"Jezus was waarschijnlijk niet erg knap, of zelfs verminkt"

Jim Caviezel in 'The Passion of the Christ'.
RV Jim Caviezel in 'The Passion of the Christ'.
Of je nu gelooft in God of niet, je mag ervan uitgaan dat er ooit een persoon bestaan heeft die Jezus Christus heette - daar is de wetenschappelijke wereld het unaniem over eens. Op schilderijen en in films wordt de man dan steevast afgebeeld als een knappe kerel met lange lokken, een baard, een lang gewaad en vaak blauwe ogen. Een charismatische persoon, zeg maar, en dat is volgens professor Joan Taylor klinkklare onzin.

Het beeld dat wij van Jezus Christus hebben, dateert niet uit zijn tijdperk. Het werd eigenlijk ontwikkeld in het Byzantijnse rijk in de vierde eeuw na Christus, toen de weergave van de verlosser vooral rond symboliek draaide, niet rond realiteit. Rond het begin van onze jaartelling hielden alle mannen hun haren bijvoorbeeld relatief kort - de kans dat Jezus lange lokken had, is dus bijzonder klein. 

Een korte baard was mogelijk, maar de lange gewaden dan weer niet. Die waren weggelegd voor rijke lieden, en die droegen ze dan enkel voor speciale gelegenheden. De kleding van de profeet bestond hoogstwaarschijnlijk uit een tuniek op knielengte met korte mouwen, met daarover een himation - een brede mantel of sjaal die over de schouders gedrapeerd werd. Op schilderijen krijgen zijn gewaden vaak de kleur blauw, maar ook dat konden enkel rijke mensen zich veroorloven. Mannen zoals Jezus droegen ongekleurde kledij, in een soort crèmekleurige stof.

Salvator Mundi van de Italiaanse schilder Titian, c. 1570
RV Salvator Mundi van de Italiaanse schilder Titian, c. 1570

Donkere trekken

Maar ook de gelaatstrekken van Jezus leken waarschijnlijk niet op wat de schilderijen doen geloven. In 2001 creëerde Richard Neave, een forensisch antropoloog, een model van hoe iemand van Jezus' afkomst eruitzag in die tijd. Hij baseerde zich daarvoor op schedels die gevonden werden in de regio van Galilea (Israël). Het resultaat is een man die duidelijk uit het Midden-Oosten afkomstig is, met een olijfbruine huid, donkere haren en donkere ogen. Jezus was waarschijnlijk ook ongeveer 166 cm groot en gespierd gebouwd - hij was immers een timmerman. Dit beeld wordt door de wetenschappelijke wereld aanvaard als de meest correcte weergave van de beroemde man tot dusver. "Biologisch gezien ligt Jezus het dichtst bij de Irakese Joden van vandaag."

De reconstructie van Richard Neave.
University of Manchester De reconstructie van Richard Neave.

Niet charmant

Dit alles is al jaren geweten, maar in haar nieuwe boek 'What did Jesus Look Like?' gaat de Britse Joan Taylor, professor in de geschiedenis aan King's College London, nog een stapje verder. Volgens haar was Jezus helemaal geen charmante man, integendeel. Ze analyseerde historische documenten die teruggaan tot de levensjaren van Christus zelf, en stelde vast dat er bijzonder weinig beschrijvingen bestaan van de man. En dat spreekt boekdelen, meent ze.

De enige beschrijving van de 'zoon van God' is een enkele regel uit het boek Jesaja (uit het Oude Testament). Daarin staat dat hij "geen schoonheid of grandeur had die ons aantrok tot Hem, niets in Zijn voorkomen dat ons naar hem deed verlangen." Niet echt een lofrede over zijn uiterlijk, terwijl andere bijbelse figuren zoals Mozes of David uitvoering beschreven worden, waarbij hun schoonheid benadrukt wordt.

Taylors conclusie: Jezus was helemaal geen knappe man, en was waarschijnlijk zelfs verminkt. "De man werkte als een timmerman tot zijn dertigste, in de open lucht. Hij zal dus vrij gespierd en gezet geweest zijn, en zijn gelaat zal de sporen van de zon gedragen hadden. Hij zag er waarschijnlijk ouder uit dan hij was." Daarnaast was zijn beroep niet altijd even veilig in die tijd. "Hij werkte met hout, dus had waarschijnlijk een aantal littekens van verwondingen. En ambachtslieden waren in die tijd ook heel vatbaar voor zwaardere verwondingen. Breuken aan armen en benen waren gangbaar en werden vaak niet goed verzorgd, en ook kwetsuren aan de ogen waren schering en inslag." Het feit dat er nergens in de Bijbel gesproken wordt over zijn uiterlijk, wijst er volgens de prof op dat Jezus iets dergelijks had meegemaakt. "Misschien mankte hij, of had hij een arm die hij niet goed kon gebruiken. Hoe dan ook, het was zeker geen knappe man."




48 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • Ruben Cavens

    Wie is hij om te zeggen hoe Jezus er uit zag? Wat weet hij daar nu van?

  • Roger Wauters

    De Apostelen werden vervolgd en vermoord. Dus zijn misschien ook zo veel mogelijk documenten over hen én Jezus vernietigd. Speculeren over zijn uiterlijk heeft dus niet veel zin. Ik denk dat Hij wél aantrekkelijk was want tenslotte was hij een Apostel als Johannes de Doper die volk aantrok...toch?

  • ANN LIMBOS

    Allee, de cartoons worden er weer bij gesleurd. Triestige mensen. Laat ons gerust.

  • Pedro Gonzalez

    Ik ken zeer ongelovige mensen die na het lezen van het boek De Jezus Dynastie van de godsdienstwetenschapper James D. Tabor, die tientallen jaren archeologisch onderzoek (opgravingen en manuscripten) heeft gedaan in Israël, die nu een heel andere overtuiging hebben.

  • Samuel Mwamba

    Zolang Hij voor mijn zondes is gestorven, is het voor mij goed.