Al 60 jaar lekt er olie in Nigerdelta, maar grote schoonmaak blijft uit

Een olieraffinaderij in de Nigerdelta. Foto uit 2013.
AFP Een olieraffinaderij in de Nigerdelta. Foto uit 2013.
Milieuorganisaties maken vandaag nieuwe onderzoeksresultaten bekend over het opruimen van “de grootste olieramp ter wereld”. Al zestig jaar komt er in de Nigerdelta elke dag olie op het land en in de rivieren terecht door lekkages. Shell en andere oliebedrijven zijn verantwoordelijk, maar van de schoonmaak komt niets terecht, stellen de onderzoekers. 

In 2011 brachten de Verenigde Naties de vervuiling in het gebied in kaart. Het drinkwater bleek sterk verontreinigd met kankerverwekkende stoffen. Alleen een snel noodmaatregelenpakket zou het tij nog kunnen keren, zo oordeelde de UNEP, het milieubureau van de VN. Kosten voor deze grote schoonmaak: ongeveer 1 miljard euro. 

Sindsdien is Shell samen met de Nigeriaanse overheid en andere oliebedrijven begonnen met opruimen. Maar, zo zeggen de onderzoekers, negen jaar later is er pas in 11 procent van de gebieden in actie geschoten en is er nog geen enkel gebied vrij van vervuiling. In grote delen van de Nigeriaanse rivierdelta is de bevolking nog steeds aangewezen op ernstig vervuild drinkwater. 

En dat is onacceptabel, zeggen de vier milieu- en mensenrechtenorganisaties die het rapport opstelden, namelijk: de Nederlandse Milieudefensie, het Nigeriaanse Environmental Rights Action (ERA), Amnesty International en Friends of the Earth Europe.

De mensen in Ogoniland gaan niet alleen dood aan giftige dampen, vervuilde vis en water vol olie. Ze zijn ziek van het wachten op gerechtigheid

Godwin Ojo, ERA

Het is een groot probleem dat Shell belangrijke management- en adviserende functies binnen HYPREP vervult. Dat is de speciale schoonmaakorganisatie die de Nigeriaanse overheid oprichtte, stellen ze. Het rapport laat zien dat geld dat voor de opruiming bedoeld was, onder meer ging naar een pluimveehouderij, een palmolieboer en een ‘modehuis annex autohandel’. De organisaties vonden geen jaarplannen, budgetten, jaarrapportages of audits met betrekking tot de status van het schoonmaakproces. 

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.

‘Olie-hel van Shell’

Volgens Godwin Ojo van het Nigeriaanse ERA heeft de bevolking van de Nigerdelta het helemaal gehad met de falende aanpak van Shell.

Ojo: “Na negen jaar loze beloftes over de aanpak en tientallen jaren vervuiling gaan de mensen in Ogoniland niet alleen dood omdat ze dagelijks giftige dampen inademen, met olie vervuilde vis eten en van olie vergeven water moeten drinken. Ze zijn ook ziek van het wachten op gerechtigheid. Shell en de Nigeriaanse overheid moeten erkennen dat het HYPREP-schoonmaakproject in de huidige vorm is mislukt. Het moet nieuw leven worden ingeblazen door er deskundige technici en strategen op te zetten en de gemeenschap er serieus bij te betrekken.”

De gezondheidstoestand is er zó slecht dat je zonder omhaal kunt spreken van mensenrechtenschendingen van de ernstigste soort

Donald Pols, Milieudefensie

Directeur Donald Pols van de Nederlandse milieuorganisatie Milieudefensie: “De gezondheidstoestand en leefomstandigheden zijn zó slecht in de Nigerdelta dat je zonder omhaal kunt spreken over mensenrechtenschending van de ernstigste soort. De inwoners daar hebben recht op herstel van hun landbouw- en visgronden en op een gezonde leefomgeving. Ze hebben ook recht op compensatie voor al die jaren dat ze zich al in leven moeten houden in de olie-hel van Shell, zonder kans op werk, eten en een menswaardig bestaan.”

De resultaten van het rapport zijn zo slecht, dat Pols zich afvraagt “of Shell opruimen ooit serieus heeft overwogen”. 

Ruwe olie en illegale raffinage

Volgens Shell Petroleum Development Company (SPDC) gaat het rapport voorbij aan het feit dat het merendeel van de aanbevelingen de gezamenlijke inspanning van meerdere betrokken partijen vereist. “Gecoördineerd door de federale regering van Nigeria. Bovendien heeft SPDC actie ondernomen op alle aan haar gerichte aanbevelingen en heeft het de meeste voltooid.”

