Olievlek al veel verder dan vermoed: smurrie nu ook aangespoeld op Florida Keys

UNKNOWN
De Amerikaanse kustwacht heeft olie en teerballen afkomstig van het lek voor de kust van Lousiana gevonden in de Florida Keys, zelfs in de buurt van Key West, de zuidelijkste tip van de Keys. Dat is meer dan duizend kilometer in vogelvlucht van de plaats van de ramp. De olie is nu ook maar een goeie 150 kilometer meer verwijderd van de stranden van het Cubaanse Varadero.

Volgens de Duitse toxicoloog en expert in olievervuiling Riki Ott misleiden BP en de Amerikaanse overheid het publiek over de ware ernst van de ramp. Volgens Riki Ott zijn de chemicaliën waarmee BP de olie bestrijdt, evenzeer giftig. BP zegt dat het al 1,5 miljoen liter van die chemicaliën heeft gebruikt om de olie af te breken en nog eens 3 miljoen liter aanmaakt. Volgens Ott zullen hele ecosystemen hier generaties lang de gevolgen van dragen. "Het gaat om zoveel olie op zo'n korte tijd dat het niet anders kan dan dat er gevolgen zijn voor generaties van wild leven in het water."

Terwijl de omvang van de olievlek steeds duidelijker wordt - er zijn nu ook immense onderwaterwolken van olie gevonden die rondzwerven op grote diepte in de Golf van Mexico - is het met aangespoelde olie tot nu meegevallen. Dat is alleen te danken aan de wind, die voorlopig de olie redelijk goed wegblaast van de stranden van ondermeer Mississippi, Alabama, Louisiana en voor Noord-West-Florida.

Het slechte nieuws...
Het slechte nieuws is dat die olie niet verdwenen is, integendeel, er kom elke dag nog een pak bij. BP heeft een slang geplaatst boven het lek en zuigt een klein deel van de lekkende olie weg. Hoeveel dat juist is, kan of wil het bedrijf niet kwijt ("we schatten 42.000 gallon/160.000 liter"); wat een peulschil is van de naar schatting 9 à 11 miljoen liter ruwe olie die dagelijks wegstroomt, zelfs van het cijfer waar BP nog altijd aan vasthoudt (800.000 liter per dag).

Loop Current
In Key West zijn nu ondermeer teerballen aangespoeld met een diameter van 10 tot 30 centimeter. Dat bevestigt de vrees die oceanologen al een aantal dagen koesteren, namelijk dat de olievlek terechtkomt in de Loop Current, een behoorlijke snelle, warme zeestroming die een rondje draait in de Golf van Mexico tussen Cuba, het Mexicaanse vakantieparadijs Yucatán, en via de Keys naar de Atlantische Oceaan stroomt. Eenmaal de olie in de Loop Current zit, kan hij volgens wetenschappers binnen de tien dagen de Atlantische Oceaan bereiken.

Catastrofe
Volgens Peter Ortner, een oceanograaf van de University of Miami, betekent de vondst in Key West dat het nu zover is. De stroming vermijdt de stranden van Miami en Fort Lauderdale, maar Palm Beach zou wel op het traject liggen. Halverwege de westkant van Florida, ter hoogte van Cape Canaveral, gaat de olie dan tout court de Atlantische Oceaan in, waar hij zich, weliswaar verdund, over een enorm gebied zal verspreiden. William Hogarth, decaan aan University of South Florida's College of Marine Science, zegt dat zijn computermodellen en metingen bevestigen dat de olie uit het lek de Loop Current is ingedraaid. Mike Sole, Florida's environmental protection secretary, wou nog niet bevestigen, maar wel toegeven dat het onvermijdelijk lijkt.

Voor de olie de Atlantische Oceaan bereikt, zal hij een catastrofe aanrichten in één van Amerika's mooiste gebieden. De levensbelangrijke mangroves in de Keys en langs de kustgebieden van de Everglades, de kraamkamers van 's werelds derde langste koraalrif, zullen hard getroffen worden. Het visbestand zal een enorme klap krijgen daardoor. Ook het zeegras voor de kust van zuidelijk Florida, essentieel voor ondermeer het overleven van de met uitsterven bedreigde manatee of Amerikaanse zeekoe zal ferme klappen krijgen.

En dan is er het meer dan 300 kilometer lange Florida Keys National Marine Sanctuary, 's werelds derde langste barrièrerif, jaarlijks goed voor honderden miljoen aan inkomsten uit toerisme en sportvisserij. Om van de stranden maar te zwijgen.

Orkanen
Het naderende orkaanseizoen kan de Loop Current nog een handje helpen. Hevige stormen kunnen de olie nog meer verspreiden. En net nu verwachten weerkundigen een uiterst actief orkaanseizoen. Alle klimatologische voorwaarden zijn aanwezig voor verschillende zware orkanen in de periode van juni tot november. Een zware storm zou een nachtmerrie zijn voor reddingsploegen die de olie nu proberen op te ruimen.

Op dit ogenblik ligt de watertemperatuur 0,8 graden boven het normale gemiddelde. Onder invloed van El Nino kunnen orkanen in de Golf van Mexico moeilijker ontstaan, maar recent is El Nino weer verdwenen. Daardoor liggen alle ingrediënten klaar om van dit orkaanseizoen een even actief fenomeen te maken als in 2005, toen orkaan Katrina de stad New Orleans in puin achterliet.

Pensioen
Het hoofd van de Amerikaanse dienst die verantwoordelijk is voor controles op olieboringen op zee, gaat vroeger dan voorzien met pensioen. Minerals Management Service (MMS) werd fel bekritiseerd voor de lakse controle op het olieboorplatform Deepwater Horizon, dat op 22 april een grote milieuramp veroorzaakte.
 
