straatfestivals zich afspelen. Bovendien wordt een deel van deze gewestwegen, daar waar ze dorpen en gemeenten doorkruisen door de lokale besturen en vrijwilligers proper gemaakt. Een lokaal bestuur krijgt aan zijn inwoners immers niet uitgelegd dat het enkel “zijn” straten proper maakt en de gewestweg aan Vlaanderen overlaat. Dus wat zit je hier eigenlijk nog te meten?

De miezerige boodschap die Fost Plus, Fevia en Mooimakers hiermee willen geven is: zie je wel we krijgen het onder controle, statiegeld hoeft niet. Dat is dan ook hun enige bekommernis, niet het welzijn van de planeet. Dat OVAM zich opnieuw in de luren laat leggen door Fost zou toch stilaan wat belletjes moeten doen rinkelen in het Vlaams parlement. Je zou verwachten dat een Vlaams bestuur pal achter zijn lokale besturen gaat staan, quod non. Moeilijk natuurlijk als Fost op je schoot zit (8 van de 10 medewerkers van Mooimakers worden betaald door Fost én huizen in de kantoren van OVAM in Mechelen).

Wordt het niet hoogtijd om de verstrengeling tussen OVAM en Fost Plus door te knippen?

Luc De Rooms

Ook in het aanleveren en controleren van de cijfers lijkt weinig beterschap te komen. Zelfs voor de inzameling via de blauwe zak baseert OVAM (en IVC) zich op de cijfers van Fost.

Fostwachter

Die zijn zwaar overdreven gebleken. Hoe kan het anders als je de stroper tot Fostwachter bombardeert? Toch gaat nu precies dezelfde methodiek gebruikt worden: festivalorganisatoren (zwaar gesponsord en ondersteund door Fost en zijn leden) zullen zelf kunnen meten en bewijzen dat ze “meer dan 90%” van hun drankverpakkingen recycleren (wat fout is, want het gaat puur om ingezamelde verpakkingen). Inzake methodiek van controle heeft OVAM nog niet veel bijgeleerd. Ze staan toe dat de ingezamelde verpakkingen gewogen worden en vergeleken worden met “inkoop”. Er is geen sprake van correctie voor het aan gebruikte verpakkingen hangende vuil of inzittende water, cola… Recover berekende dit voor de blauwe zak op 17%.

Voor festivalgebeuren riskeert dat best nog wat meer te zijn. Los van de zeer beperkte controle op de “inkoop”, als er gesponsorde drank wordt verkocht, is er misschien niet eens een inkoopdocument, maar worden de lege gesponsorde verpakkingen wel meegeteld in het recyclagepercentage (fout, het gaat om het inzamelpercentage).

Verstrengeling

Het is bedroevend dat OVAM, na degelijke studies van lokale besturen, deze aanzet niet overneemt en doortrekt in haar beleid, rapportering en controle. Wordt het niet hoogtijd om de verstrengeling tussen OVAM en Fost Plus door te knippen?

Luc De Rooms is afgevaardigd bestuurder van AXI, een vzw die in 1992 werd opgericht om de principes van de conferentie van de VN in Rio De Janeiro rond milieu in praktijk te brengen.  Dit doen ze via cursussen, begeleiding, adviesverlening en ondersteuning van derden of openbare besturen en via eigen projecten.
RV Luc De Rooms is afgevaardigd bestuurder van AXI, een vzw die in 1992 werd opgericht om de principes van de conferentie van de VN in Rio De Janeiro rond milieu in praktijk te brengen. Dit doen ze via cursussen, begeleiding, adviesverlening en ondersteuning van derden of openbare besturen en via eigen projecten.



20 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • marc COENEN

    Het word door ons gekocht ,gesorteerd in door ons betaalde zakken.en wij betalen jaarlijks voor het op halen van de volle zakken . Enkel OVAM en Fostplus worden slapend rijk met ons gesorteerd afval en natuurlijk met politieke steun van de zakkenvullers . Die het statie geld na goed lobbyen van de hier boven vernoemde gangsters en natuurlijk na het vullen van hun zakken met plezier weg stemden. Al brengt het bij onze buur landen ongelooflijk resultaat op en overal propere straten.

  • ROBERT GERTS

    Ze zullen het weer oplossen met extra taxen! IK weet wie hele zetels, koelkasten, “bewegende” vuilzakken, enz. in autosnelwegen-bermen dumpt! Maar die furven ze niet aanpakken! Het gewone zwerfvuil, zoals blikjes, sigarettenpakjes enz. komt gewoon van goed opgevoede pubers! Ik ben zelfstandig dakwerker. Ik kan GEEN container meer laten plaatsen, de avond voor ik werken begin, want tegen 06:00 zit hij BOMVOL!(€350)

  • Kathleen Cruyt

    Ik sluit mij aan bij een aantal van de reacties: Het probleem is niet de verpakking (ongeacht uit welk materiaal ze bestaat). Het probleem is het gedrag van de consument die achteloos alles weg werpt! Laat AXI eens met een "positief voorstel en actieplan komen" Of gaan ze zoals velen in die hoek blijven schreeuwen zonder voorstellen te doen

  • Mike Van Acoleyen

    Goed beleid kan maar starten met goede en betrouwbare cijfers. Zonder goede cijfers zegt iedereen maar zowat. Goed zo Luc Derooms.

  • Piet Flament

    Met cijfers kan je goochelen zoveel je wil . Het landheeft er nog nooit zo smerig bij gelegen , langs wegen , op parkings winkelcentra etc. Fost+ wil het monopolie houden en kraamt daarom de grootste onzin uit .