"We wilden haar achillespees doorsnijden": het verhaal achter één van de meest ophefmakende sportschandalen ooit, dat 25 jaar later blijft nazinderen

Tonya Harding en Nancy Kerrigan, het slachtoffer, samen op het ijs.
Getty Images Tonya Harding en Nancy Kerrigan, het slachtoffer, samen op het ijs.
Een van de meest ophefmakende schandalen ooit in sportwereld blijft tot nader order de aanslag met een ijzeren staaf op de knie van de Amerikaanse kuntschaatsster Nancy Kerrigan voor de Winterspelen van Lillehammer 1994. Die zwarte pagina is 25 jaar oud. Haar grote toenmalige rivale Tonya Harding, die altijd verdacht werd van betrokkenheid, blies het schandaal vorig jaar met een opmerkelijke ontboezeming nieuw leven in: “Ik wist dat er iets op til stond...”

6 januari 1994. Het is een dag die Nancy Kerrigan nooit meer zal vergeten. De Amerikaanse werd toen na een oefensessie in aanloop naar het Amerikaanse kampioenschap kunstschaatsen in Detroit met een ijzeren staaf op de knie gemept. De beelden, waarop te zien is hoe Kerrigan kermend van de pijn op de grond ligt en meermaals huilend "waarom? waarom?" roept, gaan door merg en been. 

Kerrigans grote rivale was in die tijd Tonya Harding. De Amerikaanse was de tweede vrouw ter wereld die een drievoudige axel in haar oefening wist te verwerken, een sprong die slechts leek voorbehouden aan mannen. Op de Olympische Spelen van 1992 in Albertville greep ze net naast de medailles en de maanden daarna werd ze overklast door haar landgenote Kerrigan. Maar dat kon Harding niet verkroppen. Vorig jaar bekende ze dat ze wist dat er in aanloop naar die bewuste januaridag in 1994 iets op til stond. Haar betrokkenheid bij de aanslag blijft de blondine tot op vandaag ontkennen. Maar wat wel vaststaat, is dat Jeff Gillooly, de ex van Harding, en zijn maat Shawn Eckardt het plan hadden beraamd en ene Shane Stant voor een slordige 6.500 dollar (5.400 euro, red.) hadden ingehuurd om de aanslag uit te voeren. Stant werd uiteindelijk bij de lurven gevat, gaf ook toe dat hij de dader was en mocht achttien maanden brommen in de gevangenis. 

Harding heeft altijd volgehouden dat ze niet op voorhand op de hoogte was van de aanslag, voor de rechtbank is ze alleen veroordeeld voor pogingen om het onderzoek naar de aanslag te belemmeren. Maar tegenover ‘ABC News’ deed Harding wel een opmerkelijke ontboezeming, in een uittreksel van een tv-documentaire ‘Waarheid en leugens’. “Ik wist dat er iets op til stond”, aldus Harding, zonder dat ze ooit toegestemd zou hebben met de aanslag of concreet wist wat er zou gebeuren. Ze dacht dat het om een zotte streek ging. “Het was een of twee maanden over de aanslag. Ik was aan het luistervinken en hoorde hen praten over dingen: ‘Wel, misschien moeten we iemand uitschakelen zodat we zeker zijn dat ze in het olympisch team zit’, waarop ik zei: ‘Waarover in godsnaam zijn jullie aan het praten? Ik kan schaatsen.’”

"Het had veel erger kunnen aflopen"

Maar de aanslag gebeurde dus wel degelijk, Shane Stant is inmiddels alweer een tijd op vrije voet en de dader verklapte in 2018 in een interview met ‘Inside Edition’ dat het schandaal nog veel erger had kunnen aflopen voor de Kerrigan. “We hebben er over nagedacht om haar achillespees door te snijden. Op die manier zou ze invalide worden en niet meer kunnen schaatsen”, aldus Stant.  "Ons ultieme doel was om te voorkomen dat Kerrigan het  Amerikaanse kampioenschap zou schaatsen", aldus Stant. Dat lukte ook, Kerrigan kwam niet aan de start en Harding won. "Haar achillespezen doorsnijden, hebben we uiteindelijk niet gedaan. Dat vond ik niet nodig. Maar het had dus nog veel erger kunnen aflopen.”

