Marslander mogelijk ontploft na duikvlucht naar planeet

AP
Marslander Schiaparelli is waarschijnlijk gevonden. Gisteravond publiceerde ruimtevaartorganisatie ESA beelden die de Amerikaanse Mars Reconnaissance Orbiter heeft gemaakt. Op de weinig gedetailleerde zwartwitopnamen is een zwarte stip te zien en een kleinere wittevlek met nog enkele verstoringen.

Uit de beelden zou blijken dat de Europese Marslander Schiaparelli woensdag op de Rode Planeet is neergestort en mogelijk ontploft, zo maakt het Europese Ruimtevaartbureau ESA bekend.

De zwarte stip op de foto is waarschijnlijk de gecrashte marslander Schiaparelli en de kleinere witte vlek de parachute waaraan hij naar beneden is gekomen. Hoewel de beelden weinig details bevatten, weet ESA zo goed als zeker dat het de marslander betreft, omdat de opnamen zijn gemaakt in het landingsgebied van de sonde, en doordat de stip in het marslandschap er eerder niet was.

"Jammer, maar we moeten vaststellen dat de sonde niet succesrijk is geland", zei directeur-generaal Jan Wörner aan het Duitse persbureau DPA.

Een simulatie van de Schiaparelli op het oppervlak van Mars, mocht er niets zijn misgegaan.
reuters Een simulatie van de Schiaparelli op het oppervlak van Mars, mocht er niets zijn misgegaan.

In het kader van de eerste Europees-Russische Marsmissie ExoMars moest de Schiaparelli (of EDM in het ESA-ees) woensdag landen op het oppervlak van onze buurplaneet, met name in het gebied Meridiani Planum. Maar kort voor het neerstrijken viel het contact met de sonde uit.

Op een persbriefing zei ESA donderdagochtend niet te weten wat er met de lander was gebeurd. Maar zoals de gezaghebbende website russianspaceweb.com gisteren al had gemeld, heeft de MRO foto's genomen van het landingsgebied en daar iets gevonden dat er bij een eerdere opname, in mei, niet lag.

De vrije val zou op 4 tot 2 kilometer hoogte zijn begonnen, waardoor de robot met meer dan 300 kilometer per uur op het Marsoppervlak is neergekomen. Mogelijk is het tuig dan ontploft omdat de tanks van de remraketten wellicht nog vol staken.

EPA

Massa's data

ESA beklemtoont dat er meer analyse nodig is en heeft er vertrouwen in dat de teams "met grote accuraatheid" de keten van gebeurtenissen zullen kunnen reconstrueren.

Volgende week zal de HiRISE-camera op de MRO met zijn hogere resolutie het impactgebied opnieuw bekijken. Mogelijk zal de sonde dan ook het voorste hitteschild vinden dat op grotere hoogte is afgeworpen. 

ESA beklemtoonde gisteren toch tevreden te zijn omdat de Schiaparelli een demonstrator was voor de twee robots die in het kader van het tweede luik van ExoMars moeten landen. Het tuig heeft een massa data over de afdaling in de Martiaanse atmosfeer doorgestuurd, in het bijzonder met het AMELIA-instrument waarbij ook wetenschappers van de Koninklijke Belgische Sterrenwacht (KSB) betrokken zijn, en via de "orbiter" TGO die woensdag ongeveer tegelijkertijd succesvol in een baan op de Rode Planeet is gekomen. Ook waren er metingen met een radiotelescoop en de Europese Mars Express die sinds 2003 succesrijk rond Mars wentelt.

Op die "Trace Gas Obiter" staat het Belgische NOMAD-instrument dat het sporengas methaan in de Martiaanse atmosfeer meet vanuit de existentiële vraag of het een geologische dan wel biologische oorsprong heeft. De TGO functioneert ondertussen "zeer goed" en zal volgende maand twee keer ijkdata vergaren, zegt ESA.

Eerder op de dag meldde het doorgaans betrouwbare russianspaceweb.com dat software ervoor verantwoordelijk zou zijn dat de remraketten van de Schiaparelli onvoldoende lang werkten. Het communiqué van ESA zegt daarover enkel dat "de exacte aard van de anomalie aan boord van de Schiaparelli nog voorwerp van onderzoek is". 

In 2003 mislukte ook de landing van de dochtersonde van de Mars Express, de in wezen Britse Beagle-2.