Op zoek naar superkrachten in genoom van ‘supersalamander’

De axolotl
Istock De axolotl
De axolotl, een zeldzame ‘supersalamander’, bezit een bijzondere kracht. De amfibie kan bijna al zijn lichaamsdelen terug laten groeien nadat hij zich kwetste. Geen wonder dat wetenschappers druk op zoek zijn naar de genen waarin de superkracht schuilt. Amerikaanse biologen slaagden er voor het eerst in om een stukje van het geheim te onthullen.

De axolotl - een witroze, zwarte of bruine salamander die er een beetje uitziet als een groot kikkervisje dat altijd lacht - is niet de enige in het dierenrijk die zichzelf terug kan herstellen. Regeneratie, het biologisch verschijnsel waarbij beschadigde delen bijna volledig hersteld worden, is een eigenschap die eveneens kan worden toegeschreven aan bijvoorbeeld regenwormen, wandelende takken en zeesterren. Maar de axolotl lijkt vrijwel onbeperkt in zijn kunnen.

De supersalamander kan niet alleen beschadigde ledematen herstellen, maar ook interne organen regenereren. Zolang zijn hoofd intact blijft, slaagt hij erin om een replica van bijna al zijn lichaamsdelen te laten groeien.

Zeldzaam
De bijzondere amfibieën zijn in het wild bijzonder zeldzaam geworden en leven enkel in Mexico én in gevangenschap. Vooral in laboratoria zijn ze talrijk omwille van hun interessante kenmerken. Vooral bij biologen is het beestje bijzonder populair.

Om te begrijpen hoe de helende superkrachten van de axolotl werken, trachtten ze het DNA van de amfibie nauwkeurig in kaart te brengen. Een huzarenstukje want het genoom van de salamander is ongeveer tien keer zo groot als dat van de mens.

(Lees verder onder de foto)

Een zwartbruine axolotl
Getty Images/iStockphoto Een zwartbruine axolotl

Genoom

Voor het eerst slaagden Amerikaanse biologen van de University of Kentucky, erin om dat genoom –of de volledige erfelijke informatie in een cel- samen te stellen. Dat deden ze door de axolotl met de tijgersalamander, een neefje, te kruisen, om de amfibieën wederom terug te kruisen. Vervolgens werden de chromosomen van de tweede generatie hybriden vergeleken met die van de axolotl. Daarbij zochten de onderzoekers naar een genmutatie die bij sommige salamanders een hartaandoening veroorzaakt. Op die manier konden ze de kostbare genetische data van de bijzondere supersalamander bundelen.

En dat is goed nieuws. Het betekent immers dat wetenschappers alweer wat dichter bij het identificeren van genen met regeneratieve krachten staan. Op die manier zijn ze misschien ooit in staat om de medische wereld een snelle en efficiënte oplossing aan te reiken bij zwaar gekwetste of geblesseerde individuen.

EPA



Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.