Miljoenenclaim, boksen en ‘Dancing with the Stars’

Voor wie nog wil weten hoe de saga tussen Kerrigan en Harding destijds in 1994 sportief afliep: Kerrigan kon door de aanslag niet deelnemen aan de trials, maar gelukkig was haar been ‘slechts’ gekneusd en niet gebroken, wat nochtans wel de bedoeling van de daders was. Kerrigan herstelde vlot en kreeg van de Amerikaanse kunstschaatsfederatie een ticket voor Lillehammer, waar ze uiteindelijk zilver haalde na Oksana Baiul. Een poging van de federatie om Harding, die het Amerikaanse kampioenschap gewonnen had, uit de Spelen te weren, mislukte onder de dreiging van een miljoenenclaim. Harding eindigde in Lillehammer als achtste. De affaire zorgde wel dat het olympische kunstschaatsen in 1994 alle kijkcijferrecords brak. Na haar veroordeling in de rechtszaak voor onderzoeksbelemmering sprak de Amerikaanse kunstschaatsfederatie een levenslange ban uit voor Harding. Haar ex-man Gillooly en diens vriend Eckardt kregen respectief twee jaar en achttien maanden celstraf.

Nancy Kerrigan.
Getty Nancy Kerrigan.

Wat werd er van...

...Tonya Harding?

Na haar carrière krijgt Tonya Harding haar leven maar moeilijk terug op de rails. Ze wordt een vrouw van twaalf stielen en dertien ongelukken. Ze brengt onder meer een sekstape uit met Gillooly en begint een bokscarrière. De ex-topsportster wordt ook een veelgevraagde gaste in talkshows en schrijft in 2008 de autobiografie ‘The Tonya Tapes’, waarin ze Gillooly ervan beschuldigt haar samen met twee andere mannen verkracht te hebben onder bedreiging van een wapen - iets wat haar ex-man altijd heeft afgedaan als een grove leugen. Haar tweede huwelijk met een IT’er houdt maar één jaar stand. Vandaag is ze getrouwd met Joseph Price, met wie ze een kind heeft.

...Nancy Kerrigan?

Na de Spelen trok ze zich terug uit de competitiesport en speelde ze mee in ijsshows. Ze heeft zich altijd van elk commentaar onthouden en wil de film liever niet zien. Vorig jaar trad ze nog op in de Amerikaanse versie van ‘Sterren op het IJs’.

