Octopustentakels kunnen autonoom beslissingen nemen zonder input van hersenen

De reuzenkraak, de grootste octopus ter wereld.
Shutterstock De reuzenkraak, de grootste octopus ter wereld.
Octopussen zijn bijzonder intelligente dieren. Ze zijn bijvoorbeeld in staat om werktuigen te gebruiken en complexe puzzels op te lossen. De manier waarop hun intelligentie zich heeft ontwikkeld verschilt bovendien van nagenoeg elk ander organisme op aarde. Nu hebben wetenschappers ontdekt dat de tentakels van een octopus onafhankelijk van de hersenen kunnen opereren.

Octopussen vertonen veel gedragingen die vergelijkbaar zijn met gewervelde dieren, maar hun zenuwstelsel is fundamenteel verschillend, omdat het evolueerde nadat gewervelde en ongewervelde dieren meer dan 500 miljoen jaar geleden evolutionair van elkaar afsplitsten. In tegenstelling tot gewervelde dieren, die een centraal zenuwstelsel hebben, zit twee derde van de neuronen van een octopus verspreid over de poten. 

Een team van de Universiteit van Washington onderzocht het gedrag van de reuzenkraak, de grootste octopus ter wereld,  en de octopus rubescens, twee soorten die voorkomen in de noordelijke Stille Oceaan. Deze octopussen hebben ongeveer 500 miljoen neuronen. 350 miljoen daarvan zit verspreid in de tentakels, in clusters die zenuwknopen worden genoemd. Ze helpen bij de snelle verwerking van informatie, waardoor een octopus sneller kan reageren op omgevingsfactoren.

Neurale ring

“De poten van de octopus hebben een neurale ring die de hersenen omzeilt. Op die manier kunnen de tentakels informatie uitwisselen zonder dat de hersenen daarvan op de hoogte zijn”, aldus neurowetenschapper Dominic Sivitilli van de Universiteit van Washington. “Dus hoewel de hersenen niet goed weten waar de tentakels zich bevinden, weten de tentakels dit wel van elkaar en dit staat hen toe om handelingen, zoals kruipen, te coördineren.”

De onderzoekers onderzochten het gedrag van de octopussen en hun neuronen, terwijl ze op zoek gingen naar voedsel en ze gaven hen ook verschillende voorwerpen zoals betonblokken, stenen, Legoblokjes en doolhofpuzzels met snoepjes erin verstopt. Ze stelden vast dat de zuignappen sensorische en motorische informatie uit hun omgeving opvangen en dat de tentakels die informatie kunnen verwerken en tot actie overgaan. De hersenen hoeven daarbij niets te doen. 

Buitenaards leven

Het is een beslissingsmechanisme van beneden naar boven, in plaats van van de hersenen naar beneden, zoals typisch is bij gewervelden, zoals mensen, zegt Sivitilli. Volgens de onderzoeker is een beter begrip van de intelligentie van octopussen een goede voorbereiding op de ontmoeting met buitenaards leven. “Het is een alternatief model voor intelligentie. Het biedt ons inzicht in de diversiteit in bewustzijn in de wereld en misschien zelfs het universum", zegt hij.

De studie wordt voorgesteld tijdens de Astrobiology Science Conference die deze week plaatsvindt in Seattle.




4 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Nick Lersberghe

    @Leo Peeters -Duym Evolutie omvat enkel evolutie, Big Bang en het ontstaan van leven heeft er niks mee te maken. Het is duidelijk dat het veel biologische constructies inefficiënt in elkaar zitten. Ruggenwervels zijn efficiënt voor dieren die op 4 poten lopen, maar niet voor de mens. Net zoals dat een nek zeer gevoelig is, maar bij vissen is dit niet zo. Zij hebben niet eens een echte nek, maar de structuur is er wel. Die schepper is precies een slechte ingenieur.

  • Leo Peeters -Duym

    @Nick Lersberghe, er moet inderdaad gewerkt worden met wat beschikbaar is, maar dat is een straffe uitspraak voor een evolutionist: hij vertrekt van niets, vervolgens de singulariteit, de oerknal, de abiogenese (de eerste cel) en ten slotte een niet planmatige evolutie, kabbelend in een zee van tijd en véél toeval (mutatie). Als creationist denk ik ook dat er enkel gewerkt kan worden met wat beschikbaar is, maar wie heeft dat alles beschikbaar gesteld? Zoek op: Schepping of evolutie?

  • Nick Lersberghe

    @Benny De evolutietheorie zegt niks over dat alles complexer, groter en meer wordt. Het enige waar dit voor zorgt is een betere aanpassing aan de omgeving. Dit gaat meestal gepaard met complexiteit. Er moet gewerkt worden met wat er beschikbaar is. Een groot deel van ons DNA is 'nutteloos' om deze reden. Variëteit is geen bewijs maar een aanduiding. Bewijs is o.a. niet noodzakelijke organen (amandelen, etc) en het feit dat junk-DNA bestaat. Je zoekt best betere bronnen voor dit.

  • Benny de Groot

    Altijd grappig als ik zoiets lees over evolutie. Het enige bewijs dat ze mij tot hiertoe hebben kunnen voorschotelen is een varieteit in soorten en rassen maar van een overgang..? Het blijft altijd bij speculatie, interpretatie, simpelweg gokwerk. Volgens de evolutie gaat alles van simpel naar complex, van klein naar groot en van weinig naar veel. Maar zelfs het kleinste organisme is complex, en voor de andere twee puntjes is het eigenlijk net het omgekeerde..