"Vroeger gebeurden klimaatwijzigingen in één regio, nu over de hele planeet"

Ook aan het Atomium werd vandaag druk gezocht naar afkoeling.
AP Ook aan het Atomium werd vandaag druk gezocht naar afkoeling.
Ook in vroegere tijden waren er langere periodes van erg warme en van erg koude temperaturen die mekaar afwisselden. Maar wetenschappers hebben die nu over tweeduizend jaar bestudeerd en stellen verschillen vast tussen de toenmalige en de huidige klimaatverandering. Toen gebeurden ze in een welomschreven regio, nu verloopt de klimaatwijziging wereldwijd.

Klimaatwijzigingen waren er vroeger ook, wordt vaak gezegd. Dan wordt er bijvoorbeeld verwezen naar de Kleine IJstijd of de periode van de middeleeuwse opwarming. In dat opzicht zou de huidige klimaatverandering een natuurlijk verschijnsel zijn en heeft ze niets alarmerends.

Maar het team van Raphael Neukom van de Universiteit van Bern wijst nu in een artikel in het tijdschrift 'Nature' op een belangrijk verschil. In tegenstelling tot nu gebeurden die klimaatveranderingen in de voorbije tweeduizend jaar nooit op de hele planeet tegelijkertijd.

Jaarringen van bomen
De wetenschappers gebruiken daarvoor onder andere het zogeheten 'Pages-2k-Netwerk' dat tweeduizend jaar omvat. De temperaturen kunnen daarbij uit de jaarringen van bomen worden afgelezen omdat de dikte van het hout varieert naargelang de heersende temperaturen. Hetzelfde is mogelijk bij koraalriffen, waaraan de temperaturen van het water kunnen afgelezen worden. De onderzoekers konden echter geen voorbeeld vinden van een klimaatwijziging die zich over de hele aardbol tegelijk voordeed, op de laatste 150 jaar na dan.

Als voorbeeld halen de onderzoekers de Kleine IJstijd aan tussen de vijftiende en de negentiende eeuw. De koudegolven deden zich per regio in andere tijdvakken voor: in de vijftiende eeuw in de centrale en oostelijke Stille Oceaan, in de zeventiende eeuw in het noordwesten van Europa en het zuidoosten van Noord-Amerika, en in de negentiende eeuw pas in de andere regio's van de wereld.

“Gevolg van menselijk gedrag”
"Maar in tegenstelling daarmee zien we dat de opwarming van de aarde in de laatste 200 jaar op 98 procent van de aarde gebeurt", schrijven de onderzoekers. "Dit wijst erop dat de klimaatwijziging nu een gevolg is van menselijk gedrag en dat ze zonder voorgaande is. En dan gaat het niet alleen om absolute temperaturen, maar ook om de ruimtelijke context waarin dat gebeurt.”

Aardrijkskundeprofessor Scott George van de Universiteit van Minnesota wijst er in een commentaar in 'Nature' op dat het niet makkelijk is om warme en koude periodes met elkaar te vergelijken. Een langzame klimaatverandering die over verschillende eeuwen verloopt, laat zich immers zeer moeilijk aflezen uit de jaarringen van bomen. Maar hij concludeert wel dat het klimaat voortdurend wijzigt. “Geen enkele opwarming levert qua aantal graden zo’n duidelijk beeld op als die van de laatste eeuw. En daarbij komt dan nog dat de klimaatopwarming vandaag de dag over de hele planeet synchroon verloopt.”




20 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Gert Van Bunderen

    Joren waaruit maak je op dat de klimaatontkenners in de meerderheid zijn, ik zie net het omgekeerde. Het probleem is echter dat voorlopig ingrijpende maatregelen uitblijven om de hoofdoorzaken weg te nemen: te sterke bevolkingsgroei, te hoge consumptie van vlees en vis en te grote mobiliteit.

  • Joren Fonteyn

    Enerzijds klimaatontkenners. Anderzijds mensen die wel degelijk geloven in opwarming van de aarde. Jammer genoeg is het deel klimaatontkenners groter dan degene die erin geloven. Kijk maar naar de politici. Ik geloof er ook in .. Ik vind deze temperaturen niet normaal. Denk ook dat wel een stuk de natuur is, maar door de vervuiling etc. wordt het erger. Het zal meer aanpassen worden dan alles in het werk zetten om die CO2 te beperken.

  • Chris Devlaeminck

    Agent Smith Matrix in de film 'The Matrix' verwoordt het perfect. Humans are a virus, a disease, a cancer, a plague of this planet. Het is ons lot moeder Aarde om zeep te helpen. Dit is onoverkomelijk. De mensheid denkt heel wat te zijn. Maar dat zijn we niet. We stellen niets voor in de onmetelijke kosmos. We zullen er heel even geweest zijn, in tijd zal het niets voorstellen, om dan voor eeuwig er niet meer te zijn.

  • Vladimir De Leeuw

    Als die wetenschappers ook eens wetenschappelijk zouden uitleggen waarom het een "gevolg is van menselijk gedrag", ipv van dat zomaar te poneren. Waar blijft het bewijs? Trouwens, jaarringen zijn uiterst onbetrouwbaar, dat heeft Micheal Mann moeten ondervinden toen zijn "hockeystick"-grafiek compleet belachelijk werd gemaakt. Ernstige wetenschappers gebruiken die allang niet meer als proxy.

  • Nick Lersberghe

    @Johan die warmte is verwaarloosbaar. De opwarming tegen gaan is geen kwestie van warmte verminderen. CO2 en andere broeikasgassen zorgen, zoals de naam al zegt, voor een broeikaseffect. De warmte van de zon, etc kan moeilijker terug naar buiten (door de atmosfeer) en dit zorgt voor de opwarming. @Filip Het klimaat was warmer, maar de zeespiegel stond ook veel hoger toen. Het onderzoek gaat over de invloed van de mens. Op 2000 jaar heb je geen grote natuurlijke klimaatveranderingen.