Experten: "Biodiversiteit gaat overal ter wereld achteruit. Zowel beleidsmakers als burgers moeten nu in actie schieten"

AFP
De biodiversiteit blijft overal in de wereld op verontrustende wijze achteruitgaan. Dit blijkt uit rapporten, samengesteld door honderden deskundigen, die bijeenkwamen in de Colombiaanse stad Medellin om een stand van zaken op te maken van de fauna, flora en bodems. Hun voorspellingen over de toekomst van dieren- en plantensoorten over de hele wereld zijn bijzonder onrustwekkend. De verantwoordelijkheid om het probleem aan te pakken, ligt niet alleen bij de beleidsmakers, maar ook bij de burgers zelf, zeggen ze.

Volgens de deskundigen van IPBES - 'Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services - kent de aarde een "massale uitsterving" van soorten, de eerste sinds de verdwijning van de dinosaurussen ongeveer 65 miljoen jaar geleden, en de zesde in 500 miljoen jaar. "De gevolgen zijn dramatisch, zowel voor de economieën als de voedselveiligheid en de levenskwaliteit van de mens." 

10.000 publicaties

Gedurende drie jaar werkten meer dan 550 vorsers op de synthese van de gegevens van ongeveer 10.000 wetenschappelijke publicaties. Het resulaat werd in vier rapporten over Amerika, Afrika, Azië-Stille Oceaan en Europa-Centraal-Azië gegoten. "In elke regio, met uitzondering van enkele positieve voorbeelden, gaan de biodiversiteit en de capaciteit van de natuur om bij te dragen tot het welzijn van de mens, achteruit of teniet door de druk op de habitat van de soorten, overexploitatie, het niet-duurzame gebruik van de natuurlijke rijkdommen, water- en luchtverontreiniging, de toename van invasieve soorten en de klimaatverandering", zegt de voorzitter van IPBES, Robert Watson.

Robert Watson voorzitter van IPBES, dat de rapporten samenstelde.
AFP Robert Watson voorzitter van IPBES, dat de rapporten samenstelde.

Een overzicht van de bevindingen:

Amerika

Als de huidige trends zich verderzetten, zullen er in Amerika tegen 2050 vijftien procent minder planten en dieren zijn. Bijna een kwart van de onderzochte soorten, zijn bedreigd. Bijna twee derde van alle soorten gaan erop achteruit. Meer dan 20 procent van alle soorten kennen een sterke terugval.

Azië-Stille Oceaan

De regio staat er bijzonder slecht voor. "Alle grote ecosystemen zijn bedreigd", zeggen de wetenschappers. Alle exploiteerbare visvoorraden voor de commerciële visvangst zullen tegen 2048 verdwenen zijn. Als er niets gebeurt zal de regio 45 procent van zijn biodiversiteit verliezen en ongeveer 90 procent van de koraalriffen.

Een visser in Japan. De visserij dreigt een zaak van het verleden te worden.
AP Een visser in Japan. De visserij dreigt een zaak van het verleden te worden.

Europa en Centraal-Azië

28 procent van de diersoorten die enkel in Europa leven zijn met uitsterven bedreigd. De voorbije tien jaar is het beschikbare land voor planten en diersoorten met 42 procent teruggevallen. Sinds 1970 is het aantal watergebieden gehalveerd.

Afrika

Afrika kan tegen 2100 ongeveer de helft van zijn vogel- en diersoorten verliezen. Dat is catastrofaal voor de Afrikaanse bevolking, van wie 60 procent afhangt van de natuurlijke hulpbronnen. 

Momenteel zijn al meer dan 20 procent van alle Afrikaanse soorten bedreigd of uitgestorven.

De berggorilla's zijn een ernstig bedreigde diersoort.
AFP De berggorilla's zijn een ernstig bedreigde diersoort.

 Meer dan "beestjes"

Tijdens het Platform gaat het over meer dan "beestjes", aldus Watson. "Het gaat over hoe we de aarde leefbaar houden voor mensen, omdat we voor ons voedsel, schoon water en de openbare gezondheid afhankelijk zijn van de biodiversiteit. Dit ondermijnt het welzijn over de hele planeet en bedreigt ons voedsel en ons water op lange termijn."

