Onze zon gaat door een cyclus van hoge en lage activiteit, die gemiddeld elf jaar duurt. Op het maximum zijn er veel zonnevlekken en is de zon helderder, op het minimum zijn er weinig tot zelfs geen vlekken en is de zon minder helder. De cycli zelf gaan ook op en neer en eens om de 100 tot 200 jaar bereikt hij een 'grand maximum' of een 'grand minimum'. Het laatste 'grand maximum' dateert van 1958, waarna de zonneactiviteit langzaam maar zeker weer begon af te nemen. De afgelopen 9.300 jaar is die afname echter nog nooit zo steil geweest als nu.

Het bekendste 'grand minimum' was het Maunder Minimum, een periode van zeventig jaar tussen 1645 en 1715 waarin de zon enorm verzwakte. Haar helderheid ging met een procent achteruit en het aantal zonnevlekken daalde tot zo goed als nul. Het fenomeen deed zich exact voor tijdens de koudste periode van Kleine IJstijd, toen de temperatuur in de noordelijke hemisfeer met 0,6 graden Celcius daalde. "Een toeval of versterkte het Maunder Minimum de IJstijd?", vraagt Guillen zich af.

Kleine IJstijd
Volgens het Goddard Institute for Space Studies van de NASA is de temperatuur op aarde met 0,8 graden Celcius gestegen sinds 1880, toen de Kleine IJstijd tot een einde kwam. Maar de grootste opwarming zou nog moeten komen volgens de meeste wetenschappers.

Computersimulaties van het National Center for Atmospheric Research in Colorado voorspellen dat een 'grand minimum' in het midden van de 21ste eeuw de door de mens veroorzaakte opwarming van de aarde zou vertragen met enkele tienden van een graad. Maar op het einde van dat 'minimum' zou de opwarming van de aarde gewoon weer verdergaan.

Kosmische straling
Er is echter meer aan de hand, volgens Guillen. Want het 'grand minimum' heeft nog een ander gevolg, meer bepaald voor de kosmische straling vanuit onze melkweg. Normaal gezien wordt onze planeet daarvan beschermd door het sterke magnetische veld van de zon en haar radioactieve winden. Maar als de activiteit op de zon vermindert, krijgen we meer van die straling te verduren.

Recent onderzoek toont aan dat kosmische straling de vorming van wolken op aarde in de hand werkt. En die schermen ons af van de zon en koelen de aarde nog verder af. Volgens Russische wetenschappers in het 'Bulletin of the Russian Academy of Sciences: Physics' zou dat fenomeen alle andere klimaatsfenomenen domineren de komende decennia.

Radicale theorie
Een radicale theorie, maar zelfs mainstream wetenschappers die de zon bestuderen, houden er rekening mee dat er effectief een 'grand minimum' aankomt. "We weten niet wat de gevolgen zullen zijn, maar we leven in ongewone tijden", aldus Yvonne Elsworth van de universiteit van Birmingham.