Als een reiger op de fiets vloog hij over de kasseien. Van stofwolk naar stofwolk, van slijk naar slijm

Photo News
Onze huiscolumnist Hugo Camps neemt op zijn eigen fijnzinnige manier afscheid van het fenomeen Tom Boonen. "Vijftien jaar geleden veroverde hij als 21-jarige prof de gunst van het volk door derde te worden in Parijs-Roubaix. De aanbidding werd almaar heftiger bij het aaneenrijgen van exploten in zowat alle Vlaamse klassiekers en etappewinst in de Tour. Champion du Nord: 3x Ronde van Vlaanderen, 4x Parijs-Roubaix. Klassiekers voor een zware pedaalslag. Als een reiger op de fiets vloog hij over de kasseien. Van stofwolk naar stofwolk, van slijk naar slijm. Met een souplesse die andere renners deed dromen van schokdempers in lijf en leden. Boonen is gemaakt voor de hel, heette het unisono in commentaren en aubades. Consequent neemt hij als wielrenner afscheid in de Hel van het Noorden."

Vanuit de verte heeft Tom Boonen een glimp van Vladimir Lenin over zich. Het hoofd als een kuipje met achteraan nog een paar schaarse plukken haar. Hij is natuurlijk groter en sterker dan de revolutionaire goeroe, maar ook hij oefent zijn beroep met enig academisme uit. Tommeke is bij vlagen een denker, misschien wel een piekeraar. Van tubes tot schijfremmen, geen detail ontgaat hem. Boonen is door de jaren heen mee vehikel geworden. Een van zijn merkwaardige hobby's is het koesteren van materiaal. Alsof het nog steeds zijn eerste fiets is. Voor zijn afscheidstournee rijdt hij op een wit vehikel. De kleur van maagden in contrast met de meute. Deze kampioen is gevoelig voor schoonheid en design. Een Lamborghini hoort tot zijn domestieke minimalisme, meer kunst dan mobiel. Een dom gevaarte wil hij niet in de garage, laat staan op de oprit. Het imponerende verschijnsel Boonen strekt zich uit tot een zekere avant-garde in stijl van leven en tolerantie voor wisselende cult. Deze man komt niet uit een bezemhok.

Hij was niet de grootste renner, maar wel de grootste winnaar, las ik ergens. Beter kan je het niet zeggen. Hij won meestal in het volle licht van de finish, niet half weggekropen in de rug van de rivaal. Strijden met open vizier - die ethische houding. De vier kasseien die thuis in een armoedige kast staan, zeggen niets over Tom. Hij is namelijk zelf kassei geworden. Kabels van steen over benen en armen. Ondoordringbaarheid van gemoed.

Photo News
Photo News

Een echte rebel is hij nooit geweest, maar hij ging graag zijn eigen gang in het leven. Dat mocht van Patrick Lefevere. Boonen was al jaren coploegleider van Quick.Step. Op de achtergrond, dat wel, maar beslissend voor de samenstelling van de ploeg en de selectie voor klassiekers. Toch was hij geen kopman met een persoonlijke hofhouding - zijn bazigheid beperkte zich tot de strategie van de koers en de teamspirit. Het merkwaardige aan Boonen was dat hij er in bepaalde koersen met kop en schouders bovenuit stak, maar daar weinig of geen verbale pretentie aan ontleende. Hij bewierookte zijn eigen benen niet. Alleen toen hij in Madrid wereldkampioen werd, ging hij even door de muur van hysterie. Controle in de koers, controle in de vreugde was zijn mantra. Zijn praatjes na de wedstrijd waren dan ook eerder lollig dan verhelderend. Vrijblijvend, alsof hij over een onweer sprak in een nabijgelegen dorp.

Boonen was en is een man van de ratio. Hij verslikte zich niet in potsierlijke zelfjubel. Noem het Kempense zuinigheid in het benoemen van zichzelf, hij was niet de enige die gedisciplineerd bleef in het succes. Cancellara en Ballerini sprongen ook niet uit hun ingewanden na winst in de Ronde of Roubaix.

Photo News
EPA

Rik Van Looy zei ooit na Parijs-Roubaix: "Winnen op zich was niet mijn geluk, mijn geluk was voorop rijden, soleren, het superieure gevoel de wereld achter me te kunnen laten. Alles aan mij danste in de laatste kilometers. Toen ik over de streep kwam, werd ik besprongen door een raar soort melancholie. Ik wist dat ik niet meer alleen zou zijn in mijn vreugde." Zo ver is Boonen nooit gegaan in de arbeidsvreugde, daarvoor is hij iets te cynisch. Als sprinter was hij ook minder geoefend in de mystiek van soleren.

Vijftien jaar geleden veroverde hij als 21-jarige prof de gunst van het volk door derde te worden in Parijs-Roubaix. De aanbidding werd almaar heftiger bij het aaneenrijgen van exploten in zowat alle Vlaamse klassiekers en etappewinst in de Tour. Champion du Nord: 3x Ronde van Vlaanderen, 4x Parijs-Roubaix. Klassiekers voor een zware pedaalslag. Als een reiger op de fiets vloog hij over de kasseien. Van stofwolk naar stofwolk, van slijk naar slijm. Met een souplesse die andere renners deed dromen van schokdempers in lijf en leden. Boonen is gemaakt voor de hel, heette het unisono in commentaren en aubades. Consequent neemt hij als wielrenner afscheid in de Hel van het Noorden.

TDW
TDW

Nou ja, afscheid?

Tom Boonen was geen plakboekrenner, maar zijn aaibaarheidsfactor was des te hoger. En in alle milieus. Hij was magnetisch geladen voor de knuffelzoekende medemens (m/v). De herkenning ontstond deels uit bewondering voor zijn atletische krachtpatserij, maar toch vooral omdat hij zich ook liet kennen als een mens van vlees en bloed. Vatbaar voor de sensatie van snelle auto's en voor de mooie waanzin van een coke-lijntje. Tussendoor een vrijpartij met een meisje van zestien. Maar zijn beminnelijkheid won het altijd van de uitglijers, zijn liefde voor de fiets van oppervlakkig vermaak. De dubbelheid van Boonen is een studie van psychologen waard.

Ondanks zijn parfum van goedertieren- heid kon hij ook hard zijn voor zichzelf. Als trainingsbeest en zakenman. Hij trotseerde valpartijen en blessures en na een schedelbreuk kon hij niet snel genoeg zijn stalen ros beklimmen. Of is het nu ook in de beeldspraak titanium?

Zijn sociale antennes waren gevoelig en proactief en toch was hij niet gevrijwaard van eenzaamheid. Op training en in de bus was hij even de lolbroek met grapjes over meisjes en auto's, maar het duurde niet lang. Altijd weer verzonk hij in de sérieux van zijn vak. Met dank ook aan vriendin Lore. Zij bracht evenwicht in zijn leven, behoedde hem voor donkere nachten op vreemde plekken en schonk hem een tweeling. Vanaf de eerste dag was zijn vaderhart geprikkeld. Daar lag hij dan op de bank met zijn twee meisjes, een beer van een man, maar in aanwezigheid van de kindjes zoveel kleiner en menselijker van formaat.

Parijs-Roubaix is geen echt afscheid. Alleen het competitiebeest in hem zegt hij gedag, maar verder blijft alles bij het oude. Laat drie spaken zingen en Tom Boonen is weer thuis. Hij mag dan nog de sandwichman van luxeauto's worden, zijn hoofd blijft een piste voor twee wielen. Een leven zonder fiets is verlatenheid, en dat verdraagt zijn hoog oplaaiend temperament niet.

TDW