<div style=" display: flex; flex-direction: row; align-items: center;"> <div style="background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 40px; margin-right: 14px; width: 40px;"></div> <div style="display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center;"> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 100px;"></div> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 60px;"></div></div></div><div style="padding: 19% 0;"></div><div style="display:block; height:50px; margin:0 auto 12px; width:50px;"><svg width="50px" height="50px" viewBox="0 0 60 60" version="1.1" xmlns="https://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="https://www.w3.org/1999/xlink"><g stroke="none" stroke-width="1" fill="none" fill-rule="evenodd"><g transform="translate(-511.000000, -20.000000)" fill="#000000"><g><path d="M556.869,30.41 C554.814,30.41 553.148,32.076 553.148,34.131 C553.148,36.186 554.814,37.852 556.869,37.852 C558.924,37.852 560.59,36.186 560.59,34.131 C560.59,32.076 558.924,30.41 556.869,30.41 M541,60.657 C535.114,60.657 530.342,55.887 530.342,50 C530.342,44.114 535.114,39.342 541,39.342 C546.887,39.342 551.658,44.114 551.658,50 C551.658,55.887 546.887,60.657 541,60.657 M541,33.886 C532.1,33.886 524.886,41.1 524.886,50 C524.886,58.899 532.1,66.113 541,66.113 C549.9,66.113 557.115,58.899 557.115,50 C557.115,41.1 549.9,33.886 541,33.886 M565.378,62.101 C565.244,65.022 564.756,66.606 564.346,67.663 C563.803,69.06 563.154,70.057 562.106,71.106 C561.058,72.155 560.06,72.803 558.662,73.347 C557.607,73.757 556.021,74.244 553.102,74.378 C549.944,74.521 548.997,74.552 541,74.552 C533.003,74.552 532.056,74.521 528.898,74.378 C525.979,74.244 524.393,73.757 523.338,73.347 C521.94,72.803 520.942,72.155 519.894,71.106 C518.846,70.057 518.197,69.06 517.654,67.663 C517.244,66.606 516.755,65.022 516.623,62.101 C516.479,58.943 516.448,57.996 516.448,50 C516.448,42.003 516.479,41.056 516.623,37.899 C516.755,34.978 517.244,33.391 517.654,32.338 C518.197,30.938 518.846,29.942 519.894,28.894 C520.942,27.846 521.94,27.196 523.338,26.654 C524.393,26.244 525.979,25.756 528.898,25.623 C532.057,25.479 533.004,25.448 541,25.448 C548.997,25.448 549.943,25.479 553.102,25.623 C556.021,25.756 557.607,26.244 558.662,26.654 C560.06,27.196 561.058,27.846 562.106,28.894 C563.154,29.942 563.803,30.938 564.346,32.338 C564.756,33.391 565.244,34.978 565.378,37.899 C565.522,41.056 565.552,42.003 565.552,50 C565.552,57.996 565.522,58.943 565.378,62.101 M570.82,37.631 C570.674,34.438 570.167,32.258 569.425,30.349 C568.659,28.377 567.633,26.702 565.965,25.035 C564.297,23.368 562.623,22.342 560.652,21.575 C558.743,20.834 556.562,20.326 553.369,20.18 C550.169,20.033 549.148,20 541,20 C532.853,20 531.831,20.033 528.631,20.18 C525.438,20.326 523.257,20.834 521.349,21.575 C519.376,22.342 517.703,23.368 516.035,25.035 C514.368,26.702 513.342,28.377 512.574,30.349 C511.834,32.258 511.326,34.438 511.181,37.631 C511.035,40.831 511,41.851 511,50 C511,58.147 511.035,59.17 511.181,62.369 C511.326,65.562 511.834,67.743 512.574,69.651 C513.342,71.625 514.368,73.296 516.035,74.965 C517.703,76.634 519.376,77.658 521.349,78.425 C523.257,79.167 525.438,79.673 528.631,79.82 C531.831,79.965 532.853,80.001 541,80.001 C549.148,80.001 550.169,79.965 553.369,79.82 C556.562,79.673 558.743,79.167 560.652,78.425 C562.623,77.658 564.297,76.634 565.965,74.965 C567.633,73.296 568.659,71.625 569.425,69.651 C570.167,67.743 570.674,65.562 570.82,62.369 C570.966,59.17 571,58.147 571,50 C571,41.851 570.966,40.831 570.82,37.631"></path></g></g></g></svg></div><div style="padding-top: 8px;"> <div style=" color:#3897f0; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:550; line-height:18px;"> Dit bericht bekijken op Instagram</div></div><div style="padding: 12.5% 0;"></div> <div style="display: flex; flex-direction: row; margin-bottom: 14px; align-items: center;"><div> <div style="background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(0px) translateY(7px);"></div> <div style="background-color: #F4F4F4; height: 12.5px; transform: rotate(-45deg) translateX(3px) translateY(1px); width: 12.5px; flex-grow: 0; margin-right: 14px; margin-left: 2px;"></div> <div style="background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(9px) translateY(-18px);"></div></div><div style="margin-left: 8px;"> <div style=" background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 20px; width: 20px;"></div> <div style=" width: 0; height: 0; border-top: 2px solid transparent; border-left: 6px solid #f4f4f4; border-bottom: 2px solid transparent; transform: translateX(16px) translateY(-4px) rotate(30deg)"></div></div><div style="margin-left: auto;"> <div style=" width: 0px; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-right: 8px solid transparent; transform: translateY(16px);"></div> <div style=" background-color: #F4F4F4; flex-grow: 0; height: 12px; width: 16px; transform: translateY(-4px);"></div> <div style=" width: 0; height: 0; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-left: 8px solid transparent; transform: translateY(-4px) translateX(8px);"></div></div></div>