Wat er gebeurt is een neveneffect van een wereld die steeds rijker en steeds dichter bevolkt wordt, zegt de wetenschapper. Er is meer eten nodig, meer zuiver water, meer energie en meer land. De manier waarop onze samenleving dat heeft proberen te bereiken, gaat echter ten koste van de biodiversiteit. 

We blijven ervoor kiezen om te lenen van de toekomst om vandaag goed te kunnen leven.

Jake Rice, wetenschapper

Cruciale habitats werden aan stukken gereten, uitheemse soorten nemen nieuwe plaatsen in, chemicaliën zijn schadelijk voor planten en dieren, watergebieden en mangroves die cruciaal zijn voor het opkuisen van de vervuiling verdwijnen en de zeeën zijn overbevist. De klimaatverandering wordt steeds erger en de klimaatopwarming zal de biodiversiteit binnenkort even hard treffen als alle andere problemen samen, licht Watson toe.

"We blijven ervoor kiezen om te lenen van de toekomst om vandaag goed te kunnen leven", zegt Jake Rice, hoofdwetenschapper van het Canadese departement voor visserij en oceanen, die meewerkte aan het rapport over Amerika.

Het is een morele kwestie: hebben we als mensen het recht om hen te doen uitsterven?

Robert Watson, wetenschapper IPBES

Evenwichtig dieet

De rapporten roepen unaniem tot actie op. "We moeten nu handelen om een einde te maken aan het niet-duurzame gebruik van natuurlijke hulpbronnen", schrijven de experts.

De wetenschappers pleiten voor beleidsmaatregelen, maar wijzen erop dat burgers ook zelf hun steentje kunnen bijdragen door minder energie en minder water te verbruiken en minder rood vlees te eten. "Een gebalanceerd dieet kan echt helpen", aldus Watson. "Er zijn veel dingen die je zelf kan doen."

Als de samenleving niet ingrijpt, zijn de vooruitzichten erg triest, maar het tij kan nog keren, aldus de wetenschapper. "Sommige soorten zijn bedreigd met uitsterving. Andere zullen terugvallen in aantal. Het zal een eenzamere plek worden in vergelijking met onze natuurlijke wereld. Het is een morele kwestie: hebben we als mensen het recht om hen te doen uitsterven?", zegt Watson.




26 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Lydia Appelmans

    Mensen willen hun comfort niet opgeven, dus zal het enkel nog dramatischer worden. Tim Berquin je bent een naïeveling.

  • Raymond DEDEREN

    Het is te laat samen met de mens zal de flora en fauna verdwijnen zoals de dinos dit veroorzaakt door de mens zelf. Gezien op een franse zender,les grandes extinctions waarin door wetenschappers word beweerd dat de zesde uitsterving begonnen isen dat demens samen met flora en fauna zal verdwijnen zoals de dinos,eigenlijk zijn we met veel te veel op deze aardbol.

  • Karel De Keizer

    Zolang één soort, met name de mensheid, blijft kweken als konijnen en op veel te grote voet blijft leven zal al het andere vanzelfsprekend uitsterven. Overbevolking is de oorzaak van àlle kwaad en zolang daar niets aan gedaan wordt zal eender welke maatregel mbt energie- geld- voedsel- & watertekort volstrekt nutteloos blijken. Om van milieu- flora- en faunabescherming nog maar te zwijgen.

  • Patrick Moorthamer

    Het is de ver van mijn bed show voor de politiek blijkbaar, geen een heeft het lef om drastisch in te grijpen, gisteren toevallig nog documentaire gezien over die plastic afval en de gevolgen voor ons en natuur, heel triest we zijn volop ons eigen kapot aan maken!

  • marina massu

    Aan het behoud van de biodiversiteit werken wijzelf al jaren mee, het is echt niet moeilijk : een stukje bos bewaren in tegenstelling tot buurtbewoners die tot de laatste boom vellen. De spechten, mezen, vinken, gaaien, eekhoorns e.d. wonen graag in onze tuin....