In winterslaap van 180 dagen naar Mars: "Je slaapt, wordt wakker en je bent er"

Spaceworks
NASA bekijkt al sinds de jaren 50 van vorige eeuw de mogelijkheid van een bemande ruimtevlucht naar Mars, maar tot vandaag heeft nog nooit een mens een voet op de Rode Planeet gezet. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie liet door SpaceWorks onderzoeken of zo'n peperdure expeditie niet veel goedkoper kan.

Met de bemanning in een kunstmatige 'winterslaap' tijdens de vlucht van ongeveer 180 dagen, bijvoorbeeld. Zo kan 180 ton aan gewicht uitgespaard worden. En dus ook veel geld.

De diepe slaap, ook gekend als torpor, vermindert de metabolische functies aanzienlijk. Torpor komt in de natuur voor bij sommige zoogdieren en vogels en bij de mens in het geval van onderkoeling. "De medische winterslaap bestaat al sinds 1980 maar wordt vooral sinds 2003 gebruikt bij kritieke traumapatiënten in ziekenhuizen", zei ruimtevaartingenieur Mark Schaffer van SpaceWorks op het International Astronomical Congress in Toronto. "In de meeste grote ziekenhuizen bestaan er procedures om medische onderkoeling toe te passen op patiënten om hen in leven te houden tot ze de behandeling aankunnen die ze nodig hebben."  

Van 1 week naar half jaar onderkoeling
In combinatie met intraveneuze voeding zou de bemanning van een Marsvlucht in winterslaap kunnen worden gebracht. Zo'n tripje duurt wel in het beste geval 180 dagen, enkele rit. Tot nu toe worden patiënten maximaal ongeveer een goede week in stase gehouden. Voor bemande Marsvluchten zouden artsen dat dus moeten opdrijven tot 180 dagen". Om de torporstaat te bereiken moet de lichaamstemperatuur naar omlaag gebracht worden tot 34 à 32 graden. Dat duurt ongeveer zes uur.  

En als men erin slaagt die staat bijna een half jaar aan te houden, zou dat alvast een geweldige financiële besparing betekenen voor een bemande vlucht naar de Rode Planeet. De astronauten zouden immers veel kleinere ruimtetuigen nodig hebben met een pak minder voorzieningen. Geen keuken, geen fitnesstoestellen, geen grote woonruimtes, en minder water, eten en kledij. SpaceWorks berekende dat in totaal de basisvereisten voor zo'n torporvlucht van 400 naar ongeveer 220 ton zouden zakken.  

Psychologisch voordeel
Een van de ontwerpen omvat overigens een tollende leefruimte met een lichte zwaartekracht om het bot- en spierverlies op te vangen.   Als alternatief om de hele bemanning te laten inslapen zou ook telkens 1 persoon twee-drie dagen wakker gehouden kunnen worden en die vervolgens veertien dagen in winterslaap te brengen. Zo is er altijd iemand die het ruimteschip kan besturen en wetenschappelijke experimenten kan uitvoeren.  

Tot slot is er ook nog een psychologisch voordeel aan de winterslaap voor ruimtevaarders. "Je zit niet 180 dagen vast in een blik maar je gaat slapen, wordt wakker en je bent er", zei Schaffer.   Het is allemaal nog zo ver niet maar de voorlopige resultaten zijn volgens Schaffer alvast veelbelovend.

AFP
GETTY