Gigantische holte ontdekt op Antarctica onder “gevaarlijkste gletsjer ter wereld”

NASA/OIB/Jeremy Harbeck
Het gaat niet goed met de gletsjers op Antarctica, dat is geweten. De laatste 25 jaar verloor het continent maar liefst drie biljoen ton ijs, aan een alarmerende snelheid. Wetenschappers van NASA hebben nu ook een enorme holte ontdekt onder de Thwaites-gletsjer, “de gevaarlijkste ter wereld” genoemd. Er is plaats voor 14 miljard ton ijs. Maar dat is er niet meer.

De gigantische leegte onderaan de Thwaites-gletsjer is bijna 300 meter hoog en meet 10 op 4 km. Met een oppervlakte van zo’n 40 km² is de holte groter dan de stad Oostende en beslaat ze twee derde van heel Manhattan. De opening is zó groot dat het een duidelijke brok is van de zowat 252 miljard ton ijs die Antarctica elk jaar kwijtspeelt. Volgens een nieuwe studie verschenen in Science Advances zou er ooit 14 miljard ton ijs hebben ingepast, maar alleen al in de laatste drie jaren  ging het grootste gedeelte van dat volume verloren.

Pietro Milillo, hoofdauteur van het artikel, zegt dat zo’n holte onder een gletsjer een aanzienlijke rol kan spelen in het wegsmelten van het ijs. “Als er meer warmte en water onder de gletsjer geraken, smelt die sneller.” Niet onbelangrijk, omdat de Thwaites-gletsjer op dit moment een aandeel van ongeveer 4 procent heeft in de stijging van het globale zeeniveau. Mocht de hele gletsjer zo groot als de staat Florida wegsmelten, dan stijgt de zeespiegel naar schatting met 65 centimeter.

De Thwaites-gletsjer.
NASA De Thwaites-gletsjer.

En dat is niet eens het slechtst denkbare scenario. De Thwaites houdt ook aangrenzende gletsjers en ijsmassa’s meer landinwaarts in bedwang. Als die ondersteuning zou wegvallen, zijn de gevolgen niet te overzien. Dan zou het zeepeil nog eens met een extra 2,4 meter stijgen. Vandaar dat de Thwaites-gletsjer beschouwd wordt als cruciaal in de natuurlijke structuur van het Antarctische gebied.

Hoelang de Thwaites-gletsjer het nog zal volhouden, is moeilijk in te schatten. Wetenschappers zijn onlangs letterlijk van wal gestoken voor een expeditie in het kader van een van de belangrijkste onderzoeken wereldwijd in het huidige tijdperk.

Ter illustratie, de woorden van David Holland, geoloog aan de New York University, vorig jaar aan The Washington Post: “Voor de globale wijziging van de zeespiegel in de volgende eeuw kan zowat alles herleid worden tot de Thwaites-gletsjer”.

AP

Over de ontdekking van de serieuze holte zegt glacioloog en co-auteur Eric Rignot, verbonden aan de University of California in Irvine en aan NASA’s Jet Propulsion Laboratory (JPL) in Pasadena: “We vermoeden al jaren dat Thwaites niet stevig vasthangt aan het grondgesteente eronder. Dankzij de nieuwe generatie van satellieten kunnen we nu eindelijk ook de details zien.” 

Volgens de studie is de verborgen leegte slechts één geval van het “complexe patroon van terugtrekking en van smeltijs” op de Thwaites-gletsjer.  In sommige delen ervan trekt de gletsjer elk jaar met wel 800 meter terug en smelt het driftijs er aan een tempo van 200 meter per jaar. In andere delen is dat minder. Het patroon past niet in de huidige modellen over de verhouding tussen ijskap en oceaan en vereist verder onderzoek naar de interactie tussen water en ijs in de ijskoude maar opwarmende omgeving van Antarctica. Dat onderzoek zit in de pijplijn: de  U.S. National Science Foundation en de British National Environmental Research Council hebben samen een grootschalig veldproject van vijf jaar opgezet om meer te weten te komen over de Thwaites-gletsjer, overigens een van de moeilijkst bereikbare plaatsen ter wereld.




46 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Lieve Geyter

    Kunnen de wetenschappers ook zeggen waar de de nieuwe kustlijn komt, geef ons the worst Case scenario, dat ik als klimaatvluchteling weet welk land ik nog kan kiezen om asiel te vragen. Of ineens elders ga investeren.

  • Jean Emare

    Bij mijn weten bestaat ijs ook uit lucht en is de grootste massa ervan onder het zeepeil. Verder is het stijgen van niet een issue.. eerder het witte afweerscherm dat deels verdwijnen zal.

  • Wesley Gevaert

    Snel aangroeien wil niet zeggen dat het een kilometer dik ligt zoals vroeger. 5 voor 12 op de horloge van de aarde is niet hetzelfde als voor een mens die max 1 eeuw leeft. Voor jou lijken 30 jaar lang, maar het is letterlijk bijna niets. Het toont aan dat je niet denkt aan de generaties die nog geboren moeten worden.

  • Bob(Robert) Bruyland

    Het ijs dat in het water ligd neemt ook plaats in en tijdens het smelten verliest dit een kleine 10% . Als al het ijs ter wereld zou smelten zakt het water met 10%.De wereld zal ook zijn seizoenen hebben zeker en om de zoveel jaar eens warm of koud worden .

  • Peter Bonacasa

    Jimi Cortez, fout. NASA geeft aan dat er grotere aangroei is van zee-ijs tijdens de wintermaanden, maar dat het globale verlies aan ijsmassa over het jaar groter is. Het uitlichten van een paar maanden geeft je dus geen gelijk.