“Nooit eerder vertoond”: wetenschappers ontdekken zwart gat dat plasmagas sproeit

V404 Cygni, een zwart gat dat in het wilde weg plasmagas sproeit.
The International Centre for Radio Astronomy Research V404 Cygni, een zwart gat dat in het wilde weg plasmagas sproeit.
Een internationaal team van sterrenkundigen heeft een vreemd zwart gat ontdekt. V404 Cygni, in het sterrenbeeld Zwaan, is slecht uitgelijnd en sproeit in het wilde weg plasmagas. Het zwarte gat is 8.000 lichtjaar verwijderd van de aarde. De onderzoekers hebben hun bevindingen vandaag in het tijdschrift Nature gepubliceerd.

V404 Cygni werd voor het eerst waargenomen als een zwart gat in 1989. Net als veel zwarte gaten voedt deze zich ook met een ster in de buurt door er gas van te onttrekken. Daardoor vormt zich een schijf van materiaal rond het gat. Ook worden er zogenoemde jets, straalstromen van energie en materie, gelanceerd vanuit een gebied vlakbij het zwarte gat.

De onderzoekers vermoeden dat bij dit zwarte gat de schijf en het zwarte gat niet goed zijn uitgelijnd. Daardoor wiebelt het binnenste gedeelte van de schijf als een “goedkope speelgoedtol”. Het gevolg is dat de jets verschillende kanten opschieten. “En de jets veranderden in minder dan een paar uur van richting. Zoiets is nog nooit vertoond”, aldus hoofdonderzoeker James Miller-Jones.

Observatie

De onderzoekers observeerden het zwarte gat twee weken lang in juni 2015. Ze gebruikten daarvoor de Very Long Baseline Array, tien radiotelescopen in de Verenigde Staten, op de Maagdeneilanden en op Hawaï. Normaal gesproken maken die telescopen één samengestelde afbeelding in vier uur. Maar omdat de jets binnen een paar uur van richting veranderden, was op de samengestelde beelden alleen een waas te zien. Daarop besloten de onderzoekers om 103 losse beelden met een korte sluitertijd in een filmpje te zetten. Daardoor zagen ze het zwarte gat wiebelen en de jets alle kanten op schieten. 

De onderzoekers vermoeden dat er meer wiebelende zwarte gaten zijn.

Het International Centre for Radio Astronomy Research (ICRAR) maakte een video waarin het opmerkelijke fenomeen te zien is:




15 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Peter Schijven

    En dan vergat ik nog de mogelijkheid te noemen dat de aarde in een flits geheel verdampt wanneer zij getroffen wordt door zo'n straalstroom. Is er iemand op dit forum die weet of die straalstroom zo energierijk is dat dit echt kan gebeuren? Of is die straalstroom al te breed voordat die de aarde bereikt en is de hoeveelheid energie dan al over een te groot gebied verspreid, zodat hetgeen ons treft veel te weinig is voor een instant verdamping? Ik wil het wel graag van tevoren weten.

  • Peter Schijven

    Ik ben benieuwd wat er gebeurt als de aarde wordt geraakt door zo'n straalstroom. Worden wij dan allemaal geroosterd? Verschroeid dan de aarde en blijven er dan van mensen en dieren slechts verkoolde resten over? Of raken wij slechts lichtelijk zwartgeblakerd? Of komt er geen hitte vrij maar is de radioactieve straling zo erg dat wij allemaal in korte tijd aan stralingsziekte overlijden?

  • Jurgen Vermaut

    Teveel mensen hebben blijkbaar nog de misconceptie dat een zwart gat alles genadeloos opslokt. Dat klopt wanneer materie de event horizon overschrijd. Daarbuiten draait er echter heel wat materie aan snelheden dicht tegen dat van het licht, materie die door botsingen ofwel in het gat verdwijnt of in de vorm van de jets weggeschoten wordt van het zwarte gat. Zwarte gatten zijn trouwens al enkele decennia geen theorie meer maar feit.

  • Jan Rombouts

    In deze rubriek lees je veel over de ondergang van het wetenschappelijke denken, in de aard van: "de zon draait om de aarde, dat zie je toch!"

  • De Waen Luc

    Wat zijn jullie niet op de hoogte..al van Hawkings radiation gehoord ? Er is trouwens geen enkel bewijs dat zwarte gaten uberhaupt bestaan, het is een theorie..de zoveelste, zoals zwarte materie...