SPDC laat in een verklaring weten de uitvoering van het UNEP-rapport te steunen en het door de Nigeriaanse regering opgerichte HYPREP. Ook de organen die toezicht houden op het saneringsproces, plus de financiering hiervan, krijgen steun van Shell, klinkt het.

“Samen met andere belanghebbenden en binnen een transparante toezichtstructuur, blijven we dit saneringsproces actief steunen. Daarnaast heeft SPDC programma’s ontwikkeld die tot doel hebben de effecten van diefstal van ruwe olie en illegale raffinage te voorkomen en tot een minimum te beperken in gebieden waar SPDC actief is. Dit doen we bijvoorbeeld door toezicht op pijpleidingen vanuit de lokale gemeenschap te ontwikkelen of door alternatieve programma’s voor levensonderhoud te bevorderen, zoals initiatieven voor ondernemerschap onder jongeren en onderwijsbeurzen.”

Esther Kiobel (M) en Victoria Bera uit Nigeria en hun advocaat Channa Samkalden in de rechtbank na de uitspraak in het proces van de Nigeriaanse weduwen tegen Shell in 2019. Ze beschuldigen de oliemaatschappij van betrokkenheid bij de dood van hun echtgenoten, die nog geen twee weken na het uitspreken van het doodvonnis werden opgehangen.
ANP Esther Kiobel (M) en Victoria Bera uit Nigeria en hun advocaat Channa Samkalden in de rechtbank na de uitspraak in het proces van de Nigeriaanse weduwen tegen Shell in 2019. Ze beschuldigen de oliemaatschappij van betrokkenheid bij de dood van hun echtgenoten, die nog geen twee weken na het uitspreken van het doodvonnis werden opgehangen.

Shell voor de rechter

Shell staat dit jaar een aantal keer voor de rechter. Op 23 juni 2020 in het Verenigd Koninkrijk over de vervuiling in Ogoniland. Begin oktober in Nederland voor het hoger beroep in de rechtszaak die vier Nigeriaanse boeren samen met Milieudefensie tegen het bedrijf aanspanden. In deze zaak eisen de getroffen boeren en hun gemeenschappen compensatie van Shell voor de olievervuiling in hun leefgebied.

Begin december 2020 moet Shell voor het gerecht verschijnen in een zaak die Milieudefensie heeft aangespannen vanwege het aanrichten van klimaatschade. De milieuorganisatie eist dat Shell stopt met het boren naar olie en gas.

Eind vorig jaar was er een rechtszaak die Nigeriaanse weduwen hadden aangespannen tegen Shell. Ze beschuldigen de oliemaatschappij van betrokkenheid bij de dood van hun echtgenoten, die kritisch waren geweest tegenover Shell en het militaire regime en nog geen twee weken na het uitspreken van het doodvonnis werden opgehangen.




9 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Karel Valgaern

    Chris Hom: waarom sleur je er hen bij? Beter is de ministers en regionale circusministers op te roepen om actie te ondernemen. Dit is inderdaad een milieuramp, maar vooral westerse landen doen alsof hun neus bloed tegenover zulke bedrijven.

  • Guy Van Gorp

    Volgens een prof van de Thomas More hoge school en Luc Pauwels ( journalist VRT ) was CNG het vervuilends omdat hij rekende vanaf de bron, maar ik heb nooit zoiets horen zeggen over petroleum

  • Wim Salomon

    Chris Hom : als de huidige wetten niet voldoen, moet je kiezen voor mensen die er wel iets aan doen;

  • Geert Tamsyn

    Fossiele brandstoffen bedreigen op meerdere manieren het voortbestaan van onze planeet. Nu er voldoende volwaardige alternatieven zijn, moeten we daar zo snel mogelijk vanaf.

  • Chris Hom

    Shell - een grote multinational - vergiftigt de Nigerdelta al jaren en met getouwtrek van "wie is waarvoor verantwoordelijk" schuiven ze de sanering op de lange baan en ondertussen maar geld incasseren en machtiger worden. Wat doen de milieuactivisten die protestbetogingen in de hoofdsteden organiseerden hieraan? Greta en Anuna en hun gevolg, laat je stemmen hierover horen, deze situatie is een milieuramp !