Belgische wetenschappers manipuleren 'vrije keuze' van apen

(archieffoto)
EPA (archieffoto)
Wetenschappers van de KU Leuven en Harvard Medical School zijn erin geslaagd de 'vrije keuze' van apen te manipuleren door elektrische stimulatie van hun hersenkern. De resultaten zijn onder meer van belang voor onderzoek naar verslavingen en leerstoornissen.

Bij hun experimenten gaven de wetenschappers lichte stroomstootjes op het 'ventrale tegmentale gebied', een klein deeltje van de middenhersenen dat deel uitmaakt van het beloningsnetwerk van de hersenen. Dat produceert dopamine, wat een belangrijke rol speelt bij positieve gevoelens, zoals een beloning.

"Dat kleine hersendeeltje zorgt op die manier voor leersignalen. Als je meer of minder beloond wordt dan verwacht, zal dat je gedrag versterken of net verminderen", verduidelijkt professor Wim Vanduffel. Een effect dat artificieel kan worden nagebootst via de lichte stroomstootjes.

Concreet lieten de onderzoekers makaken verschillende keren kiezen tussen twee beelden, bijvoorbeeld een ster of een bol. Kozen ze hun niet-favoriet, dan stimuleerden ze de middenhersenen met elektrische stroompjes. "Daardoor veranderde hun voorkeur zeer snel", luidt het. Bovendien kon de voorkeur ook weer worden teruggedraaid.

Slechte bedoelingen
Of het dan ook met mensen kan? "Theoretisch gezien lijkt mij dat mogelijk. Maar het ventrale tegmentale gebied ligt zeer diep in de hersenen. Dat stimuleren kan nu enkel invasief", aldus Vanduffel. "Eens men niet-invasieve methodes - licht of ultrasoon geluid bijvoorbeeld - op een zeer precieze manier zou kunnen toepassen, wordt het potentieel interessant om ook defecten als bij verslaving of leerstoornissen te corrigeren."

Tot slot erkent Vanduffel het potentiële gevaar indien iemand met slechte bedoelingen deze hersenstructuur vanop afstand zou kunnen stimuleren zonder dat iemand het merkt. "Maar zulke precieze en niet-invasieve methodes om diepe hersenkernen te stimuleren zijn nog niet voorhanden", besluit hij.