Een foto die is geplaatst door null (@nancyakerrigan) op

... uitvoerder Shane Stant?

De man die Kerrigan de slagen toediende, zat regelmatig in de gevangenis wegens autodiefstal en druggebruik. Voor de aanval kreeg hij 18 maanden cel. Vandaag runt hij een (legale) cannabisshop in Los Angeles. Naar verluidt vindt hij de film goed. “Alleen jammer dat mijn personage niet gespeeld wordt door Dwayne ‘The Rock’ Johnson.”

... ex-man Jeff Gillooly?

Nadat hij in 1995 uit de gevangenis was ontslagen, veranderde de ex-man van Tonya Harding (foto) zijn naam in Stone. Hij raakte nogmaals in aanraking met het gerecht wegens mishandeling van zijn tweede vrouw. Ondertussen is hij een derde maal getrouwd.

... bodyguard Shawn Eckhardt?

De lijfwacht van Harding zat zijn celstraf uit, veranderde zijn naam in Griffith en stierf in 2007 op 40-jarige leeftijd. De film is onder meer gebaseerd op een interview dat Eckhardt voor zijn dood gaf aan een journaliste.

Kerrigan schreeuwde het uit van de pijn.
rv Kerrigan schreeuwde het uit van de pijn.

'I, Tonya'

Eind 2017 werd de film 'I, Tonya’ uitgebracht. Die film gaat over het levensverhaal van Harding, met vele dramatische ingrediënten: hoe ze ondanks haar kansarme afkomst en moeilijke jeugd met haar moeder, die haar emotioneel misbruikte – het kwam nooit meer goed tussen beiden – het toch tot een kampioene in kunstschaatsen bokste. Ook de film geeft echter geen antwoord over schuld of onschuld, wel dat Harding - begin januari 2018 een opgemerkte gaste op de Golden Globes - klaarblijkelijk omringd was door veel 'foute' mensen. 

Tonya Harding was een opgemerkte aanwezige op de Golden Globe Awards, die op 7 januari werden georganiseerd.
AFP Tonya Harding was een opgemerkte aanwezige op de Golden Globe Awards, die op 7 januari werden georganiseerd.
Tonya Harding.
REUTERS Tonya Harding.



15 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Liesbeth Brants

    I Tonya, goeie film, aanrader ..

  • Jan Van Overveldt

    Vele sportfederaties zijn rot tot op het bot. Topatleten mochten GEEN loon ontvangen. Maar de federaties vulden royaal hun zakken en de directies deden aan zelfverrijking. Katarina Witt (ex-DDR) was ook slachtoffer, werd beschuldigd van dopinggebruik. Heeft dan op 1 dag beslist haar carrière stil te leggen. Zijn nadien beginnen te werken (=geld en betaald) in ijsrevues.....

  • Lucynda van der Does

    Tonya was technisch beter dan Nancy maar het ontbrak Tonya aan gratie. Nancy was wel gracieus en slank en daarom legde Tonya het steeds af......Tonya zag eruit als een houthakker en Nancy als een sneeuwprinses. Maar de betere schaatsster was altijd Tonya. Sorry Nancy..

  • vangeel guido

    De aanvaller is er goedkoop vanaf gekomen.

  • Joris Vanderaert

    Als ik de oude foto's van Tonya Harding bekijk denk ik dat ze een tweede leven begonnen is als Laura Tesoro...