"Achter Pluto gaat negende reusachtige planeet schuil"

Hij blijkt toch te bestaan: de mysterieuze negende planeet. Nog niemand heeft de nieuwkomer gezien, ook de twee Amerikaanse ontdekkers niet. Maar de astronomen hebben wel sterke bewijzen: achter Pluto, een heel eind verder zelfs, ligt nog een planeet. In een verre uithoek van ons zonnestelsel cirkelt, volgens de knappe koppen, een hemellichaam rond dat 10 keer groter is dan de aarde.

Planeet 9
'Planeet 9' of 'Planeet X', zoals de geheimzinnige planeet voorlopig is gedoopt, zou twintig keer de massa van onze aarde moeten hebben en ongeveer 15.000 jaar over een rondje om de zon doen. De ontdekkers leggen het uit in de nieuwste editie van het belangrijke wetenschapsblad The Astronomical Journal, dat woensdag is uitgekomen. Ook het tijdschrift Science wijdt er een artikel aan.

"Dit keer gelijk"
Over de aanwezigheid van de verre planeet wordt al langer gekissebist, al eeuwen om wat preciezer te zijn. Geen enkele theorie heeft tot nu toe iets opgeleverd. Konstantin Batygin en Mike Brown, van het California Institute of Technology in Pasadena, denken echter beet te hebben en komen met een ijzersterke claim. "Als je zegt bewijs te hebben voor planeet X, reageert vrijwel iedere astronoom met 'alweer?','' zegt Brown. "Dat zou ik zelf ook zeggen.'' Waarom zou het deze keer anders zijn? "Omdat we dit keer gelijk hebben'', is het zelfverzekerde antwoord.

Gedetailleerde analyses
Batygin en Brown hebben zich goed voorbereid op de onvermijdelijke golf van scepticisme, en komen met gedetailleerde analyses van de banen van andere verstaande ruimteobjecten. Ze draaiden daartoe maandenlange computersimulaties. Achter Pluto ligt de zogeheten Kuipergordel, vernoemd naar de Nederlandse astronoom Gerard Kuiper. De band bestaat uit miljarden rotsblokken. Die rotsblokken blijken in groepjes rond de zon te draaien. De kracht die planeet X uitoefent, zou die groepen kunnen verklaren. Meer nog: de banen en bewegingen van de ruimtekeien vallen alleen te verklaren door de effecten van een groter object, nog verder weg.

Professoren Mike Brown en Konstantin Batygin van Caltech in Pasadena, Californië.
Lance Hayashida/Caltech Professoren Mike Brown en Konstantin Batygin van Caltech in Pasadena, Californië.

Weggestoten
De planeet zelf zou, gedurende het onstaan van ons zonnestelsel, zo'n 4,5 miljard jaar geleden, uit het gebied zijn gestoten waar de overige planeten, waaronder onze eigen aarde, zijn ontstaan. Gaswolken zouden de planeet uiteindelijk hebben vertraagd en hem in een vergelegen omloopbaan om de zon hebben gebracht.

Nog nooit gezien
En daar, in de verre uithoeken van het ons bekende zonnestelsel, draait planeet X volgens de wetenschappers zijn rondjes. Gezien heeft niemand de planeet ooit en er is, volgens Batygin en Brown, nog veel onderzoek nodig. Alle ruimtefanaten die in 2006 een traantje plengden, toen Pluto werd afgeserveerd als planeet en het sindsdien met het predicaat dwergplaneet moet doen, hebben iets om naar uit te kijken.

Dochter
Brown is trouwens de ontdekker van diverse dwergplaneten van de grootte van Pluto. Het zijn zijn ontdekkingen die er onder meer toe geleid hebben dat Pluto niet meer wordt beschouwd als de negende planeet, omdat hij te klein is. "Mijn dochter is daar nog altijd kwaad over", vertelt hij aan de Washington Post. "Ze heeft gezegd dat ze me pas vergeeft als ik een nieuwe planeet ontdek."

Telescoop
Als de negende planeet werkelijk bestaat zullen wetenschappers meer objecten vinden die, door de invloed van X, in langgerekte banen om de zon heen draaien. Brown zelf houdt er rekening mee dat, ondanks dit soort aanwijzingen, men pas in het bestaan van de planeet zal geloven als hij te zien is met een telescoop. "Tot er een directe waarneming is, blijft het een hypothese'', zegt de astronoom. "Zelfs al is het een heel goede hypothese.'' Om hun claim kracht bij te zetten, hebben Batygin en Brown tijd gekregen op een van de grootste telescopen van het observatorium van Mauna Kea op Hawaï.

"Mijn dochter is nog altijd boos dat Pluto door mijn werk geen planeet meer is. Ze heeft gezegd dat ze me pas vergeeft als ik een nieuwe planeet ontdek. En dat hebben we nu gedaan"