Machtsspel houdt beste Europese basketbalspelers van WK-kwalificaties

Ook Belgian Lions beginnen morgen zonder Sam Van Rossom en Matt Lojeski aan voorronde WK 2019

Sam Van Rossom moet donderdag uitkomen voor zijn club Valencia in de Euroleague en kan zo vrijdag niet aantreden voor de Belgian Lions.
GEERT TRESIGNIE Sam Van Rossom moet donderdag uitkomen voor zijn club Valencia in de Euroleague en kan zo vrijdag niet aantreden voor de Belgian Lions.
De Belgian Lions beginnen morgen aan de voorrondes voor het WK van 2019, waar 7 van de 12 olympische tickets voor Tokio 2020 verdeeld worden. Een belangrijke kwalificatiecampagne dus, maar veel landen kunnen door een conflict tussen de Internationale Basketbalfederatie (FIBA) en de organisatoren (ECA) van de belangrijkste Europese competitie, niet op volle kracht aantreden. Ook spelverdeler Sam Van Rossem mist om die reden de eerste afspraak met de Lions. Dat vraagt om meer uitleg.

Valerie Hardie

Wat staat er op het spel?

Op donderdag en vrijdag staan de eerste kwalificatie-interlands voor het WK basketbal van 2019 op het menu. De topdrie uit elk van de acht poules in de Europese zone stoot door naar de tweede ronde, waarin de twaalf beste landen zich van het WK kunnen verzekeren. Op dat WK kunnen twee Europese landen zich kwalificeren voor Tokio 2020. Wie niet op het WK raakt, heeft dus nog maar een waterkansje om alsnog op de Spelen te raken.

Wat is nu het probleem?

Dat niet alle landen op hun sterkst kunnen aantreden. België kan geen beroep doen op Sam Van Rossem (Valencia) en Matt Lojeski (Panathinaikos), terwijl Frankrijk, morgen tegenstander van de Lions in Antwerpen, er nog veel méér moeten missen: geen Kevin Séraphin en Thomas Heurtel (beiden Barcelona), Nando De Colo of Léo Westermann (CSKA Moskou), Axel Toupane (Zalgiris Kaunas), Evan Fournier (Orlando Magic), Rudy Gobert (Utah Jazz) of Nicolas Batum (Charlotte Hornets) - van het team dat in september op het EK stond, zijn er slechts drie aanwezig. Ook andere landen zijn getroffen: Griekenland moet het zonder zeven van zijn internationals doen, terwijl Rusland, eveneens in de poule van de Belgen, over acht van z’n EK-gangers niet kan beschikken. Servië en Spanje, nog twee Europese grootmachten, zijn eveneens verre van voltallig.

Ook de Franse guard van Orlando, Evan Fournier, en de Georgische center van Golden State, Zaza Pachulia, ontbreken: de NBA geeft zijn Europese spelers niet vrij.
USA TODAY Sports Ook de Franse guard van Orlando, Evan Fournier, en de Georgische center van Golden State, Zaza Pachulia, ontbreken: de NBA geeft zijn Europese spelers niet vrij.

Waar ligt dat aan?

Aan een conflict tussen de Internationale Basketbalfederatie (FIBA) en de ECA, dat de Euroleague en de EuroCup inricht, de twee belangrijkste en meest lucratieve Europese clubcompetities. Eenvoudig gesteld: de FIBA, dat tevens EK’s en kwalificatie-interlands organiseert, riep in het najaar van 2015 de Basketball Champions League in het leven, om te concurreren met de Euroleague. Ze slaagden er evenwel niet in om de meest prominente clubs zoals Real Madrid, Barcelona, Olympiakos, CSKA Moskou of Efes te overtuigen om de Euroleague in te ruilen voor de nieuwe competitie. De Euroleague repliceerde met een hervorming van z’n format en kende elf grote clubs een automatisch startbewijs toe. Kortom: ze maakten er een gedeeltelijk gesloten competitie van. Waarna de FIBA dreigde om de nationale basketbalfederaties, die met de Euroleague samenwerkten, te schorsen voor het EK van 2017. Zover is het nooit gekomen maar het geschil is nog steeds niet opgelost.

Hoe zorgt dat nu voor problemen?

In het verleden diende het EK telkens als kwalificatietoernooi voor het WK, net zoals dat dit jaar voor de Belgian Cats het geval was. Met hun derde plek verzekerden ze zich van een WK-ticket. Bovendien stonden die EK’s altijd in september op het programma, wanneer de NBA stil ligt en ook de Europese competities nog niet bezig zijn. Kortom: de kalender van de nationale ploegen botste niet met die van de clubs, die hun internationals dan ook vrijgaven.

In 2015 veranderde de FIBA evenwel de WK-kwalificaties: op de continentale kampioenschappen worden geen WK-tickets meer uitgedeeld. De twaalf Europese tickets voor het WK van 2019 worden pas in februari 2019 uitgereikt, na twee kwalificatierondes, telkens in een poulesysteem. De FIBA voorzag voor die voorrondes telkens drie ‘vensters’. Voor de eerste ronde: november 2017, februari en juni 2018. Voor de tweede ronde: september en november 2018 en februari 2019. De problemen laten zich raden: de NBA loopt van november tot juni, de Euroleague van oktober tot mei.

De organisatoren van de Euroleague stelden hun speelschema pas in juli 2017 op en veegden zo duidelijk hun voeten aan de data voor de WK-kwalificaties. De spelers, die contractueel verplicht zijn om voor hun club uit te komen, moeten zo verzaken aan de interlands. 

Een situatie die het Europese parlement twee weken terug nog aankloeg bij de Europese Commissie want de Euroleague ‘boycot’ zo eigenlijk de nationale ploegen. De FIBA verwijt de Euroleague dat ze geen rekening heeft gehouden met hun ‘vensters’ bij het opmaken van de kalender, de Euroleague stelt dat de FIBA de internationals en de drukke kalenders tijdens het seizoen nog méér belast. Zij zijn voorstander van kwalificaties na het seizoen.

Wat is de oplossing?

Toegeeflijkheid. Kenners menen dat de FIBA wijn bij z'n water moet doen en de belangrijke Europese competities in handen moet laten van de Euroleague, zonder met mogelijke sancties te dreigen. De Euroleague moet zich dan weer bereid tonen om twee weken in het seizoen vrij te maken voor internationale wedstrijden. Of ze tot een compromis gaan komen, of dat de Europese Unie de kibbelende partijen tot een deal zal verplichten: afwachten. 

Voorlopig zijn vooral de spelers en de supporters de pineut: de beste internationals kunnen niet voor hun land uitkomen en de fans kunnen hun sterspelers niet aan het werk zien. Dat de belangrijkste actoren in het basketbal zich als kleine kinderen opstellen, doet het imago van het Europese basketbal verder ook geen goed.

Nog twee afwezigen: de Russische point guard Alexey Shved van Khimki Moskou en de Spaanse shooting guard Rudy Fernández van Real Madrid.
Photo News Nog twee afwezigen: de Russische point guard Alexey Shved van Khimki Moskou en de Spaanse shooting guard Rudy Fernández van Real Madrid.



Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.