Waarom een octopus niet in de knoop raakt

Paul II, de opvolger van Octopus Paul, de wereldberoemde inktvis die tijdens het WK voetbal de uitslag van wedstrijden goed wist te 'voorspellen'.
EPA Paul II, de opvolger van Octopus Paul, de wereldberoemde inktvis die tijdens het WK voetbal de uitslag van wedstrijden goed wist te 'voorspellen'.
Biologen hebben eindelijk ontdekt hoe het kan dat een octopus nooit in de knoop raakt. In zijn huid zit een stof die voorkomt dat het dier zichzelf vastgrijpt met zijn tentakels. Dit mechanisme werkt zelfs als het brein niet meedoet.

Van octopussen is bekend dat ze zich niet bewust zijn waar hun armen zich bevinden, terwijl hun tentakels de neiging hebben zich met de zuignappen aan alles vast te klampen. Dat zou problemen moeten opleveren tussen de tentakels onderling.

Zuignappen uitgeschakeld
Nu hebben Israëlische onderzoekers voor het eerst aangetoond hoe de octopus zichzelf toch niet in de weg zit. Het weekdier blijkt een stof in de huid te hebben die de zuignappen op de tentakels tijdelijk uitschakelt, schrijven biologen van de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem in het vakblad Current Biology. Daarom grijpt een octopus zijn eigen armen of die van een soortgenoot niet vast.

De Israëliërs bestudeerden ook geamputeerde tentakels. Na amputatie zuigt een tentakel zich nog een uur lang in een reflex aan allerlei dingen vast. De tentakels grepen echter nooit een andere octopusarm, behalve als die ontveld was.

Ook levende octopussen vertonen dit zelfvermijdende gedrag, maar minder consequent dan geamputeerde tentakels. De signalen in de arm kunnen blijkbaar worden overstemd door een opdracht uit het brein, bijvoorbeeld om te eten.