Chris Oynes werkte 35 jaar voor de dienst. Wanneer zijn pensioen exact ingaat, is niet helemaal duidelijk. Volgens het Franse persbureau AFP is dat onmiddellijk, volgens CNN gebeurt dat eind mei. Afgelopen weekend raakte bekend dat oliemaatschappijen systematisch sjoemelen met de veiligheidsrapporten van olieplatformen, om ze toch maar door de tests te laten geraken.

Criminelen
De Californische senatrice Barbara Boxer heeft ondertussen het voortouw genomen in een poging om BP, Transocean en Halliburton ook te laten vervolgen als criminelen. Ze willen dat het Justice Department een onderzoek opent.

BP zelf heeft dan weer toegegeven dat het de lekkende bron niet meer gaat gebruiken "eenmaal het lek gedicht is". Dat zal nog ongeveer drie maanden duren.

"BP probeert te zeggen dat we aan het winnen zijn omdat de olie de kust niet bereikt. Niets is minder waar: we zijn aan het verliezen" zegt toxicoloog Riki Ott, auteur van twee boeken over de ramp met de Exxon Valdez, over de gevolgen van het olielek in de Golf van Mexico. Die zijn veel groter dan de overheid en British Petroleum (BP) aangeven aldus Ott.

"BP en overheid misleiden ons over ramp"
Volgens Riki Ott zijn de chemicaliën waarmee BP de olie bestrijdt, evenzeer giftig. BP zegt dat het al 1,5 miljoen liter van die chemicaliën heeft gebruikt om de olie af te breken en nog eens 3 miljoen liter aanmaakt. "Deze afgebroken olie is in hoge mate toxisch voor jonge levensvormen", zegt Ott. "BP zegt dat ze niet giftig is en geen groot probleem stelt. Dat is zeer misleidend want de enige gegevens over de toxiciteit zijn gebaseerd op een experiment met volwassen garnalen en grondels die gedurende 48 of 96 uur in het afbraakmiddel of petroleum gedompeld zijn en waarbij men telde hoeveel er stierven of in leven bleven. Maar de jonge vormen van leven zijn gevoeliger voor toxische chemicaliën dan de volwassen. In de Golf worden ze er voortdurend aan blootgesteld."

Onderzoek op haringen die stierven na de ramp met de Exxon Valdez toonde dat de parasieten die normaal in de maag van de vissen leven naar het spierweefsel verhuisd waren om het gif te ontwijken. Op die manier werd het afweer- en voortplantingsmechanisme van de vissen verzwakt. "99,9 procent van de haringeieren die aan de petroleum waren blootgesteld, stierven."

Generaties lang
Volgens Ott zullen hele ecosystemen hier generaties lang de gevolgen van dragen. "Het gaat om zoveel olie op zo'n korte tijd dat het niet anders kan dan dat er gevolgen zijn voor generaties van wild leven in het water. De vogels die de schelpdieren eten... De zeezoogdieren die ziek worden en sterven... Er zijn vogels die hun jongen voeden met vissen die met olie zijn besmeurd, wat de groei van de jongen zal vertragen."

BP: beurswaarde - 13 procent
Sinds de ramp met het boorplatform Deepwater Horizon op 20 april heeft BP een grootscheeps publiciteitsoffensief ingezet. Maar de financiële, publicitaire en ecologische schade groeit intussen met de dag. Daarvoor is BP de afgelopen weken al flink gestraft op de beurs, met een waardeverlies van een kleine 20 miljard euro. BP heeft sinds 20 april ongeveer 13 procent van zijn beurswaarde zien verdampen. En het levert ook serieuze risico's op voor andere energieconcerns die in de diepzee voor de Amerikaanse kusten speuren naar olie en gas, zoals het Brits-Nederlandse Shell en het Amerikaanse Exxon Mobil.

Politiek
Oliewinning in diepzeegebieden zoals de Golf van Mexico is voor westerse energieconcerns strategisch van grote waarde. Het is in politiek opzicht 'veilige olie' en een cruciaal alternatief voor de voorraden in het Midden-Oosten en Rusland, waar staatsconcerns de dienst uitmaken. De winning in de Golf van Mexico levert zo'n 1,7 miljoen vaten olie per dag op en is goed voor ruim een derde van de eigen olieproductie van de Verenigde Staten. Onder meer Shell ziet goede kansen om de productie in de Golf van Mexico verder op te voeren.

Obama
Vóór het ongeluk met Deepwater Horizon leek het erop of een nieuwe Amerikaanse milieu- en energiewet de weg vrij zou maken voor grootschalige expansie van booractiviteiten voor de kusten van de Verenigde Staten. President Obama had een compromis bereikt, waarbij de Republikeinse oppositie zou instemmen met de geleidelijke invoering van een handelssysteem voor CO2-rechten. In ruil daarvoor zouden olie- en gasbedrijven meer mogelijkheden krijgen om in Amerikaanse wateren te boren.

Shell
Het ongeluk in de Golf van Mexico komt voor Obama uiterst ongelegen, want in de VS is de discussie over de risico's van diepzeewinning opgelaaid. Daarmee is ook het lot van de nieuwe energie- en milieuwet onzeker geworden. Shell merkte vrijdag 14 mei concreet hoe BP's olieramp de eigen plannen kan raken. In principe mag Shell dit jaar starten met proefboringen in de zee voor de kust van Alaska, maar vrijdag bleek dat Amerikaanse toezichthouders toch meer informatie willen over de veiligheidsrisico's. Vertraging bij de realisatie van diepzeeplannen is het minste waar energieconcerns rekening mee moeten houden. (mvl/ips)

UNKNOWN
UNKNOWN
UNKNOWN
UNKNOWN
UNKNOWN
UNKNOWN
UNKNOWN