Huishoudens en verkeer hebben stijgend aandeel in luchtvervuiling

Er wordt opnieuw meer met hout gestookt, waardoor sinds 2000 de kankerverwekkende PAK-emissies (poly-aromatische koolwaterstoffen) toenemen. Die stoffen ontstaan bij onvolledig verlopen verbrandingsprocessen van organisch materiaal.
Kos Er wordt opnieuw meer met hout gestookt, waardoor sinds 2000 de kankerverwekkende PAK-emissies (poly-aromatische koolwaterstoffen) toenemen. Die stoffen ontstaan bij onvolledig verlopen verbrandingsprocessen van organisch materiaal.
In 2013 zijn er in Vlaanderen aanzienlijk minder verontreinigde stoffen en broeikasgassen geloosd dan in 2000. Huishoudens (houtverwarming) en verkeer hebben een groter aandeel in de luchtverontreiniging: sinds 2000 namen de (kankerverwekkende) PAK-emissies toe.

De afgelopen jaren daalde onder meer de uitstoot van zware metalen significant (naargelang de stof tot 96 procent), net als de verzurende emissies (zoals zwaveldioxide -73 pct) en ozonvormende (-33 pct) en ozonafbrekende stoffen (-82 pct).

Europese doelen
Volgens het rapport 'Lozingen in de lucht 2000-2013' (VMM) is dat onder andere te danken aan de overschakeling naar aardgas, minder steenkoolverbruik en het gebruik van fossiele brandstoffen met een lager zwavelgehalte, verhoging van efficiëntie en ook de invoering van reductiemaatregelen. In 2013 haalde Vlaanderen de meeste Europese doelen voor luchtkwaliteit, onder meer voor zwaveldioxide, koolstofmonoxide, lood en benzeen. Voor fijn stof, ozon, arseen en cadmium haalt Vlaanderen de Europese doelen niet.

Fijn stof, ozon en zwaveldioxide
Overigens werd de huidige luchtkwaliteit ook getoetst aan de (niet-bindende) richtwaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO). "Uit deze analyse blijkt dat de richtwaarden voor heel wat stoffen nog ver buiten bereik liggen", zegt de VMM. "Zo zijn de huidige concentraties van zwaveldioxide op bijna de helft van de meetstations hoger dan de richtwaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie. De gehaltes aan fijn stof en ozon zijn overal te hoog."

Kankerverwekkende houtkachels
Voor de meerderheid van de luchtverontreinigende stoffen nam het relatieve aandeel van de huishoudens en het verkeer echter toe. "Dat betekent niet dat er geen maatregelen werden genomen om de uitstoot te verminderen, maar deze wegen niet altijd op tegen de toenemende activiteiten in deze sectoren." Zo wordt er opnieuw meer met hout gestookt door huishoudens, waardoor sinds 2000 de PAK-emissies (poly-aromatische koolwaterstoffen) zelf toenemen. Die kankerverwekkende stoffen ontstaan bij onvolledig verlopen verbrandingsprocessen van organisch materiaal. Ook verwarming met steenkool, stookolie en gas kunnen daartoe bijdragen.

Dieselmotoren
Ook het aantal wagens en gereden kilometers blijft steeds toenemen. Meer dan 60 pct van de stikstofdioxide-uitstoot is afkomstig van wegverkeer met dieselmotoren als grootste bron. In Antwerpen werd vorig jaar zelfs de Europese grenswaarde overschreden die in 2015 van kracht wordt.

Regionale verschillen
Er zijn tot slot nog meer regionale verschillen in Vlaanderen. De fijnstofconcentraties zijn het meest uitgesproken in Oost- en West-Vlaanderen en het westen van de provincie Antwerpen. De ozonoverlast het hoogst in Limburg. Verontreiniging van zware metalen, dioxines en PCB's beperken zich tot gebieden met zware industrieën en stikstofoxiden zijn hoog nabij grote verkeersassen.